دغدغه ایران

آقای رئیس‌جمهور بعدی – قسمت سوم.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

آقای رئیس‌جمهور بعدی، قسمت اول و قسمت دوم این نوشته، حاوی هشت نکته بود، اما نکته نهم:. نه. شما با تحریم‌ها عددبازی نکن. یکی از آن کلاه‌هایی که ممکن است سرت برود این است که اعدادی را که برخی درباره اثر نسبی تحریم‌ها و سهم مدیریت داخلی در بروز مشکلات کشور از خودشان درمی‌آورند باور کنی و بعد خودت را با این‌ها گول بزنی. یکی می‌گوید سهم نسبی تحریم و سوءمدیریت بیست به هشتاد درصد است، آن یکی گونه دیگری خواب‌نما می‌شود و از سهم سی به هفتاد حرف می‌زند. این اعداد و ارقام پایه و اساس ندارد، توضیح می‌دهم.. اثر تحریم قابل میانگین‌گیری نیست و در هر عرصه‌ای متفاوت است. فرض کن بیماری خطرناکی هست که فقط با یک داروی تحت تحریم درمان می‌شود و بدون آن بیمار می‌میرد. آیا می‌شود سهم تحریم در مرگ این بیمار را با سهم تحریم در نبود ماده اولیه یک داروی دیگر، یا سهم تحریم در افزایش قیمت داروی عادی را با هم جمع زد و به یک عدد میانگین رسید؟ ...

برای بیماران پیوند سلول بنیادی نیازمند به پلاکت خون

فقط عزیزان اقدام بفرمایید …آیدی تلگرام جهت اقدام:.. اینستاگرام انجمن:. اهداء پلاکت:.

آدم‌های عادی چگونه شرور می‌شوند؟.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

آدولف آیشمن یک آدم عادی است، اما شرور می‌شود. شرور در این حد که مسئول پشتیبانی و حمل و نقل میلیون‌ها یهودی به اردوگاه‌های مرگ آلمان نازی می‌شود، جایی که انسان‌ها را در اتاق‌های گاز، ماشین‌های سیار گاز و کوره‌های آدم‌سوزی، بی‌دلیل می‌کشتند.. چگونه آدمی که می‌گفت «همین امروز هم اگر یک زخم ناسور نشانم بدهند، اصلا نمی‌توانم نگاهش کنم.» (صص. ۱۲۶-۱۲۵) چنان کشتار عظیمی را سازماندهی می‌کرد و حتی وقتی خودش از اردوگاه‌ها بازدید کرد … آیشمن در جریان محاکمه گفت به چشم دیده است که: «یهودیان در یک اتاق بزرگ بودند؛ دستور آمد که لخت شوند؛ بعد یک کامیون رسید، مستقیم جلوی ورودی اتاق توقف کرد، و به یهودیان برهنه گفتند وارد اتاق شوند. درها بسته شد و کامیون را استارت زدند. … صدای آن جیغ‌ها و … بیش از حد ناراحت بودم. … بعد پشت سر آن کامیون راه افتادم و وحشتناک‌ترین صحنه‌ای را دیدم که تا آن موقع در زندگی به چشمم خورده بود. کامیون داشت به سمت یک گودال روباز می‌رفت، درهایش باز شدند و جسدها را بیرون انداختند، انگار هنوز زنده بودند، … پرتاب‌شان کردند داخل گودال و هنوز می‌توانم آن فرد غیرنظامی را ببینم که داشت دن ...

خلاصه یک راه‌حل.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

امیر کرمانی و سیدمحمدرضا داود الحسینی دو اقتصاددان در یادداشت «از تهدید ارزی تا فرصت ارزی» راهکاری برای برخی مشکلات اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۰ ارائه کرده‌اند. متن را خلاصه کرده‌ام تا شاید بهتر و بیشتر خوانده و دیده شود و در ایام تنظیم بودجه به کار بیاید …یک. ارز چندنرخی و محدودیت برای صادرات و واردات کالا، دنبال کاستن از تأثیر کاهش درآمدهای نفتی بر تورم و زندگی مردم است …دو. محدودیت صادرات و واردات کالا، دنبال کاهش خروج سرمایه، کاهش تقاضا برای ارز و کنترل قیمت ارز است …سه. هر دو سیاست به اهداف نرسیده‌اند …چهار. مشکلات سیاست ارز ۴۲۰۰ تومانی:. فساد،. آسیب زدن به زنجیره تولید و تعیین هزینه تولیدکننده با قیمت ارز بازار آزاد،. اختصاص یارانه ارز به زنجیره توزیع نه مصرف‌کننده نهایی،. ...

