✅جستاری در فرهنگ و تمدن اسلامی … … …. ✍۱⃣

✅جستاري در فرهنگ و تمدن اسلامي..........✍1⃣

✳️در بررسي هر موضوع علمي، تحقيقي و پژوهشي، تبيين مبادي تصوري به شيوه مطلوب و صحيح بسياري از مشكلات را حل و در روشن شدن تصديقات كمك شاياني به پژوهشگر در بيان موضوع مورد نظر مي‌كند، بنابراين پرداختن به تصورات جهت نيل به تصديقات امري ضروري به نظر مي رسد.

🔴الف- تعريف واژه‌ها
يکي از مباحث مهم و ضروري در هر تحقيقي، بررسي مفاهيم کليدي آن در ابتداي تحقيق است، در اين راستا موضوع مورد نظر نيز مستثني نخواهد بود، بنابراين براي شناخت فرهنگ و تمدن اسلامي آشنايي با برخي مفاهيم ضروري است، از جمله اين مفاهيم واژه‌هاي تاريخ، فرهنگ، تمدن و تجدد مي‌باشند. شناخت اين مفاهيم ما را براي ورود به بحث اصلي ياري مي‌رساند، لذا به اختصار معنا و مفهوم هر يک را مورد بررسي قرار مي دهيم.

✔️1- تاريخ
براي واژه تاريخ تعاريف گوناگوني ارائه شده است. عده‌اي معتقدند: «تاريخ علمي است که در آن از حوادث زمان گذشته بشر بحث مي شود»1. تاريخ در لغت به معني وقت‌شناسي و در عرف و اصطلاح تعيين وقت را مي رساند، لذا تعريفي که از آن وجود دارد چنين است: «تاريخ شناسايي وقت است با استناد به آغاز حدوث امري شايع و رايج‌، همچون ظهور ملتي يا وقوع حادثه‌اي هولناک چون توفان يا زلزله‌اي بزرگ...»2 تعريف ديگر، تاريخ را عبارت از فني مي‌داند که در آن از وقايع زمان و آنچه در عالم است، از حيث تعيين و تقريب بحث مي ‌نمايد.3 علماي مسلمان نيز تعاريف مختلفي براي تاريخ ارائه نموده‌اند؛ گروهي اصل آن را عربي و معناي آن را نهايت و آخر هر چيز دانسته‌اند و عده‌اي آن را فارسي و اصل آن را «ماه روز» مي‌دانند.4
اين علم يا به زبان قرآن، روزهاي خدا5،‌ منبع سوم معرفت به شمار مي رود6 .
سيد حسين نصر در تعريف تاريخ مي نويسد: «در نظر فرد مسلمان، تاريخ يک رشته از پيشامدهاست که به هيچ وجه تأثيري در اصول غير وابسته به زمان اسلام ندارد. »7
در مقابل اين تعاريف ، تعاريف ديگري نيز ارائه شده است. براي نمونه دکتر شريعتي مي نويسد:
«تاريخ گذشته‌اي است که زمان حال را پديد آورده است. تاريخ حرکتي است که به سوي آينده در جريان است. تاريخ عمر نوع انسان است.»8
—------------------------------------------------------
پي‌نوشت‌ها:
1- علم تاريخ در گستره تمدن اسلامي، صادق آئينه وند، تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، ج اول 1377، ج 1، ص 38 .
2- علم تاريخ در اسلام، صادق آئينه وند، وزارت ارشاد اسلامي، ج اول 1366، ص 33
3- علم تاريخ در اسلام، ص 36
4- علم تاريخ در گستره تمدن اسلامي، ج 1، ص 50 . معني اصطلاحي آن عبارت است از «معلوم کردن احوال انبيا و امامان و فرمانروايان و وزرا و خلفا .... و حوادث بزرگ مانند جنگها و فتوحات بر حسب زمان» تاريخنگاري در اسلام، سيد صادق سجادي و هادي عالم زاده، تهران: سمت، ج اول، 1375 شمسي، ص 8
5- ايام الله
6- علم تاريخ در اسلام، ص13
7- علم تمدن در اسلام، سيد حسن نصر، ترجمه احمد آرام، تهران: انديشه 1350، ص1
8- تاريخ تمدن، علي شريعتي، تهران: انتشارات قلم، ج پنجم 1375، ج 1 ، ص 76

@tamadone_novine_islami
https://telegram.me/tamadone_novine_islami