یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده
🔹 انتخابات و سرمایه اجتماعی در ایران 🔹
🔹 انتخابات و سرمایه اجتماعی در ایران 🔹
🌴 با اینکه از طرح مفهوم سرمایه اجتماعی بیش از 30 سال نمی گذرد ولی در همین مدت توانسته به یکی از فراگیرترین مفاهیم جامعه شناختی تبدیل شود. جامعه شناسان انواع سرمایه را به چهار دسته تقسیم می کنند : سرمایه فیزیکی / سرمایه مالی/ سرمایه انسانی/ و سرمایه اجتماعی .در میان این چهار نوع سرمایه ، سرمایه اجتماعی از همه مهمتر و حیاتی تر است. سرمایه اجتماعی از دو جزء تشکیل شده است ؛ 1- پیوند های عینی میان افراد ( ارتباط شبکه ای افراد با یکدیگر) ، 2- پیوندهای ذهنی میان افراد ( اعتماد و هیجان مثبت ) /پیوندهای عینی هم به دو بخش تقسیم می شود : الف ) پیوند افراد با اعضای خانواده ، دوستان و خویشاوندان و ب ) پیوند افراد با نهادها و NGO ها / همچنین پیوندهای ذهنی ( اعتماد) افراد هم به سه بخش تقسیم می شود ؛ الف ) اعتماد به خانواده و دوستان، ب ) اعتماد به نهادها و سازمان ها ، ج ) اعتماد به حکومت و دولت مردان /متاسفانه آمارهای بر گرفته از نظرسنجی های ملی در دوسال 79 و 84 نشان می دهد که جامعه ایران با سرعت در مسیر فرسایش سرمایه های اجتماعی پیش می رود.ایران امروز به شدت از فقدان ارتباطات شبکه ای شهروندان رنج می برد ؛ بیش از 90 درصد شهروندان با شوراها یا دیگر گروه های علمی ، صنفی ، سیاسی همکاری نمی کنند . همچنین میزان عدم همکاری مردم با مدارس، بسیج ، گروه های خیریه و ورزشی به بیش از 70 درصد می رسد. ایران امروز تنها نام جامعه را یدک می کشد و بیشتر درگیر نوعی فردگرایی افراطی شده است.از سوی دیگر میزان اعتماد نیز به دلیل همین فقدان ارتباطات اجتماعی و شبکه ای وضعیت مخاطره آمیزی یافته است ؛ در سال 84 ، بیش از 70 درصد مردم میزان چاپلوسی، دورویی ، تقلب و کلاهبرداری در جامعه را "زیاد" ارزیابی کرده اند. برعکس بیش از 50 درصد مردم میزان گذشت ، امانتداری ،انصاف ، تعهد و صداقت در جامعه را " کم " دانسته اند .( پرواضح است که به دلیل تاثیر مخرب دولت پیشین در فروپاشی بنیان های اخلاقی جامعه این آمارها هم اکنون در وضعیت بسیار اسف بارتری به سر می برند ).حال پس از این مقدمه به ارتباط میان انتخابات و سرمایه اجتماعی می پردازیم. برای جامعه شدیدا فاصله گرفته از ارتباطات شبکه ای و دغدغه های ملی ، انتخابات واقعا یک غنیمت محسوب می شود و می تواند به مثابه فرصتی برای تقویت سرمایه اجتماعی تلقی شود. البته این امر منوط به این است که نوعی گفتگو و هم اندیشی پیرامون بحران های ملی بین نخبگان و توده مردم در ایام منجر به روز رای گیری صورت گیرد ، نامزدها از دادن وعده های بی ثمر که می تواند در صورت عدم تحقق ، منجر به افزایش ناامیدی و بی اعتمادی در میان مردم نسبت به ساختار قدرت شود بپرهیزند، از فرصت انتخابات برای تشکیل احزاب واقعی، و نه ماشین های اخذ رای در آستانه انتخابات استفاده شود،نامزدها از تخریب تمام عیار یکدیگر خودداری کنند و فرصت برای حضور تمام جناح ها در عرصه انتخابات فراهم باشد. در آن سو پاره ای نارسایی ها در فرآیند انتخابات می تواند منجر به فرسایش بیشتر سرمایه اجتماعی شود ؛این که روند رد صلاحیت ها از منظر افکار عمومی غیر قابل دفاع و موجب بی اعتمادی مردم به اعتبار نهاد بررسی کننده صلاحیت نامزدها ، و به تبع آن موجب بدبینی به حکومت شود ، دیگر آنکه تایید صلاحیت ها به مساله اصلی در فرآیند انتخابات تبدیل شود و مردم از گفتگو پیرامون بحران های ملی غافل بمانند و در نهایت اینکه شبهه مهندسی انتخابات موجب بدبینی و بی اعتمادی هر چه بیشتر مردم نسبت به نهادهای برگزار کننده شود./نکته پایانی : وضعیت اسف بار سرمایه اجتماعی اینک زنگ خطر فروپاشی جامعه ایران را به صدا درآورده است . جلوگیری از تعمیق این بحران بیش از همه نیازمند اقدامات رادیکالی از قبیل فراهم آوردن زمینه مشارکت تمام عیار آحاد ملت در عرصه های سیاسی ، اقتصادی ، فرهنگی و ... می باشد. اگر شتاب نکنیم فردا بسیار دیر است...
Telegram.me/solati_mehran