آقای رئیس‌جمهور بعدی – قسمت دوم.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

آقای رئیس‌جمهور بعدی، من در قسمت اول این مجموعه که قرار است برخی تجربه‌ها را برایت بنویسم، هفت نکته را درباره کارت توضیح دادم، و حالا نکته هشتم:. هشت. گزارش صفر بده. شما از وقتی انتخابات را برنده می‌شوی تا روزی که در دوازده مرداد وارد دفتر رئیس‌جمهوری می‌شوی، حدود سه ماه فرصت داری تا گزارشی بدهی که نشان دهد چه چیزی را تحویل گرفته‌ای و وضعیت چگونه است. آدم‌های دقیق‌تر از روی همان گزارش می‌فهمند شما چه چیزهایی به نظرت شاخص‌های مهمی هستند و از ابتدا حواست به آن‌ها هست. اگر ندهی بعدا همه از شما طلبکار می‌شوند که بله بهشت تحویلت دادیم و حالا داری جهنم تحویل می‌دهی.. «گزارش صفر» در هر عرصه‌ای نوعی بنیان و مقیاس همکاری با وزار و معاونان و منصوبان شما هم هست. شما به هر وزیری می‌گویید من شما را در حالی به این سمت گماشته‌ام که وضعیت این چنین است و از شما انتظار دارم کاری کنید که واقعا – نه با شکنجه کردن داده‌ها و آمار – وضعیت را به سمت اهداف مشخص بهبود دهید. وقت مناسب برای دادن گزارش صفر، حداکثر هفته اول ریاست جمهوری شماست.. ...

جامعه‌شناسی یک ترور.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

کارشناسان نظامی – امنیتی در دو روز گذشته هشدار داده‌اند که ترور محسن فخری‌زاده نشان‌دهنده وجود خلل‌هایی در سیستم‌های امنیتی کشور است. این نوشته چند فرضیه درباره سازوکارهای اجتماعی و سیاسی منجر به بروز حفره‌هایی در نظام امنیتی طرح کرده و شرایط اجتماعی را نیز به ایده‌ها و اهداف طراحان ترور متصل می‌کند.. یک. امنیت و نظام‌های امنیتی به شدت تحت تأثیر شرایط اجتماعی-سیاسی، بالاخص اعتماد، امید و حس میهن‌دوستی هستند. کارشناسان و افسران امنیتی به‌واقع مشاغلی خطرناک، پرمسئولیت و حساس دارند. آن‌ها هم‌چنین به اطلاعاتی درباره رخدادهای پنهان (و شاید کثیف) نظام‌های اقتصادی و سیاسی دسترسی دارند که برای مردم عادی پوشیده است. فسادها، ناکارآمدی‌ها و مسائلی که باعث دلسردی مردم عادی می‌شود، با شدت بیشتری بر آن‌ها اثر می‌کند. هر گونه افزایش فساد و ناکارآمدی، به مانند سازوکاری خودویرانگر، بیشتر باعث کم آوردن و بریدن آدم‌های مسئول نظام‌های امنیتی می‌شود که خود باید ناظران و تقویت‌کنندگان سازوکارهای مقابله با فساد و ابعادی از ناکارآمدی باشند. این گونه آدم‌ها بیشتر در معرض عواقب رخنه کردن فساد در سیستم‌ها هستند ...

آقای رئیس‌جمهور بعدی – قسمت اول.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

