دغدغه ایران این رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی است. ارتباط با مدیر کانال: دغدغه ایران ۱۱:۰۱ ۱۳۹۹/۰۶/۰۷ کربلا به روایت یزید!!.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی آیا درست است شیعیان کربلا را به روایت یزید بشنوند؟ کربلا روایتها و گفتمانهای بسیاری دارد و از دیدگاههای مختلف بیان شده است.، نویسنده، کارگردان و تهیهکننده خوشفکر، مجموعهای با عنوان عجیب و غریب «» در قالب تلویزیون جمهور (جمهور تیوی) تهیه کرده و تاکنون سه قسمت آنرا منتشر کرده است.. علاقمندان به دیدن مباحثهای درباره جامعه جاهلی،، آنچه محمد (ص) پیامبر اسلام انجام داد، تحولی که پدید آمد و انحراف به سمت ساختار و حکومت اموی و پیدایش واقعه عاشورا میتوانند این مجموعه را مشاهده کنند.. کربلا به روایت یزید (قسمت اول)،. سی دقیقه. کربلا به روایت یزید (قسمت دوم)،. بیستوهفت دقیقه. کربلا به روایت یزید (قسمت سوم)،. بیست دقیقه. ... دغدغه ایران ۲۲:۲۸ ۱۳۹۹/۰۶/۰۶ فرزند یک کالای اقتصادی بادوام است.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی هشدار نسبت به کاهش نرخ زاد و ولد در کشور به تکرار شنیده میشود. برخی آمارها هم نشان میدهد که نرخ فرزندآوری زنان ایرانی با نرخ زیادی کاهش یافته است. سخنانی درباره برنامههای خارجیها برای کاستن از نرخ زادآوری ایرانیان شنیده میشود. نرخ فرزندآوری و پیری جمعیت بدون جایگزینی با نسل جوان هم تهدیدی برای هر کشوری است و بنابراین این سؤال مهمی است: چرا مردم (زوجها) تمایل کمتری به فرزندآوری دارند؟. پاسخ دادن به این سؤال از منظری اقتصادی شاید بهترین رویکرد باشد. فرزند اگرچه انسان، حاصل تمایل به بقای نسل، محصول عشق و عاطفه، و حتی مطالبه اطرافیان زوجهاست، اما «فرزند یک کالای اقتصادی است که تولید آن به سرمایهگذاری بلندمدت نیاز دارد.» تحلیل فرزند بهمثابه کالای اقتصادی وضعیت جاری را روشن میکند.. فرزند علیالاصول ارزشمندترین دارایی هر انسان و بلندمدتترین سرمایه اوست. خانوادهها معمولا درآمد، دارایی و مصارف خود را نیز برای سعادت و رفاه فرزندانشان میخواهند. سرمایهگذاری برای داشتن فرزند، سرمایهگذاری کوتاهمدت برای خرید سکه، دلار یا سهام نیست؛ عین سرمایهگذاری برای ساختن کارخانه خودروسازی است.. ... دغدغه ایران ۱۴:۱۶ ۱۳۹۹/۰۶/۰۶ خاطرهای درباره فیلتر تلگرام و پول ملی.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی یادم هست چند روزی قبل از فیلتر شدن تلگرام برخی مدیران فضای مجازی طرفدار فیلتر کردن در جلسات استدلال میکردند که دلیل ضرورت فیلتر کردن تلگرام، خطر آن برای پول ملی و خطر امنیت ملی است … من به گوش خودم شنیدم و با چشمانم دیدم که میگفتند تلگرام قصد دارد یک ارز دیجیتال و پول مخصوص خودش راه بیندازد که پول ملی را از دور خارج میکند و سرمایه از کشور فرار میکند … یک هفته بعد از آن تلگرام فیلتر شد و من سه سال است منتظرم تلگرام پول و ارز دیجیتال خودش را منتشر کند و ببینم چه بلایی سر پول ملی و فرار سرمایه میآید. رمزارزها هم گسترش یافتند و فیلتر تلگرام هیچ اثری بر تجارت با آنها نگذاشت.. واقعیت این است که پول ملی کمارزش شد، فرار سرمایه هم رخ داد اما به تلگرام ربطی نداشت. انباشت سیاست اقتصادی غلط، بیثباتی و تحریم، و ناکارآمدی انباشته باعث همه اینها بوده؛ همان عللی که فعالان تلگرام دربارهاش مینویسند و مردم در فضای مجازی اصلاح آنها را مطالبه میکنند … یک وقت فکر نکنید دلایل پشتیبان تلاش و طرح برای بستن فضای مجازی به اسم ساماندهی، به دلایل آن مدیران برای فیلتر تلگرام شباهت دارد!! ابدآ، فقط خاطرها ... دغدغه ایران ۱۰:۱۴ ۱۳۹۹/۰۶/۰۵ پدرخواندهها چگونه از راه میرسند؟ محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی.۱⃣ تسخیر حکومت در ماداگاسکار. فوکویاما نقل میکند یکی از رؤسای جمهوری ماداگاسکار در مراسم آغاز ریاست جمهوری از رئیس مافیا به دلیل کمک به انتخاب شدنش تشکر میکند. این جور صاحبان ثروتهای انبوه مافیایی در آمریکای لاتین، آفریقا و سایر کشورهای در حال توسعه، حتی نماینده مجلس و وزیر هم میشوند و سیاستها را تعیین میکنند؛ اینرا «تسخیر حکومت» (State capture) میگویند …۲⃣ اول دولت یا اول نفت؟. چرا وقتی قیمت نفت در دهه ۱۹۷۰ میلادی یکباره چهار برابر شد، کشوری نفتی مثل نروژ خیلی خوب از این منابع برای توسعه استفاده کرد و کشورهای دیگری نظیر ایران، ونزوئلا، نیجریه و سایر اعضای اوپک نتوانستند از این ثروت هنگفت برای توسعه استفاده کنند؟ چرا برخی کشورها به قول خوان پابلو پرز آلفونسو بنیانگذار اوپک در نفت همچون «مدفوع شیطان» غرق شدند؟. تری لین کارل در کتاب «معمای فراوانی» (نشر نی، ۱۳۸۸) معتقد است اثر متفاوت افزایش قیمت نفت بر کشورهایی نظیر نیجریه، اندونزی، ایران و ونزوئلا در مقایسه با نروژ از آنجا ناشی میشد که نروژ پیش از کسب درآمد هنگفت نفت به دولت کار ... دغدغه ایران ۱۱:۰۹ ۱۳۹۹/۰۵/۳۰ دلارها که پرواز میکنند تو فقیر میشوی. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی رئیس اتاق بازرگانی تهران به استناد آمار بانک مرکزی گفته است در سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ به اندازه ۹۸٫۴ میلیارد دلار سرمایه از کشور خارج شده است. ارقام خروج سرمایه از کشور بین ۲٫۵ تا ۱۹٫۳ میلیارد دلار در سالهای مختلف متفاوت بوده است. این آمار ظاهرا خروج ارز توسط توریستها را هم شامل میشود.. میخواهم با مقایسههایی بزرگی این عدد را نشان دهم شاید آنها که باید جدیتر به این اندیشیدند که چرا چنین شده است. سؤال ما پس این است که «معنای ۹۸٫۴ میلیارد دلار فرار سرمایه از ایران طی ۹ سال – هر سال ۱۰٫۹ میلیارد دلار - چیست؟». معنای اول. این مقدار سرمایه با احتساب هر دلار بیست هزار تومان معادل یکمیلیون و نهصد و شصت و هشت هزار میلیارد تومان است (۱۹۶۸۰۰۰ میلیارد تومان). این رقم را اگر به ۸۴ میلیون نفر جمعیت ایران تقسیم کنیم بیستوسه میلیون و چهارصد و بیستوهشت هزار و پانصد و هفتاد و یک تومان میشود. هر ایرانی در سال ۵۴۰ هزار تومان یارانه میگیرد و این رقم معادل چهل و سه سال یارانه هر ایرانی است.. ... دغدغه ایران ۱۱:۰۶ ۱۳۹۹/۰۵/۲۹ جیببری بلژیکی از بیتالمال.