💎مساله «رنج». 🖍مصطفی مهرآیین.. 🔘قسمت اول:

💎مساله «رنج»
🖍مصطفی مهرآیین

🔘قسمت اول:

🔺 آنچه در ادامه می خوانیم شرحی است بر تصاویری که از رنج انسان در زندگی امروزی از سوی برخی متفکران برجسته ارائه شده است. طبعاً زمانی که از رنج انسان در زندگی امروزی سخن گفته می شود باید بیشتر به سوی متفکرانی رفت که از منظری اگزیستانسیالیستی یا پدیدارشناختی حالات و احوالات بنیادین انسان را مورد توجه خود قرار داده اند چه آنکه از نگاه این دو مکتب اصولاً هستی ما چیزی جز مجموعه ای از احوالات انسانی نیست.

🔺اریک فروم در کتاب برجسته «هنر عشق ورزیدن» مهمترین رنج انسان در این جهان را «جدایی» و پیامدهای خاص آن می داند. او به زبان استعاری با اشاره به قصه آدم و حوا به تحلیل این نکته می پردازد که چرا آدم و حوا زمانی که به همدیگر نگاه کردند از یکدیگر شرم داشتند. آیا آنها بدلیل عریان بودن و دیدن جسم یکدیگر از هم شرم داشتند یا شرم آن ها ریشه در مساله ای دیگر داشت. اریک فروم معتقد است شرم آدم و حوا به عریان بودن آن ها مربوط نبود. آن ها از یکدیگر شرم داشتند، چون در جدایی از هم احساس کردند که می توانند از همدیگر «استفاده ابزاری» کنند و از همدیگر برای خود «نردبان ترقی» بسازند. فروم معتقد است این بزرگترین رنج ما در این جهان است که هم می دانیم می توانیم از دیگران برای خود ابزار بسازیم و هم می دانیم دیگران می توانند ما را ابزار خود سازند. فروم در ادامه کتاب خود به بررسی راه حل های انسان در روبرو شدن با این رنج می پردازد و نشان می دهد ما تاکنون مبتنی بر چه شیوه هایی با این رنج روبرو شده ایم و شیوه درست روبرو شدن با این رنج کدام است. به باور فروم، تاکنون ما کوشیده ایم به دو شیوه نادرست با این رنج روبرو شویم. شیوه نادرست نخستین این بوده است که دایماً کوشیده ایم خود را به شکل انسان مطلوب یا معشوق مطلوب دوران درآوریم تا بیشترین توجه را به خود جلب نماییم. ما که می دانیم دیگران در پی آن هستند از ما ابزار بسازند و می دانیم که خود ما هم در پی بهره گرفتن از دیگرانیم، پس بهتر آن است که خود را به شکل معشوق مطلوب دوران درآوریم تا در پیوند بیشتری با دیگران قرار گیریم و ابزاری بودن خود و دیگران را فراموش نماییم. ازاینرو، به باور فروم ما دایما در حال رصد معیارهای مطلوب بودنیم و خود را در قالب آن معیارها جای می دهیم. فروم معتقد است این شیوه عمل ما را نابود می کند، چون معیارهای مطلوب بودن فراوان و متغییرند و ما با گرفتار شدن در این بازی وجود خود را از دست می دهیم. فروم شیوه دیگر برخورد ما این مساله را گرایش به «جمع گرایی» یا «توده ای شدن» می داند. ما دایما می کوشیم در محیط کار یا در جمع های خانوادگی یا از طریق پیوند با هویت های عام همچون ملت و دین و فرهنگ و غیره یا از طریق مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر، خود و ابزاری بودن خود را فراموش کنیم و با حل کردن خود در درون کلیت های بزرگ و مبهم و همذات پنداری با آن ها هم برای لحظاتی از بودن خود فارغ شویم و هم بودن خود را از طریق این ذهنیت های عام معنا ببخشیم. فروم این شیوه برخورد با رنج جدایی را نیز نادرست می داند و آن را زمینه ساز تباهی قدرت و توان انسان می داند. به باور فروم ما ممکن است بتوانیم برای لحظاتی در نتیجه عیش و شادی که از با جمع بودن و در جمع بودن یا از مصرف مخدرات کسب می کنیم، موقعیت ابزارگونه خود را فراموش کنیم، اما پس از رفتن این حال دوباره با موقعیت ابزارگونه خود روبرو می شویم و آن را قویتر در مقابل خود می یابیم.فروم بهترین شیوه مواجهه ما با رنج جدایی را «عشق» می داند. او معتقد است ما به جای اینکه بپرسیم معشوق مطلوب دوران کیست و خود را به شکل آن در آوریم تا در چرخه «زندگی ابزاری» قدرتمند ظاهر شویم، باید از طریق عاشقی و عشق ورزیدن خود را شایسته جایگاه معشوقی کنیم. او همچنین معتقد است به جای جمع گرایی کور و حل شدن در موقعیت های توده ای و موقعیت های پر از مخدر و حل کردن خود در توهمات و انتزاعیات، باید از طریق ورود به فرآیند عشق و رابطه عاشقانه به «خودشناسی» و «دیگر شناسی» و ایجاد پیوند میان خود و دیگری و رفع رنج جدایی دست یابیم. اریک فروم، البته، با نقد اشکال منفی عشق یعنی مازوخیسم و سادیسم یعنی حل کردن خود در دیگری یا اعمال سلطه بر دیگری، «عشق» را «بخشنده بودن» تعریف می کند.به باور فروم، در عشق ما چون غنی هستیم چیزی به دیگران نمی بخشیم، بلکه چون می بخشیم و بخشنده هستیم پس غنی می باشیم. ما در عشق از چه چیزی می بخشیم؟ فروم معتقد بود ما دانایی، دلسوزی، زمان، ادراک، احساس، و درکل «درون» خود را به دیگری می بخشیم. به باور فروم، عشق چیزی جز بسط خود و گسترده ساختن فضای خود نیست که باعث می شود ما دیگر از دیگران جدا نباشیم و به ابزار کردن یکدیگر نیندیشیم، چون دیگران را ادامه خود و جزیی از خود می دانیم.
@mostafamehraeen

https://t.me/joinchat/AAAAAEJLNLu9Gs-xukoTpA