هفت ماه دیگر انتخابات ریاست جمهوری است و افرادی خودشان را برای نامزدی در این انتخابات آماده کرده و به تدریج رونمایی می‌شوند. من هم هفت سال در ارتباط نزدیک با دولت تجربه دارم و بیش از یک دهه هم خواننده و پژوهشگر مطالعات دولت‌پژوهی بوده‌ام. انتقادم به دولت‌مردان ایرانی این بوده که اغلب تجربیات‌شان از سیاست‌ورزی و امور اجرایی-اداری را نمی‌نویسند و دوست ندارم این انتقاد متوجه خودم باشد. بنابراین، از امروز در سلسله یادداشت‌هایی، تجربیات و شناخت‌هایم را در قالب یادداشت و توصیه به رئیس‌جمهور بعدی – هر کسی که هست - می‌نویسم.. آن‌چه می‌نویسم، به نظرم درباره دردهای مزمنی هستند که اگر قرار است این کشور – تحت هر شرایطی – وضع بهتری پیدا کند، باید به آن‌ها توجه شود. سعی می‌کنم صریح بنویسم. اطمینان دارم بخشی از آن‌چه را می‌نویسم کسی تاکنون به این صراحت با نامزدهای ریاست جمهوری یا رؤسای جمهوری نگفته است. آن‌چه خواهم نوشت، درباره هیچ شخص خاص یا آدم مشخصی نیست، بلکه حاصل تحلیل ساختاری من از نظام اداری و سیاسی در ایران است که کم‌وبیش در همه دولت‌ها وجود داشته است.. من برای اولویت‌بندی آن‌چه می‌نویسم تلاش ...

منتقد باش اما مسئولیت‌پذیر.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

حکومت و دولت وظایف بسیاری - از فراهم کردن امکانات بهداشتی و درمانی تا تأمین مالی و سیاست‌گذاری اقتصادی درست برای افزایش تاب‌آوری مردم در برابر پی‌آمدهای اقتصادی کرونا - برای حفاظت شهروندان در برابر بیماری کرونا و مدیریت آن بر عهده دارند. دولت باید ارائه اطلاعات شفاف، اجماع‌سازی برای پیشبرد سیاست‌ها و وضع محدودیت‌های حساب‌شده را هم به درستی انجام دهد. این‌ها که درست انجام نشده باشند، اعتماد عمومی و همراهی مردم با حکومت و دولت برای تبعیت از محدودیت‌های وضع‌شده برای مدیریت بیماری کرونا کاهش می‌یابد.. انکار نمی‌توان کرد که همه ملزوماتی که قدرت سیاسی باید فراهم می‌کرده تا اعتماد و همراهی مردم با محدودیت‌های وضع‌شده برای مدیریت شدت بیماری کرونا در سطح مطلوبی باشد، به درجاتی مهیا نشده یا ناقص انجام شده است. سؤال اما این است که آیا نقصان در عملکرد حکمرانان، بهانه مناسبی برای دست کشیدن از مسئولیت شهروندی است؟ آیا می‌توان به بهانه بقیه مشکلات و ایرادات بر سیاست و اقدامات دولت در زمینه مهار کرونا، دست از رعایت محدودیت‌های کرونا کشید و راهی سفر شد؟ آیا می‌توان با رعایت نکردن محدودیت‌ها جان دیگران، ...

عزیزان یکدیگر را نکشیم.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

چند وقت پیش بعد از ظهر یک چهارشنبه‌ای، واتس‌آپ را که باز کردم این پیام از او آمده بود: «سلام دکتر، وقت بخیر، خوبی؟ من چند روزه بستری شدم، همه دارند تلاش میکنند که اوضاع تحت کنترل دربیاد، منم به فضل خدا امیدوارم، در عین حال طلب حلالیت دارم. ارادت». یکی از بدترین حال‌های چند سال اخیرم را در کسری از ثانیه تجربه کردم. او را سال‌هاست می‌شناسم. استوارتر و مردتر از آن است که با یک بیماری ساده چنین پیامی بفرستد و مثل بیماری در لحظه مرگ، حلالیت بطلبد.. حالم قابل وصف نبود، تلفنش را جواب نمی‌داد؛ اشک امانم نمی‌داد، به هر کسی که به او دسترسی داشت تلفن کردم. کرونا او را که بیماری زمینه‌ای هم داشت، گرفتار کرده بود. سه روز خیلی سخت و تلخ گذشت تا وضعیت‌اش رو به بهبود رفت و یک هفته بعد از بیمارستان مرخص شد.. ...