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی سرمربی سابق تیم ملی ایران که فقط شش ماه و چهار بازی روی نیمکت تیم ملی نشسته و حاصل آن هم دو باخت و دو برد برابر تیمهای ضعیف بوده، بابت دستمزدش شکایت کرده و حالا فدراسیون فوتبال ایران به حداقل پرداخت شش میلیون یورو معادل ۱۶۰ میلیارد تومان محکوم شده است. گفته میشود فدراسیون میتواند به دادگاه عالی ورزش دوباره شکایت کند اما نتیجه این بررسی ۶ تا ۹ ماه طول میکشد و جریمه دیرکرد در پرداخت مبلغ تعیینشده هر روز ۷ هزار یوروست. یعنی اگر در دادگاه عالی ورزش نیز فدراسیون فوتبال محکوم شود مبلغی بین ۱٫۲ تا ۱٫۹ میلیون یورو به مبلغ فوق افزوده میشود … من اخبار فوتبال ایران را منظم دنبال نمیکنم ولی همین که چند وقت یکبار صفحه اول روزنامههای ورزشی یا سایتها را میخوانم، تقریبا همیشه با خبر شکایت مربیان و بازیکنان خارجی مواجه میشوم که به دادگاههای بینالمللی شکایت کردهاند و تا آنجا که یاد دارم همیشه تیمهای ورزشی حتی بابت استفاده از بازیکنان کمکیفیتی که در طول فصل چند بازی هم بیشتر انجام ندادهاند محکوم میشوند و جریمه میپردازند. این آخری که دیگر شاهکاری چندجانبه است … شما اگر در این کشور بخو ... دغدغه ایران ۱۰:۴۴ ۱۳۹۹/۰۵/۲۸ دوباره بیست و هشت مرداد و محمد مصدق.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی کودتای بیست و هشت مرداد دلمشغولی و موضوع پژوهش رساله دکتری من بوده است، لذا آدم بیاطلاع درباره تاریخ ایران آن دوره نیستم … محمد مصدق مثل بقیه شخصیتهای سیاسی همواره در معرض تفسیر، نقد، ستایش، قضاوت و بازخوانی باقی خواهد ماند. تفسیر از او بین قهرمان و خادم ملی تا خائن در نوسان است.. مصدق برای ایران بهتر بود یا سیاستمداری مثل قوام یا فروغی؟ مصدق پوپولیست بود یا نبود؟ آیا به دنبال شهرت شخصی بود یا از اصول پیروی میکرد؟ نپذیرفتن پیشنهادهای حل مساله ایران و انگلیس درست بود یا نبود؟ اصلا عملیات نظامی ارتش علیه مصدق کودتا بود یا نبود؟ و همین طور صدها سؤال دیگر تا ابد باقی میمانند و هیچ گاه پایان نخواهند یافت … مصدق به گمان من بزرگی و البته اشتباهات سیاسی خودش را داشته، اما در کنار همه اینها شخصیت و اخلاقیات شخصی داشته که بازخوانی او از این منظر مفید است؛ بازخوانی بدون اسطوره ساختن از محمد مصدق؛ اسطوره سازی مثبت یا منفی، ضد واقع بینی و بازخوانی مفید تاریخ است.. فیلم «مصدق,، نگاهی دیگر: منش، روش و بینش» ساخته، اگرچه روایتی یکسویه و فقط از نگاه علاقمندان و دوستداران مصدق، و مبتنی بر نظر افرا ... دغدغه ایران ۱۴:۲۰ ۱۳۹۹/۰۵/۲۴ دو سد بر سر راه ایران آینده.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی همه کموبیش میپرسند «آینده چه میشود؟» بخشی از پاسخ من این است که ایران آینده بر اساس بسته ماندن و باز شدن دریچههای دو سد یا شکستن آنها رقم میخورد. این دو سد چیست؟. تصور کنید انسانها در رودخانه جامعه ایران جاریاند و در نقطهای رودخانه به دو شاخه تقسیم میشود. دیوارهای هست که آب (شهروندان) را به دو شاخه تقسیم میکند. سدهایی روی هر یک از دو شاخه بسته شده و شهروندان پشت این سدها انباشته میشوند.. شاخه اول، شهروندان ناامید (از هر سه قشر فقیر/متوسط/غنی) و بدون باور به امکان اصلاح وضعیت هستند که مشخصه اصلیشان انباشت خشم و تبدیل خشم به نفرت است. سدی که جلوی این انباشته بسته شده، ترس از کنش اعتراضی، بیم سرکوب و خشونت است. وضع اقتصادی که بدتر بشود، ورودی رودخانه به این شاخه که آنرا «شاخه خشم و نفرت» است بیشتر میشود. این سد هم مثل بقیه سدها خروجی و دریچه دارد که گاه از آن آبباریکهای نظیر یک جنبش اعتراضی (نظیر وقایع آبان ۱۳۹۸، اعتراضات کارگری و …) بیرون میزند.. ... دغدغه ایران ۱۰:۳۱ ۱۳۹۹/۰۵/۲۱ ده سؤال بنیادین از «بنیاد».. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی من در متن «فتوحات فتاح» مختصری درباره «بنیاد مستضعفان چیست؟» و «گفتههای جنجالی» پرویز فتاح رئیس بنیاد نوشتم. فتوحات را به معنای گشودن بهکار بردم و اکنون قصد دارم سؤالاتی بپرسم که سخنان رئیس بنیاد درهایی به سوی آنها میگشاید … توضیح: رؤسای بنیاد در گذشته عبارت بودهاند از: علینقی خاموشی، محمدعلی رجایی، میرحسین موسوی، محسن رفیقدوست، محمد فروزنده و محمد سعیدیکیا؛ و از چپ تا راست بر آن ریاست کردهاند. سؤالات من ناظر بر کلیت بنیاد است و صرفا به دوران پرویز فتاح بازنمیگردند … سؤالات از بنیاد. طبق اساسنامه بنیاد «به منظور تمرکز اموال خاندان پهلوی و همه کسانی که با وابستگی به این خاندان ثروتهای نامشروع به دست آوردهاند و دادگاه انقلاب حکم استرداد اموال مزبور را صادر کرده و میکند و تملک آنها از طرف مستضعفان و به مصرف رساندن همه درآمدهای آن اموال در راه بهبود وضع زندگی و بهخصوص مسکن آنان …» تشکیل شد … یک. بنیاد برای اولین بار در سال ۱۳۹۶ صورتهای مالی سال ۱۳۹۵ را ارائه کرد (معادل ۲۸ هزار و ۳۶۰ میلیارد تومان درآمد عملیاتی، ۶هزار و ۲۳۰ میلیارد تومان سود ناخالص، ۳ هزار و ۳۱۳ میلیارد توم ... دغدغه ایران ۰۹:۳۲ ۱۳۹۹/۰۵/۲۰ فتوحات فتاح.