فقدان بصیرت عامل فرود تمدن‌ها/. نقش بصیرت در شکوفایی یا اضمحلال تمدن‌ها (۶/پایانی) …‌ها

فقدان بصیرت عامل فرود تمدن‌ها/
نقش بصیرت در شکوفایی یا اضمحلال تمدن‌ها (6/پایانی)

#بصیرت_تمدنی
#فراز_و_فرود_تمدن‌ها
#آیت‌الله_خلیل_منصوری

🔸فقدان بصیرت عامل فرود تمدن‌ها
همان گونه که بصیرت عامل فراز تمدن‌هاست، عامل فرود و نابودی تمدنی نیز فقدان بصیرت در جامعه و رهبری آن است. خداوند در آیه ۳۸ سوره عنکبوت می‌فرماید: وَعَادًا وَثَمُودَ وَقَد تَّبَیَّنَ لَکُم مِّن مَّسَاکِنِهِمْ وَزَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِیلِ وَکَانُوا مُسْتَبْصِرِینَ؛ و عاد و ثمود را [نیز هلاک نمودیم]. قطعاً فرجام آنان‏ از سراهایشان بر شما آشکار گردیده است، و شیطان کارهایشان را در نظرشان بیاراست و از راه بازشان داشت با آنکه در کار دنیا بینا بودند.

🔸از این آیه به روشنی برمی‌آید که در تحلیل قرآنی نقش بصیرت در فراز و فرود تمدنی بسیار مهم و اساسی است. تمدن‌های باشکوهی تحت بصیرت مردمی شکل می‌گیرد که دارای استبصار و بینایی فوق‌العاده‌ای بودند. آنان تسلیم حکم عقل و فطرت بودند و از فرمان‌های پیامبران خویش اطاعت می‌کردند؛ زیرا ایشان بازماندگان عظیم طوفان نوح (ع) بودند و در حقیقت فرزندان مومنانی بودند که به سبب ایمان خویش از طوفان خشم الهی نجات یافته بودند. در مدتی که به آموزه‌های عقلانی و وحیانی پایبند بودند، در مسیر رشد و بالندگی و شکوفایی تمدنی گام بر می‌داشتند؛ اما زمانی که گرفتار فتنه و آزمون شدند که همه اقوام گرفتار آن خواهند شد(عنکبوت،‌آیه ۲) ایشان نتوانستد از این آزمون سربلند بیرون آیند و در نهایت نیست و نابود شدند و تنها آثاری از عظمت تمدنی آنان در بیابان‌های خاورمیانه باقی مانده است.

🔸خداوند در سوره عنکبوت به همگان هشدار می‌دهد که سنت الهی بر امتحان و آزمون است. و او همگان را گرفتار انواع و اقسام بلایا می‌کند تا تنها کسانی سربلند بیرون آیند که با تقوای عقلانی و وحیانی، از مس شیطان و تزیین و فریب او در امان مانده باشند و گرفتار متشابه سازی ابلیس و شیاطین نشوند.(اعراف، آیه ۲۰۱) زیرا این تقوای عقلانی و وحیانی به آنان ربوبیت و هدفمندی خلقت را یادآوری می‌کند و اجازه نمی‌دهد تا سرگرم ظواهر و مادیات فریبنده شوند و هدف را گم کنند.(همان)

🔸اما کسانی که گرفتار بی‌تقوایی عقلانی و وحیانی می‌شوند، رفاه و اتراف و اسراف و تبذیر پس از شکوفایی تمدنی، ایشان را فریب می‌دهد و بازیچه دست شیطان می‌شوند، جنون‌وار به مادیات و ظواهر فریبنده آن چنگ می‌زنند(اعراف، آیه ۲۰۱) و اعمال زشت و نابهنجار و مجرمانه و مترفانه خود را اعمال خوب و زیبا و پسندیده می‌دانند(عنکبوت، آیات ۳۸ و ۱۲۱ تا ۱۲۹) و این گونه ظالمانه و مجرمانه به ارتکاب هر زشتی و بدی رو می‌آورند.(همان) و نیستی و نابودی تمدنی خود را رقم می‌زنند.(همان)

🔸از آنچه بیان شد به روشنی می‌توان دریافت که نقش بصیرت در فراز و فرود تمدنی جوامع بشری نقش اساسی و کلیدی است و از این روست که خداوند فراز و فرود تمدنی را به ویژه در آیه ۳۸ سوره عنکبوت به بصیرت و استبصار امت‌ها و جوامع نسبت می‌دهد.

🔹منبع: پایگاه قرآنی سماموس

ا—--------------------------—ا

https://telegram.me/tamadone_novine_islami