از جهان حذف نشویم!!.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی.. یک پیام روشن

روی نقشه جهان بودن برای در جهان بودن، معاصر این جهان بودن و بخشی از جهان بودن کافی نیست … یک رویداد. چین و چهارده کشور دیگر روز یکشنبه این هفته در پایان سی‌وهفتمین اجلاس آسان (اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا) توافقنامه‌ای برای شکل دادن به بزرگ‌ترین بلوک تجارت آزاد در جهان را امضا کردند؛ کشورهایی که یک‌سوم اقتصاد جهان را شامل می‌شوند … توافقنامه «همکاری اقتصادی جامع منطقه‌ای» (Regional Comprehensive Economic Partnership) یا RCEP غیر از اعضای آسان، شامل چین، ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و نیوزیلند هم می‌شود و درها برای پیوستن هند نیز باز است. مذاکرات برای تشکیل این بلوک اقتصادی ده سال به طول انجامیده است.. یک واقعیت. دو تصویر (در این لینک) نشان می‌دهند که از سال ۱۹۹۰ به بعد، تعداد توافقنامه‌ها و معاهدات تجاری منطقه (Regional Trade Agreements - RTA) در جهان به شدت افزوده شده است (عکس شماره یک). کشورهای جهان در حال توسعه ارتباطات تجاری با یکدیگر هستند و بلوک‌های روابط و قدرت اقتصادی شکل می‌دهند (نظیر اتحادیه اروپا، نفتا یا همین RCEP) … تصویر شماره دو با رنگ‌های سفید تا قرمز، نقشه‌ای از مشارکت ک ...

اعتراضات آبان نودوهشت: چرا خونین، چرا مکرر؟.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

یک سال از اعتراضات آبان نودوهشت می‌گذرد که به خشونتی بی‌سابقه نیز کشیده شد؛ حوادثی نیازمند هزاران صفحه تحلیل جامعه‌شناختی، اقتصادی و سیاسی است. این اعتراضات البته اولین نبودند و به نوعی حدیث مکرر جامعه ایرانی در دهه‌های گذشته هستند: اعتراضاتی که به سرعت خونین می‌شوند. قصد دارم با مقایسه‌ای تاریخی، نکته مهمی درباره مکرر و خونین شدن آن‌ها را نشان دهم.. روایتی تاریخی. سوئد در سال‌های ۱۸۹۰ تا ۱۹۳۰ دستخوش اعتراضات و رویارویی شدید کارگران و کارفرماها بود. «سوئد همیشه سرزمین مسامحه و مذاکره نبوده است.» (ص. ۲۸۱) رویارویی کارگران و پلیس در ماه مه سال ۱۹۳۱ به کشته شدن پنج کارگر در آدالن انجامید. واقعه آدالن در نهایت به معاهده سالتسیوباد (Saltsjöbaden Agreement) میان کنفدراسیون اتحادیه‌های کارگری و اتحادیه کارفرمایان در دسامبر ۱۹۳۸ انجامید.. مذاکرات برای رسیدن به معاهده سالتسیوباد چند سال طول کشید اما محققان معتقدند سوئد توسعه‌یافته امروز با سوسیال‌دموکراسی رفاهی، محصول این معاهده است؛ توافقی که آخرین بار در سال ۱۹۷۶ با مذاکره تغییراتی در آن ایجاد شد و مذاکرات مجدد برای اعمال تغییر در آن در سال ۲ ...

همه هواپیماهای مسافربری کشور سقوط کرده‌اند.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

خبر دردناک، ترسناک و سرگیجه‌آور است. خبر سقوط یک هواپیما هم غوغایی به پا می‌کند. آمار موجود در سایت‌های اینترنتی نشان می‌دهد چیزی بین دویست تا دویست‌وپنجاه هواپیمای مسافربری در خطوط هواپیمایی ایران فعالیت می‌کنند. آمار رسمی کشته‌های کرونا به روزی بیشتر از چهارصد نفر رسیده و در طول بیش از دویست‌وپنجاه روزی که از کرونا می‌گذرد، درست مثل این است که هر روز حداقل یک یا دو هواپیمای مسافربری سقوط کرده است … فاجعه همین قدر بزرگ است که انگار همه هواپیماهای مسافربری کشور سقوط کرده باشند.. مسأله فقط این نیست که هر روز به تعداد آدم‌های مسافر یک هواپیمای مسافربری جان‌شان را از دست می‌دهند. مسأله این است که چرا به اندازه بزرگی این واقعه، شاهد کنش‌هایی برای گفت‌وگوی اجتماعی، تولید دانش برای مدیریت این فاجعه، و اقدام در سطح سیاست نیستیم. آیا شما کنشی متناسب با اهمیت مسأله شاهد هستید؟. به این عکس این یادداشت نگاه کنید. این‌ها فقط اعداد نیستند، تعداد آدم‌هایی است که فقط طبق آمارهای رسمی هر روز در چهار ماه گذشته بر اثر کرونا درگذشته‌اند … (اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.). ...