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی تصور میکنم سخنان پرویز فتاح – رئیس بنیاد مستضعفان – درباره اموال این بنیاد مهمترین خبر این هفته باشد. این سخنان را نمیتوان در یک یادداشت تحلیل کرد و اگر خدا توفیق دهد در دو سه قسمت به آن میپردازم. تحلیل را باید با معرفی مختصر بنیاد مستضعفان و گفتارهای جنجالی او آغاز کرد …توضیح: فتح، عمدتا به معنای پیروزی به کار میرود اما به معنای گشودن و گشایش هم هست. من «فتوحات فتاح» را به همین معنا بهکار گرفتهام. سخنان پرویز فتاح در به سوی سؤالات بسیاری میگشاید … بنیاد مستضعفان اجمالا چیست؟. این بنیاد در ۹ اسفند ۱۳۵۷ با فرمان امام خمینی با اموال مصادرهشده خانواده شاه، وابستگان حکومت پهلوی و برخی صاحبان کارخانجات و تجار شکل گرفت و هدف آن کمک به مستضعفان بوده است. گفته شده بنیاد در سال ۱۳۶۸ صاحب ۸۰۰ شرکت و بنگاه اقتصادی بوده و در طی سالها تغییراتی در این تعداد ایجاد شده است. سایت بنیاد نشان میدهد که در زمینههای زیر فعالیت میکند:. حملونقل و خدمات (بانک سینا، هلدینگ مالی و سرمایهگذاری سینا، هلدینگ سیاحتی، مراکز تفریحی و حمل و نقل پارسیان، گروه گسترش ارتباطات و فناوری اطلاعات سینا). ... دغدغه ایران ۱۴:۱۹ ۱۳۹۹/۰۵/۱۹ برگزار کردن/نکردن کنکور؟؟.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی خلاصه یادداشت منتشرشده در روزنامه ایران یکشنبه نوزده مرداد؛ و فایل صوتی یادداشت با توضیحات بیشتر … یک. طرفهای بسیاری در کنکور دخیل هستند (دانشآموزان، والدین، دولت، مجلس، نظام بهداشت و درمان، دانشگاهها، مراکز آموزشی کنکور، نظام سربازی و … کل جامعه) و علائق، منافع و عقاید متعارضی دارند … دو. پشت هر دو گزینه برگزار کردن یا نکردن، مجموعهای از پیآمدهای قابل پیشبینی و غیرقابل پیشبینی خوابیده است. سیاستگذار هر کدام را که انتخاب کند با نقد و نارضایتی گروهی از مردم و نخبگان مواجه میشود … سه. مسأله «درستی یا نادرستی» برگزار کردن یا نکردن کنکور نیست، بلکه «خوب یا بد بودن» هر دو گزینه برای هر یک از طرفهای درگیر مطرح است. مسأله این است که هر کدام، برگزار کردن/نکردن کنکور را به چه جهتی و در چه افق زمانی برای خود خوب یا بد ارزیابی میکنند. مسأله وزن دادن به پیآمدهای متفاوت برای طرفهای متفاوت هم هست … چهار. مسأله کنکور امسال از جنس حقوق شهروندی و اخلاق هم هست. آیا «حکمران حق دارد و اخلاقی است که شهروند را به انجام کاری (شرکت در کنکور) وادار کند که بر اثر آن جانش در خطر بیفتد؟» و آیا «حک ... دغدغه ایران ۰۸:۲۵ ۱۳۹۹/۰۵/۱۹ کنکور: برگزار بشود یا نشود؟.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی Z0000131.MP3 (21.8 MB) دانلود و مشاهده در تلگرام من در این فایل صوتی راهکاری برای کنکور امسال ارائه میدهم. امیدوارم به گفتوگوی اجتماعی درباره مسأله، یافتن راهکار رضایتبخش و ضامن منافع مشروع همه طرفهای درگیر کمک کند …️ این یادداشت در روزنامه ایران یکشنبه نوزده مرداد منتشر شده است. …. (اگر میپسندید به اشتراک بگذارید.). ... دغدغه ایران ۱۸:۴۴ ۱۳۹۹/۰۵/۱۸ علی دنیا را آباد میخواست.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی علی (ع) پس از بازگشت از جنگ صفین به تاریخ ۲۰ جمادیالاول سال ۳۷ هجری در وصیتنامهای اقتصادی به فرزندش حسن بن علی مینویسد:. «این دستوری است که بنده خدا علی بن ابیطالب، امیر مؤمنان، نسبت به اموال شخصی خود، برای خشنودی خدا، داده است، تا خداوند با آن به بهشتش در آورد و آسودهاش گرداند. … همانا سرپرستی این اموال بر عهده فرزندم حسن بن علی است، … و با کسی که این اموال در دست اوست شرط میکنم که اصل مال را حفظ کرده تنها از میوه و درآمدش بخورند و انفاق کنند، و هرگز نهالهای درخت خرما را نفروشند، تا همه این سرزمین یکپارچه زیر درختان خرمان قرار گیرد که راه یافتن در آن دشوار باشد.». «حتی تشکل ارضها غراسا» به این معنی است: «زمین پر درخت شود که چیزی جز درختان به چشم نیاید.» (نهجالبلاغه، ترجمه محمد دشتی، انتشارات پیام عدالت، صص. ۳۸۲-۳۸۱). علی (ع) در عین زهد و دل نبستن به دنیا، زمین را برای مردمان آباد و پایدار میخواست که معاششان به دست آید (نیاز دنیوی) و از آن انفاق کنند (کرامت اخلاقی)؛ نه زمینی سوخته و ناپایدار که ظرفیتهای خلق ثروتاش – چون نهال نخلهای به فروش رفته - تباه شود. …. عید غدیر «روز ... دغدغه ایران ۱۲:۱۰ ۱۳۹۹/۰۵/۱۸ عید غدیر: «روز تحلیل حکمرانی».. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی اگرچه به اسم دین برخی چنان کردهاند که سخن گفتن از دین، دینداری و یک حکمران دیندار به نام علیابن ابیطالب دشوار شده است و گوینده پیشاپیش باید انگ ریاکاری و شرنگ تندزبانیهای انبوهی از مخاطبان را به جان بخرد و سخن بگوید، اما بد نیست بگویم کاش روز عید غدیر در تقویم «روز تحلیل حکمرانی» نام گیرد تا شاید فرصتی باشد برای سخن گفتن و تحلیل کردن حکمرانی و سنجیدن نسبت آن با میراثی که به نام امام علی (ع) از اصول و سنن حکمرانی باقی مانده است.. علیالحساب این مواجهه امام علی (ع) با قاضی گماشته خود را بنگریم. (نهجالبلاغه، ترجمه محمد دشتی، انتشارات پیام عدالت، صص. ۳۶۵-۳۶۴). «به امام (ع) خبر دادند که شریح بن حارث، قاضی امام، خانهای به ۸۰ دینار خرید، او را احضار کرد، فرمود:. به من خبر دادند که خانهای به هشتاد دینار خریدهای، و سندی برای آن نوشتهای، و گواهانی آنرا امضا کردهاند. شریح گفت: آری امیر مؤمنان! امام (ع) نگاه خشمآلودی به او کرد، فرمود: ای شریح! به زودی کسی به سراغت میآید که به نوشتهات نگاه نمیکند، و از گواهانت نمیپرسد، تا تو را از آن خانه بیرون کرده و تنها به قبر بسپارد. ... دغدغه ایران ۲۰:۴۱ ۱۳۹۹/۰۵/۱۶ چالش مشروعیت کارکردی دولتها.. عیسی منصوری در نظامهای سیاسی مبتنی بر دموکراسی انتخاباتی، دولتها تا وقتی میتوانند قدرت را در اختیار داشته باشند که از رأی کافی در انتخابات برخوردار شوند. اما منابع مادی قدرت این دولتها از انباشت سرمایه به دست میآید و نه از آرای برآمده از انتخابات. سازوکارهای انباشت سرمایه نیز لزوما در تناظر با خواستههای انتخابکنندگان نیست و بسا که در مقابل آن نیز باشد. فرایند انباشت سرمایه، بهرغم مزیتهای آن، میتواند منجر به نابرابری طبقاتی شود که واکنش انتخابکنندگان را به دنبال خواهدداشت. بنابراین، یکی از هنرهای دولتها آن است که این دوگانه یا عدمقطعیت را به طور متعادل مدیریت کنند … اگر مشروعیت حکومتها را به «مشروعیت قانونی» و «مشروعیت کارکردی» تقسیم کنیم، مدیریت تعادل دوگانه فوق میتواند منجر به مشروعیت کارکردی شود. تولید ثروت، افزایش رفاه، ایجاد اشتغال و کاهش فقر به صورت همزمان، مصادیقی از دستاوردهای این مدیریت هستند …در دوره قبل از شیوع کرونا، دولت ترامپ از مشروعیت کارکردی مناسبی برخوردار شد که حاصل عملکرد کمسابقهاش در ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی بود. اینک اما رشد اقتصادی در سه ماه دوم سال میلادی ... دغدغه ایران ۱۰:۵۷ ۱۳۹۹/۰۵/۱۶ «پنجرههای شکسته» سیاست و حکمرانی.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی نظریه پنجرههای شکسته در جامعهشناسی خیلی خلاصه میگوید در جایی، محله یا منطقهای که شلختگی فضا، شکستگی در و پنجرهها، کثیف و نامنظم بودن ساختمانها و تار عنکبوت بستن دیوارها مشاهده شود، جرائم و آسیبهای اجتماعی محیط مساعدتر دارند؛ فضاهایی که فیلمهای پلیسی و تبهکاری هم در آنجا فیلمبرداری میشوند.. آدمیان وارد مکان و منطقهای شوند که مثل کارخانهها و ساختمانهای قدیمی متروک باشد، تصور میکنند اینجا که نظمی برقرار نیست، امنیت و ثباتی نیست و خلاصه خود را برای بدترین رخدادها و کارها آماده میکنند. کسی در این مکانها دنبال تولید، سازندگی، عشق و آینده نمیگردد.. گاه که نکات مثبتی درباره حکمرانی و سیاست در ایران میگویم یا امیدوارانه به دیدن نقاط قوت و تلاش برای ساختن، یا حتی به عمل ساده صرفهجویی در مصرف آب و انرژی دعوت میکنم، پاسخ مخاطب، بیش از هر چیز نظریه پنجرههای شکسته را به یاد میآورد.. دست روی هر چیز که بگذاری و بخواهی یک نکته مثبت را یادآوری یا به برداشتن گامی کوتاه دعوت کنی، تاریخ سیاست، سیاستگذاری و حکمرانی انباشته از چنان ناکارآمدی، تصمیمهای غلط و اجراهای ضعیف است که به سرعت با ... دغدغه ایران ۰۹:۵۴ ۱۳۹۹/۰۵/۱۵ بارشها خوب، سدها پر، دیگه چی میگید صرفهجویی؟!.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی ⏰ زمان خواندن: چهار دقیقه. ایران سرزمین کمآبی است، از اول هم بوده و ضرورت این کشور است. هم از کمدانشی و اقتصاد سیاسی آب بوده و هست. سالهایی که بارش خوب نباشد و سدها پر نشوند، مطالبه صرفهجویی برای مردم معنا دارد، اما سؤال برخی این است که «حالا که بارشها خوب، سدها پر، دیگه این همه مطالبه صرفهجویی در مصرف آب با این اوضاع کرونایی به چه معناست؟». آره، بارشها در دو سال گذشته خوب بوده و سدها اغلب به اندازه کافی پر هستند اما مسأله این است که هیچ شهروندی «آب تصفیهنشده» یا «آب خام» مصرف نمیکند. باید از سدها و چاهها به مراکز تصفیه منتقل، در تصفیهخانهها تا رسیدن به سطح استانداردهایی تصفیه، و بعد از آن در لولههای آب شهری جاری شود … شما درست میگویید، وضعیت «آب خام» بهتر از سالهای کمبارش است؛ اما ظرفیت «تصفیه آب خام» محدود است … تصفیهخانهها بر اساس برآوردهای جمعیت شهرها و برخی متغیرهای دیگر ساخته میشوند. هزینه سرمایهگذاری بسیار سنگین چند هزار میلیارد تومانی نیز مانع آن است که تأسیسات رزرو خیلی گسترده ساخته شود و سالها بیکار بمانند و فرسوده شوند و سرمایه هدر برود تا مثلا در یک سال ... دغدغه ایران ۰۹:۴۳ ۱۳۹۹/۰۵/۱۴ کلمهها میجنگند.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی صدوچهارده سال پیش در چنین روزی متنی بر دیوار تاریخ ایران آویخته شد که در آن مظفرالدین شاه قاجار «بکف کفایت» خودش، «رعایای صدیق» خودش را بهواسطه «اراده همایون» و «نیات حسنه» خودش، مفتخر میکرد به داشتن «مجلس شورای ملی» که در آن «منتخبین شاهزادگان قاجاریه، علما، اعیان، اشراف، ملاکین، تجار و اصناف» گرد هم آیند تا «نگهبان عدل» باشد و اسباب «ترقی دولت و ملت» ایران را فراهم سازد و رعایا به این واسطه «مشغول دعاگویی دوام این دولت و این مجلس بیزوال باشند.». عبارات داخل گیومهها را از متن فرمان مشروطه انتخاب کردهام. هر ایرانی دغدغهمند شایسته است که سالی یک بار هم که شده فرمان مشروطه را مطالعه کند، فرمانی که سیزده مرداد ۱۲۸۵ به امضای مظفرالدین شاه رسید و چهارده مرداد سالروز مشروطه شد …متن فرمان مشروطه. جناب اشرف صدراعظم -- از آن جا که حضرت باری تعالی جلشأنه سررشته ترقی و سعادت ممالک محروسه ایران را بکف کفایت ما سپرده و شخص همایون ما را حافظ حقوق قاطبه اهالی و رعایای صدیق خودمان قرار داده لهذا در این موقع که اراده همایون ما براین تعلق گرفت که برای رفاهیت و امنیت قاطبه اهالی ایران و تشیید مبا ... دغدغه ایران ۱۱:۵۶ ۱۳۹۹/۰۵/۱۰ اینجی کلش واس ماس.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و نویسندگان آثارش شاید مهمترین خالقان آثار طنز تلویزیونی دو دهه اخیر ایران بودهاند. آنها در های_برره اقتصادی تکمحصولی (نخود)، اعتیاد به این اقتصاد (گرد نخود)، توهم ناشی از آن (دیدن خرزو خان)، منازعات بیحاصل و بیمبنای جناحهای سیاسی، افتتاح مضحک برخی طرحهای عمرانی، محوریت یافتن پول (عبارت پول وده) … و از همه بیشتر «تنهایی و در تبعید بودن عقل» (کیانوش استقرارزاده، روزنامهنگار تبعیدی) را به تصویر کشیدند. تولید و پخش اثر از مهر تا بهمن ۱۳۸۴ نیز تصادفی نبود.. مدیری و نویسندگانش در «» و «» نیز آدمی را به تصویر کشیدند که اشتباهی بود و نماد همه آدمهای اشتباهی است که اصلا قرار نبوده یا نمیشده مهم باشند اما شدهاند. مدیری و نویسندگانش حتی نام فامیل قهرمان داستان - مسعود شصتچی - را هم دقیق و هدفمند انتخاب کرده بودند.. مدیری و نویسندگانش در «قهوه تلخ» (پخش از ۲۳ شهریور ۱۳۸۹) قجری شدن دولتداری و حکمرانی را به طنز درآوردند. «نیما زند کریمی» که به گمان من همان کیانوش استقرارزاده، «عقل تنها و در تبعید» شبهای برره است این بار با خوردن به پنج سال تاریخ گمشده ایران میرود. این پنج سال هیچ پ ... دغدغه ایران ۱۷:۰۳ ۱۳۹۹/۰۵/۰۷ برخی واقعیات اقتصاد ایران.