به یاد آن عزیز که غریبانه می‌رود.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

دکتر، اندیشمندی عمیق، انسانی نیک سیرت و اخلاق مدار، در کمال ناباوری از میان ما رفت. دردانه مردی بود در این روزگار … من دو بار سخنرانیهای او در ایام عاشورا درباره نهضت امام حسین (ع) را در این کانال به اشتراک گذاشتم. به یادش دوباره آنها را در لینکهای زیر به اشتراک می‌گذارم … آخرین بار وقتی امسال شرحی بر خطبه امام حسین (ع) در منا در سخنرانی گفت، خطبه را خلاصه و منتشر کردم. شب یازده محرم تماس گرفت، درباره خطبه گفت، درباره برنامه پژوهشی خودش درباره عاشورا، و جمله‌ای که تا همیشه از او به یادگار نگه میدارم.. روحش شاد، خداوند به او رحمت بیکران و به خانواده و عزیزانش صبر بی پایان عطا کند …سخنرانی مفهوم فساد و اصلاح در نهضت عاشورا. سخنرانی عاشورا و بحران خلافت. گزیده خطبه امام حسین (ع) در منا ...

هنوز پیام مرا ندیده است. ———. از رونده نپرسید کجا می‌رود، از راهی که می‌رود معلوم است رهسپار کجاست

اما فیرحی خود راه بود. باید منتظر می‌ماندی ببینی به کجا می‌رسد. دست روزگار بوته زندگی او را این همه بی ملاحظه کنده است. چشم‌های روشن زندگی شیشه‌ای شده‌اند. چندانکه گویی نمی‌شناسمش. تمام دغدغه‌های شخصی و جمعی‌ام را به حاشیه اتاقم پرتاب می‌کنم. ما رونده بودیم و البته هر روز در یک راه تازه. یک روز فوکویی بودیم، یک روز هابرماسی. یک روز چپ بودیم یک روز راست. ...

‍ دکتر داود فیرحی به دیدار معبود شتافت. باور رفتنش بسیار دشوار است

اندیشمندی عمیق، پژوهشگری اخلاق مدار، فروتنی بزرگوار و ایران دوست دینداری بود که رفتنش داغی ماندگار است. تسلیت به خانواده‌اش، جامعه علمی و دانشگاه و حوزه.

نیازمند تمام گروههای خونی. سلام دوستان.. با توجه به فرا رسیدن فصل پاییز و شروع سرما

با شدید داوطلبین برای بیماران پیوند سلول بنیادی در مراکز پیوند شریعتی و مرکزطبی کودکان مواجهیم …لذا از تمامی عزیزان. خواهشمندیم در صورت داشتن شرایط لازم و تمایل، با که هستید جهت کمک به این بیماران با آیدی مسئولین تامین پلاکت انجمن در ارتباط باشید …با کمک هم. چراغ امید را در دل بیماران زنده نگهداریم … ….:. با مسئولین تامین پلاکت:. از بیماران کرونا و پلاسما درمانی:. لینک گروه جهت پاسخگویی:. ...

برادر شغال یا فرشته مهربون؟.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

بعد از هر انتخابات آمریکا باب بحث جدی باز می‌شود که «این سگ زرد» (گویندگان منظورشان نامزد برنده انتخابات آمریکاست) «برادر شغال» هست یا نیست؛ بحث فرعی‌تری هم هست که آیا «سگ زرد» می‌تواند «فرشته مهربون» هم باشد؟ این‌ها بحث‌های بی‌حاصلی است که در نهایت برای مردم بسته‌تر شدن پنجره امید به حل مسائل اقتصادی و اجتماعی درهم‌ تنیده شده جامعه ایران را باقی می‌گذارد. دوگانه «برادر شغال» و «فرشته مهربون» از اساس بی‌معناست؛ و اساسا تقلیل عرصه سیاست خارجی به نظام مفاهیم سگ زرد، شغال و فرشته مهربون، بازی چندش‌آور بی‌حاصل سرکاری است … یک. «بایدن و ترامپ فرق ندارند» گزاره درستی نیست. شخصیت، پایگاه، مسیر زندگی، اندیشه و اهداف سیاستمداران روی روش کار، انتخاب همکاران، اولویت‌ها و شیوه برخوردشان تأثیر می‌گذارد. آن‌ها منافع خود/کشورشان را با اندیشه‌ها، روش‌ها و راهبردهای متفاوتی دنبال می‌کنند. آن‌ها از جهتی که با هم فرق دارند «سگ زرد برادر شغال» نیستند، و از آن جهت که منافع خود/کشورشان را دنبال می‌کنند «فرشته مهربون» دیگر کشورها هم نمی‌شوند … دو. تحریم‌ها همه مشکل اقتصاد و جامعه ایران نیستند و با رفع حتی کل ...