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی مرکز پژوهشهای مجلس اندیشکده معتبری است. این مرکز در خرداد ۱۳۹۹ گزارشی از وضعیت اقتصاد کشور ارائه کرده که خلاصه دادههای آن به شرح زیر است …متوسط رشد اقتصادی در سالهای مختلف: ۱۱٫۴ درصد (۱۳۴۱ تا ۱۳۵۶)، منفی ۴٫۸ درصد (۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷)، ۵ درصد (۱۳۶۸ تا ۱۳۹۱) و ۰٫۲ درصد (۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸). رشد اقتصادی بین سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۸ به شدت پرنوسان و بین منفی ۸٫۳ تا ۱۴ درصد با متوسط نزدیک به صفر بوده است …نرخ تشکیل سرمایه ثابت از ۱۳۹۰ پیوسته نزولی بوده و از نظر ظرفیت رشد اقتصادی در سالهای آتی هشداردهنده است …نرخ تورم بلندمدت اقتصاد ایران بهطور متوسط ۲۰ درصد بوده در حالیکه متوسط نرخ تورم جهان در سال ۲۰۱۸ برابر ۲٫۴ درصد بوده است …تعداد شاغلین کشور از ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ حدود ۳ میلیون نفر افزوده شده اما این افراد عمدتا در بخش غیرشرکتی متمرکز بر خدمات خردهفروشی، تعمیرات، حمل و نقل و واسطهگری اضافه شدهاند. حدود ۲٫۵ میلیون نفر نیز در زمستان ۱۳۹۸ اشتغال ناقص (کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار) داشتهاند …نرخ بیکاری بین ۷٫۲ در سمنان تا ۱۸٫۷ درصد در کرمانشاه متغیر است؛ و بیکاری فارغالتحصیلان بین ۱۱٫۲ درصد در سمنان تا ... ‹ 22 23 24 25 26 27 28 ›
دغدغه ایران ۱۱:۰۱ ۱۳۹۹/۰۶/۰۷ کربلا به روایت یزید!!.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی آیا درست است شیعیان کربلا را به روایت یزید بشنوند؟ کربلا روایتها و گفتمانهای بسیاری دارد و از دیدگاههای مختلف بیان شده است.، نویسنده، کارگردان و تهیهکننده خوشفکر، مجموعهای با عنوان عجیب و غریب «» در قالب تلویزیون جمهور (جمهور تیوی) تهیه کرده و تاکنون سه قسمت آنرا منتشر کرده است.. علاقمندان به دیدن مباحثهای درباره جامعه جاهلی،، آنچه محمد (ص) پیامبر اسلام انجام داد، تحولی که پدید آمد و انحراف به سمت ساختار و حکومت اموی و پیدایش واقعه عاشورا میتوانند این مجموعه را مشاهده کنند.. کربلا به روایت یزید (قسمت اول)،. سی دقیقه. کربلا به روایت یزید (قسمت دوم)،. بیستوهفت دقیقه. کربلا به روایت یزید (قسمت سوم)،. بیست دقیقه. ...
دغدغه ایران ۲۲:۲۸ ۱۳۹۹/۰۶/۰۶ فرزند یک کالای اقتصادی بادوام است.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی هشدار نسبت به کاهش نرخ زاد و ولد در کشور به تکرار شنیده میشود. برخی آمارها هم نشان میدهد که نرخ فرزندآوری زنان ایرانی با نرخ زیادی کاهش یافته است. سخنانی درباره برنامههای خارجیها برای کاستن از نرخ زادآوری ایرانیان شنیده میشود. نرخ فرزندآوری و پیری جمعیت بدون جایگزینی با نسل جوان هم تهدیدی برای هر کشوری است و بنابراین این سؤال مهمی است: چرا مردم (زوجها) تمایل کمتری به فرزندآوری دارند؟. پاسخ دادن به این سؤال از منظری اقتصادی شاید بهترین رویکرد باشد. فرزند اگرچه انسان، حاصل تمایل به بقای نسل، محصول عشق و عاطفه، و حتی مطالبه اطرافیان زوجهاست، اما «فرزند یک کالای اقتصادی است که تولید آن به سرمایهگذاری بلندمدت نیاز دارد.» تحلیل فرزند بهمثابه کالای اقتصادی وضعیت جاری را روشن میکند.. فرزند علیالاصول ارزشمندترین دارایی هر انسان و بلندمدتترین سرمایه اوست. خانوادهها معمولا درآمد، دارایی و مصارف خود را نیز برای سعادت و رفاه فرزندانشان میخواهند. سرمایهگذاری برای داشتن فرزند، سرمایهگذاری کوتاهمدت برای خرید سکه، دلار یا سهام نیست؛ عین سرمایهگذاری برای ساختن کارخانه خودروسازی است.. ...
دغدغه ایران ۱۴:۱۶ ۱۳۹۹/۰۶/۰۶ خاطرهای درباره فیلتر تلگرام و پول ملی.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی یادم هست چند روزی قبل از فیلتر شدن تلگرام برخی مدیران فضای مجازی طرفدار فیلتر کردن در جلسات استدلال میکردند که دلیل ضرورت فیلتر کردن تلگرام، خطر آن برای پول ملی و خطر امنیت ملی است … من به گوش خودم شنیدم و با چشمانم دیدم که میگفتند تلگرام قصد دارد یک ارز دیجیتال و پول مخصوص خودش راه بیندازد که پول ملی را از دور خارج میکند و سرمایه از کشور فرار میکند … یک هفته بعد از آن تلگرام فیلتر شد و من سه سال است منتظرم تلگرام پول و ارز دیجیتال خودش را منتشر کند و ببینم چه بلایی سر پول ملی و فرار سرمایه میآید. رمزارزها هم گسترش یافتند و فیلتر تلگرام هیچ اثری بر تجارت با آنها نگذاشت.. واقعیت این است که پول ملی کمارزش شد، فرار سرمایه هم رخ داد اما به تلگرام ربطی نداشت. انباشت سیاست اقتصادی غلط، بیثباتی و تحریم، و ناکارآمدی انباشته باعث همه اینها بوده؛ همان عللی که فعالان تلگرام دربارهاش مینویسند و مردم در فضای مجازی اصلاح آنها را مطالبه میکنند … یک وقت فکر نکنید دلایل پشتیبان تلاش و طرح برای بستن فضای مجازی به اسم ساماندهی، به دلایل آن مدیران برای فیلتر تلگرام شباهت دارد!! ابدآ، فقط خاطرها ...
دغدغه ایران ۱۰:۱۴ ۱۳۹۹/۰۶/۰۵ پدرخواندهها چگونه از راه میرسند؟ محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی.۱⃣ تسخیر حکومت در ماداگاسکار. فوکویاما نقل میکند یکی از رؤسای جمهوری ماداگاسکار در مراسم آغاز ریاست جمهوری از رئیس مافیا به دلیل کمک به انتخاب شدنش تشکر میکند. این جور صاحبان ثروتهای انبوه مافیایی در آمریکای لاتین، آفریقا و سایر کشورهای در حال توسعه، حتی نماینده مجلس و وزیر هم میشوند و سیاستها را تعیین میکنند؛ اینرا «تسخیر حکومت» (State capture) میگویند …۲⃣ اول دولت یا اول نفت؟. چرا وقتی قیمت نفت در دهه ۱۹۷۰ میلادی یکباره چهار برابر شد، کشوری نفتی مثل نروژ خیلی خوب از این منابع برای توسعه استفاده کرد و کشورهای دیگری نظیر ایران، ونزوئلا، نیجریه و سایر اعضای اوپک نتوانستند از این ثروت هنگفت برای توسعه استفاده کنند؟ چرا برخی کشورها به قول خوان پابلو پرز آلفونسو بنیانگذار اوپک در نفت همچون «مدفوع شیطان» غرق شدند؟. تری لین کارل در کتاب «معمای فراوانی» (نشر نی، ۱۳۸۸) معتقد است اثر متفاوت افزایش قیمت نفت بر کشورهایی نظیر نیجریه، اندونزی، ایران و ونزوئلا در مقایسه با نروژ از آنجا ناشی میشد که نروژ پیش از کسب درآمد هنگفت نفت به دولت کار ...
دغدغه ایران ۱۱:۰۹ ۱۳۹۹/۰۵/۳۰ دلارها که پرواز میکنند تو فقیر میشوی. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی رئیس اتاق بازرگانی تهران به استناد آمار بانک مرکزی گفته است در سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ به اندازه ۹۸٫۴ میلیارد دلار سرمایه از کشور خارج شده است. ارقام خروج سرمایه از کشور بین ۲٫۵ تا ۱۹٫۳ میلیارد دلار در سالهای مختلف متفاوت بوده است. این آمار ظاهرا خروج ارز توسط توریستها را هم شامل میشود.. میخواهم با مقایسههایی بزرگی این عدد را نشان دهم شاید آنها که باید جدیتر به این اندیشیدند که چرا چنین شده است. سؤال ما پس این است که «معنای ۹۸٫۴ میلیارد دلار فرار سرمایه از ایران طی ۹ سال – هر سال ۱۰٫۹ میلیارد دلار - چیست؟». معنای اول. این مقدار سرمایه با احتساب هر دلار بیست هزار تومان معادل یکمیلیون و نهصد و شصت و هشت هزار میلیارد تومان است (۱۹۶۸۰۰۰ میلیارد تومان). این رقم را اگر به ۸۴ میلیون نفر جمعیت ایران تقسیم کنیم بیستوسه میلیون و چهارصد و بیستوهشت هزار و پانصد و هفتاد و یک تومان میشود. هر ایرانی در سال ۵۴۰ هزار تومان یارانه میگیرد و این رقم معادل چهل و سه سال یارانه هر ایرانی است.. ...
دغدغه ایران ۱۱:۰۶ ۱۳۹۹/۰۵/۲۹ جیببری بلژیکی از بیتالمال.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی سرمربی سابق تیم ملی ایران که فقط شش ماه و چهار بازی روی نیمکت تیم ملی نشسته و حاصل آن هم دو باخت و دو برد برابر تیمهای ضعیف بوده، بابت دستمزدش شکایت کرده و حالا فدراسیون فوتبال ایران به حداقل پرداخت شش میلیون یورو معادل ۱۶۰ میلیارد تومان محکوم شده است. گفته میشود فدراسیون میتواند به دادگاه عالی ورزش دوباره شکایت کند اما نتیجه این بررسی ۶ تا ۹ ماه طول میکشد و جریمه دیرکرد در پرداخت مبلغ تعیینشده هر روز ۷ هزار یوروست. یعنی اگر در دادگاه عالی ورزش نیز فدراسیون فوتبال محکوم شود مبلغی بین ۱٫۲ تا ۱٫۹ میلیون یورو به مبلغ فوق افزوده میشود … من اخبار فوتبال ایران را منظم دنبال نمیکنم ولی همین که چند وقت یکبار صفحه اول روزنامههای ورزشی یا سایتها را میخوانم، تقریبا همیشه با خبر شکایت مربیان و بازیکنان خارجی مواجه میشوم که به دادگاههای بینالمللی شکایت کردهاند و تا آنجا که یاد دارم همیشه تیمهای ورزشی حتی بابت استفاده از بازیکنان کمکیفیتی که در طول فصل چند بازی هم بیشتر انجام ندادهاند محکوم میشوند و جریمه میپردازند. این آخری که دیگر شاهکاری چندجانبه است … شما اگر در این کشور بخو ...
دغدغه ایران ۱۰:۴۴ ۱۳۹۹/۰۵/۲۸ دوباره بیست و هشت مرداد و محمد مصدق.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی کودتای بیست و هشت مرداد دلمشغولی و موضوع پژوهش رساله دکتری من بوده است، لذا آدم بیاطلاع درباره تاریخ ایران آن دوره نیستم … محمد مصدق مثل بقیه شخصیتهای سیاسی همواره در معرض تفسیر، نقد، ستایش، قضاوت و بازخوانی باقی خواهد ماند. تفسیر از او بین قهرمان و خادم ملی تا خائن در نوسان است.. مصدق برای ایران بهتر بود یا سیاستمداری مثل قوام یا فروغی؟ مصدق پوپولیست بود یا نبود؟ آیا به دنبال شهرت شخصی بود یا از اصول پیروی میکرد؟ نپذیرفتن پیشنهادهای حل مساله ایران و انگلیس درست بود یا نبود؟ اصلا عملیات نظامی ارتش علیه مصدق کودتا بود یا نبود؟ و همین طور صدها سؤال دیگر تا ابد باقی میمانند و هیچ گاه پایان نخواهند یافت … مصدق به گمان من بزرگی و البته اشتباهات سیاسی خودش را داشته، اما در کنار همه اینها شخصیت و اخلاقیات شخصی داشته که بازخوانی او از این منظر مفید است؛ بازخوانی بدون اسطوره ساختن از محمد مصدق؛ اسطوره سازی مثبت یا منفی، ضد واقع بینی و بازخوانی مفید تاریخ است.. فیلم «مصدق,، نگاهی دیگر: منش، روش و بینش» ساخته، اگرچه روایتی یکسویه و فقط از نگاه علاقمندان و دوستداران مصدق، و مبتنی بر نظر افرا ...
دغدغه ایران ۱۴:۲۰ ۱۳۹۹/۰۵/۲۴ دو سد بر سر راه ایران آینده.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی همه کموبیش میپرسند «آینده چه میشود؟» بخشی از پاسخ من این است که ایران آینده بر اساس بسته ماندن و باز شدن دریچههای دو سد یا شکستن آنها رقم میخورد. این دو سد چیست؟. تصور کنید انسانها در رودخانه جامعه ایران جاریاند و در نقطهای رودخانه به دو شاخه تقسیم میشود. دیوارهای هست که آب (شهروندان) را به دو شاخه تقسیم میکند. سدهایی روی هر یک از دو شاخه بسته شده و شهروندان پشت این سدها انباشته میشوند.. شاخه اول، شهروندان ناامید (از هر سه قشر فقیر/متوسط/غنی) و بدون باور به امکان اصلاح وضعیت هستند که مشخصه اصلیشان انباشت خشم و تبدیل خشم به نفرت است. سدی که جلوی این انباشته بسته شده، ترس از کنش اعتراضی، بیم سرکوب و خشونت است. وضع اقتصادی که بدتر بشود، ورودی رودخانه به این شاخه که آنرا «شاخه خشم و نفرت» است بیشتر میشود. این سد هم مثل بقیه سدها خروجی و دریچه دارد که گاه از آن آبباریکهای نظیر یک جنبش اعتراضی (نظیر وقایع آبان ۱۳۹۸، اعتراضات کارگری و …) بیرون میزند.. ...
دغدغه ایران ۱۰:۳۱ ۱۳۹۹/۰۵/۲۱ ده سؤال بنیادین از «بنیاد».. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی من در متن «فتوحات فتاح» مختصری درباره «بنیاد مستضعفان چیست؟» و «گفتههای جنجالی» پرویز فتاح رئیس بنیاد نوشتم. فتوحات را به معنای گشودن بهکار بردم و اکنون قصد دارم سؤالاتی بپرسم که سخنان رئیس بنیاد درهایی به سوی آنها میگشاید … توضیح: رؤسای بنیاد در گذشته عبارت بودهاند از: علینقی خاموشی، محمدعلی رجایی، میرحسین موسوی، محسن رفیقدوست، محمد فروزنده و محمد سعیدیکیا؛ و از چپ تا راست بر آن ریاست کردهاند. سؤالات من ناظر بر کلیت بنیاد است و صرفا به دوران پرویز فتاح بازنمیگردند … سؤالات از بنیاد. طبق اساسنامه بنیاد «به منظور تمرکز اموال خاندان پهلوی و همه کسانی که با وابستگی به این خاندان ثروتهای نامشروع به دست آوردهاند و دادگاه انقلاب حکم استرداد اموال مزبور را صادر کرده و میکند و تملک آنها از طرف مستضعفان و به مصرف رساندن همه درآمدهای آن اموال در راه بهبود وضع زندگی و بهخصوص مسکن آنان …» تشکیل شد … یک. بنیاد برای اولین بار در سال ۱۳۹۶ صورتهای مالی سال ۱۳۹۵ را ارائه کرد (معادل ۲۸ هزار و ۳۶۰ میلیارد تومان درآمد عملیاتی، ۶هزار و ۲۳۰ میلیارد تومان سود ناخالص، ۳ هزار و ۳۱۳ میلیارد توم ...