ترامپ و لقمان حکیم.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

لقمان را گفتند ادب از که آموختی گفت از بی‌ادبان. این جمله را می‌توان بر دیوار سیاست پساترامپ هم نوشت و آویزه گوش کرد. ترامپ نمونه آدم‌هایی است که می‌شود خیلی راحت به هر سیاست‌مداری گفت: اگر می‌خواهی سیاست‌مدار خوبی باشی، کارهای ترامپ را تکرار نکن. برخی را از باب مثال ذکر می‌کنم.. یک. دروغ نگو، بالاخص زیاد دروغ نگو، مهم‌تر این‌که در دنیای رسانه‌های آزاد و فضای مجازی دروغ نگو.. دو. کرامت انسان‌ها را زیر سؤال نبر و میان سفید، سیاه، لاتین‌تبار، زن، مرد، مسلمان و غیرمسلمان در رعایت حقوق شهروندی تفاوت و تمایز قائل نشو.. سه. ...

آموختنی‌ها از انتخابات آمریکا.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

انتخابات آمریکا آموختنی‌های زیادی دارد.. یک. استقلال نظام قضائی. آقای ترامپ رئیس‌جمهور و قدرتمندترین مقام اجرایی و فرمانده کل ارتش آمریکاست. آقای ترامپ اما نمی‌تواند استقلال قضایی قاضی ایالت را مخدوش کند. چندین تقاضای ستاد ترامپ برای متوقف کردن شمارش آراء در ایالت‌ها رد شده است.. دو. استقلال رسانه‌ها. توئیتر از روز انتخابات تاکنون بارها همراه با توئیت‌های ترامپ عبارت «گمراه کننده» را منتشر کرده و هشدار داده که توئیت‌های او درباره تقلب در انتخابات یا پیروزی‌اش گمراه‌کننده است. ...

ملتی که ده سال به عقب برگشت!.. این نتیجه گزارش اخیری است که مرکز افکار سنجی ایسپا منتشر کرده است

البته امر عجیبی هم نیست. داده‌های درآمد سرانه، بودجه خانوار و مصرف خصوصی نیز نشان می‌دهد که وضعیت رفاهی خانوارها به اواسط دهه هشتاد برگشته است. جامعه ایران که در دهه هشتاد از سرعت کمتر رشد در قیاس با همسایگان و دیگر کشورهای در حال توسعه ناراحت بود، حالا دیگر از مقایسه خودش با دیگران دست کشیده و وضعیت خودش را با گذشته خودش مقایسه می‌کند و شاهد آب رفتن و کاهش ملموس سطح رفاه خود است …دولت گناه این عقب گرد را به گردن تحریم و مسببان داخلی و خارجی می‌اندازد. نیروهای سیاسی مخالف دولت، ضعف دولت در اداره کشور را ریشه این پسرفت می‌دانند. دیگران ناکارآمدی و دنبال کردن اهداف غیرواقع‌بینانه را ریشه این وضعیت قلمداد می‌کنند. هرچه هست قدر یقین این را می‌توان گفت که مبنای مقایسه عموم مردم دهه هشتاد است که کشور با وفور درآمد نفت مواجه بود اما جهان در دهه نود متفاوت از دهه هشتاد شده است. در دهه هشتاد کشورهای در حال توسعه در اوج رشد بودند و تقاضای شدید نفت قیمت آن را به بالای ۱۰۰ دلار می‌رساند اما در دهه ۹۰ نه تنها کشورهای چین، برزیل، اروپا و آمریکا دیگر نفسی برای رشد ندارند بلکه نفت‌های شیل نیز اضافه شد ...