دغدغه ایران ۰۹:۳۲ ۱۳۹۹/۰۵/۲۰ فتوحات فتاح.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی تصور میکنم سخنان پرویز فتاح – رئیس بنیاد مستضعفان – درباره اموال این بنیاد مهمترین خبر این هفته باشد. این سخنان را نمیتوان در یک یادداشت تحلیل کرد و اگر خدا توفیق دهد در دو سه قسمت به آن میپردازم. تحلیل را باید با معرفی مختصر بنیاد مستضعفان و گفتارهای جنجالی او آغاز کرد …توضیح: فتح، عمدتا به معنای پیروزی به کار میرود اما به معنای گشودن و گشایش هم هست. من «فتوحات فتاح» را به همین معنا بهکار گرفتهام. سخنان پرویز فتاح در به سوی سؤالات بسیاری میگشاید … بنیاد مستضعفان اجمالا چیست؟. این بنیاد در ۹ اسفند ۱۳۵۷ با فرمان امام خمینی با اموال مصادرهشده خانواده شاه، وابستگان حکومت پهلوی و برخی صاحبان کارخانجات و تجار شکل گرفت و هدف آن کمک به مستضعفان بوده است. گفته شده بنیاد در سال ۱۳۶۸ صاحب ۸۰۰ شرکت و بنگاه اقتصادی بوده و در طی سالها تغییراتی در این تعداد ایجاد شده است. سایت بنیاد نشان میدهد که در زمینههای زیر فعالیت میکند:. حملونقل و خدمات (بانک سینا، هلدینگ مالی و سرمایهگذاری سینا، هلدینگ سیاحتی، مراکز تفریحی و حمل و نقل پارسیان، گروه گسترش ارتباطات و فناوری اطلاعات سینا). ...
دغدغه ایران ۱۴:۱۹ ۱۳۹۹/۰۵/۱۹ برگزار کردن/نکردن کنکور؟؟.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی خلاصه یادداشت منتشرشده در روزنامه ایران یکشنبه نوزده مرداد؛ و فایل صوتی یادداشت با توضیحات بیشتر … یک. طرفهای بسیاری در کنکور دخیل هستند (دانشآموزان، والدین، دولت، مجلس، نظام بهداشت و درمان، دانشگاهها، مراکز آموزشی کنکور، نظام سربازی و … کل جامعه) و علائق، منافع و عقاید متعارضی دارند … دو. پشت هر دو گزینه برگزار کردن یا نکردن، مجموعهای از پیآمدهای قابل پیشبینی و غیرقابل پیشبینی خوابیده است. سیاستگذار هر کدام را که انتخاب کند با نقد و نارضایتی گروهی از مردم و نخبگان مواجه میشود … سه. مسأله «درستی یا نادرستی» برگزار کردن یا نکردن کنکور نیست، بلکه «خوب یا بد بودن» هر دو گزینه برای هر یک از طرفهای درگیر مطرح است. مسأله این است که هر کدام، برگزار کردن/نکردن کنکور را به چه جهتی و در چه افق زمانی برای خود خوب یا بد ارزیابی میکنند. مسأله وزن دادن به پیآمدهای متفاوت برای طرفهای متفاوت هم هست … چهار. مسأله کنکور امسال از جنس حقوق شهروندی و اخلاق هم هست. آیا «حکمران حق دارد و اخلاقی است که شهروند را به انجام کاری (شرکت در کنکور) وادار کند که بر اثر آن جانش در خطر بیفتد؟» و آیا «حک ...
دغدغه ایران ۰۸:۲۵ ۱۳۹۹/۰۵/۱۹ کنکور: برگزار بشود یا نشود؟.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی Z0000131.MP3 (21.8 MB) دانلود و مشاهده در تلگرام من در این فایل صوتی راهکاری برای کنکور امسال ارائه میدهم. امیدوارم به گفتوگوی اجتماعی درباره مسأله، یافتن راهکار رضایتبخش و ضامن منافع مشروع همه طرفهای درگیر کمک کند …️ این یادداشت در روزنامه ایران یکشنبه نوزده مرداد منتشر شده است. …. (اگر میپسندید به اشتراک بگذارید.). ...
دغدغه ایران ۱۸:۴۴ ۱۳۹۹/۰۵/۱۸ علی دنیا را آباد میخواست.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی علی (ع) پس از بازگشت از جنگ صفین به تاریخ ۲۰ جمادیالاول سال ۳۷ هجری در وصیتنامهای اقتصادی به فرزندش حسن بن علی مینویسد:. «این دستوری است که بنده خدا علی بن ابیطالب، امیر مؤمنان، نسبت به اموال شخصی خود، برای خشنودی خدا، داده است، تا خداوند با آن به بهشتش در آورد و آسودهاش گرداند. … همانا سرپرستی این اموال بر عهده فرزندم حسن بن علی است، … و با کسی که این اموال در دست اوست شرط میکنم که اصل مال را حفظ کرده تنها از میوه و درآمدش بخورند و انفاق کنند، و هرگز نهالهای درخت خرما را نفروشند، تا همه این سرزمین یکپارچه زیر درختان خرمان قرار گیرد که راه یافتن در آن دشوار باشد.». «حتی تشکل ارضها غراسا» به این معنی است: «زمین پر درخت شود که چیزی جز درختان به چشم نیاید.» (نهجالبلاغه، ترجمه محمد دشتی، انتشارات پیام عدالت، صص. ۳۸۲-۳۸۱). علی (ع) در عین زهد و دل نبستن به دنیا، زمین را برای مردمان آباد و پایدار میخواست که معاششان به دست آید (نیاز دنیوی) و از آن انفاق کنند (کرامت اخلاقی)؛ نه زمینی سوخته و ناپایدار که ظرفیتهای خلق ثروتاش – چون نهال نخلهای به فروش رفته - تباه شود. …. عید غدیر «روز ...
دغدغه ایران ۱۲:۱۰ ۱۳۹۹/۰۵/۱۸ عید غدیر: «روز تحلیل حکمرانی».. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی اگرچه به اسم دین برخی چنان کردهاند که سخن گفتن از دین، دینداری و یک حکمران دیندار به نام علیابن ابیطالب دشوار شده است و گوینده پیشاپیش باید انگ ریاکاری و شرنگ تندزبانیهای انبوهی از مخاطبان را به جان بخرد و سخن بگوید، اما بد نیست بگویم کاش روز عید غدیر در تقویم «روز تحلیل حکمرانی» نام گیرد تا شاید فرصتی باشد برای سخن گفتن و تحلیل کردن حکمرانی و سنجیدن نسبت آن با میراثی که به نام امام علی (ع) از اصول و سنن حکمرانی باقی مانده است.. علیالحساب این مواجهه امام علی (ع) با قاضی گماشته خود را بنگریم. (نهجالبلاغه، ترجمه محمد دشتی، انتشارات پیام عدالت، صص. ۳۶۵-۳۶۴). «به امام (ع) خبر دادند که شریح بن حارث، قاضی امام، خانهای به ۸۰ دینار خرید، او را احضار کرد، فرمود:. به من خبر دادند که خانهای به هشتاد دینار خریدهای، و سندی برای آن نوشتهای، و گواهانی آنرا امضا کردهاند. شریح گفت: آری امیر مؤمنان! امام (ع) نگاه خشمآلودی به او کرد، فرمود: ای شریح! به زودی کسی به سراغت میآید که به نوشتهات نگاه نمیکند، و از گواهانت نمیپرسد، تا تو را از آن خانه بیرون کرده و تنها به قبر بسپارد. ...
دغدغه ایران ۲۰:۴۱ ۱۳۹۹/۰۵/۱۶ چالش مشروعیت کارکردی دولتها.. عیسی منصوری در نظامهای سیاسی مبتنی بر دموکراسی انتخاباتی، دولتها تا وقتی میتوانند قدرت را در اختیار داشته باشند که از رأی کافی در انتخابات برخوردار شوند. اما منابع مادی قدرت این دولتها از انباشت سرمایه به دست میآید و نه از آرای برآمده از انتخابات. سازوکارهای انباشت سرمایه نیز لزوما در تناظر با خواستههای انتخابکنندگان نیست و بسا که در مقابل آن نیز باشد. فرایند انباشت سرمایه، بهرغم مزیتهای آن، میتواند منجر به نابرابری طبقاتی شود که واکنش انتخابکنندگان را به دنبال خواهدداشت. بنابراین، یکی از هنرهای دولتها آن است که این دوگانه یا عدمقطعیت را به طور متعادل مدیریت کنند … اگر مشروعیت حکومتها را به «مشروعیت قانونی» و «مشروعیت کارکردی» تقسیم کنیم، مدیریت تعادل دوگانه فوق میتواند منجر به مشروعیت کارکردی شود. تولید ثروت، افزایش رفاه، ایجاد اشتغال و کاهش فقر به صورت همزمان، مصادیقی از دستاوردهای این مدیریت هستند …در دوره قبل از شیوع کرونا، دولت ترامپ از مشروعیت کارکردی مناسبی برخوردار شد که حاصل عملکرد کمسابقهاش در ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی بود. اینک اما رشد اقتصادی در سه ماه دوم سال میلادی ...
دغدغه ایران ۱۰:۵۷ ۱۳۹۹/۰۵/۱۶ «پنجرههای شکسته» سیاست و حکمرانی.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی نظریه پنجرههای شکسته در جامعهشناسی خیلی خلاصه میگوید در جایی، محله یا منطقهای که شلختگی فضا، شکستگی در و پنجرهها، کثیف و نامنظم بودن ساختمانها و تار عنکبوت بستن دیوارها مشاهده شود، جرائم و آسیبهای اجتماعی محیط مساعدتر دارند؛ فضاهایی که فیلمهای پلیسی و تبهکاری هم در آنجا فیلمبرداری میشوند.. آدمیان وارد مکان و منطقهای شوند که مثل کارخانهها و ساختمانهای قدیمی متروک باشد، تصور میکنند اینجا که نظمی برقرار نیست، امنیت و ثباتی نیست و خلاصه خود را برای بدترین رخدادها و کارها آماده میکنند. کسی در این مکانها دنبال تولید، سازندگی، عشق و آینده نمیگردد.. گاه که نکات مثبتی درباره حکمرانی و سیاست در ایران میگویم یا امیدوارانه به دیدن نقاط قوت و تلاش برای ساختن، یا حتی به عمل ساده صرفهجویی در مصرف آب و انرژی دعوت میکنم، پاسخ مخاطب، بیش از هر چیز نظریه پنجرههای شکسته را به یاد میآورد.. دست روی هر چیز که بگذاری و بخواهی یک نکته مثبت را یادآوری یا به برداشتن گامی کوتاه دعوت کنی، تاریخ سیاست، سیاستگذاری و حکمرانی انباشته از چنان ناکارآمدی، تصمیمهای غلط و اجراهای ضعیف است که به سرعت با ...
دغدغه ایران ۰۹:۵۴ ۱۳۹۹/۰۵/۱۵ بارشها خوب، سدها پر، دیگه چی میگید صرفهجویی؟!.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی ⏰ زمان خواندن: چهار دقیقه. ایران سرزمین کمآبی است، از اول هم بوده و ضرورت این کشور است. هم از کمدانشی و اقتصاد سیاسی آب بوده و هست. سالهایی که بارش خوب نباشد و سدها پر نشوند، مطالبه صرفهجویی برای مردم معنا دارد، اما سؤال برخی این است که «حالا که بارشها خوب، سدها پر، دیگه این همه مطالبه صرفهجویی در مصرف آب با این اوضاع کرونایی به چه معناست؟». آره، بارشها در دو سال گذشته خوب بوده و سدها اغلب به اندازه کافی پر هستند اما مسأله این است که هیچ شهروندی «آب تصفیهنشده» یا «آب خام» مصرف نمیکند. باید از سدها و چاهها به مراکز تصفیه منتقل، در تصفیهخانهها تا رسیدن به سطح استانداردهایی تصفیه، و بعد از آن در لولههای آب شهری جاری شود … شما درست میگویید، وضعیت «آب خام» بهتر از سالهای کمبارش است؛ اما ظرفیت «تصفیه آب خام» محدود است … تصفیهخانهها بر اساس برآوردهای جمعیت شهرها و برخی متغیرهای دیگر ساخته میشوند. هزینه سرمایهگذاری بسیار سنگین چند هزار میلیارد تومانی نیز مانع آن است که تأسیسات رزرو خیلی گسترده ساخته شود و سالها بیکار بمانند و فرسوده شوند و سرمایه هدر برود تا مثلا در یک سال ...
دغدغه ایران ۰۹:۴۳ ۱۳۹۹/۰۵/۱۴ کلمهها میجنگند.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی صدوچهارده سال پیش در چنین روزی متنی بر دیوار تاریخ ایران آویخته شد که در آن مظفرالدین شاه قاجار «بکف کفایت» خودش، «رعایای صدیق» خودش را بهواسطه «اراده همایون» و «نیات حسنه» خودش، مفتخر میکرد به داشتن «مجلس شورای ملی» که در آن «منتخبین شاهزادگان قاجاریه، علما، اعیان، اشراف، ملاکین، تجار و اصناف» گرد هم آیند تا «نگهبان عدل» باشد و اسباب «ترقی دولت و ملت» ایران را فراهم سازد و رعایا به این واسطه «مشغول دعاگویی دوام این دولت و این مجلس بیزوال باشند.». عبارات داخل گیومهها را از متن فرمان مشروطه انتخاب کردهام. هر ایرانی دغدغهمند شایسته است که سالی یک بار هم که شده فرمان مشروطه را مطالعه کند، فرمانی که سیزده مرداد ۱۲۸۵ به امضای مظفرالدین شاه رسید و چهارده مرداد سالروز مشروطه شد …متن فرمان مشروطه. جناب اشرف صدراعظم -- از آن جا که حضرت باری تعالی جلشأنه سررشته ترقی و سعادت ممالک محروسه ایران را بکف کفایت ما سپرده و شخص همایون ما را حافظ حقوق قاطبه اهالی و رعایای صدیق خودمان قرار داده لهذا در این موقع که اراده همایون ما براین تعلق گرفت که برای رفاهیت و امنیت قاطبه اهالی ایران و تشیید مبا ...
دغدغه ایران ۱۱:۵۶ ۱۳۹۹/۰۵/۱۰ اینجی کلش واس ماس.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و نویسندگان آثارش شاید مهمترین خالقان آثار طنز تلویزیونی دو دهه اخیر ایران بودهاند. آنها در های_برره اقتصادی تکمحصولی (نخود)، اعتیاد به این اقتصاد (گرد نخود)، توهم ناشی از آن (دیدن خرزو خان)، منازعات بیحاصل و بیمبنای جناحهای سیاسی، افتتاح مضحک برخی طرحهای عمرانی، محوریت یافتن پول (عبارت پول وده) … و از همه بیشتر «تنهایی و در تبعید بودن عقل» (کیانوش استقرارزاده، روزنامهنگار تبعیدی) را به تصویر کشیدند. تولید و پخش اثر از مهر تا بهمن ۱۳۸۴ نیز تصادفی نبود.. مدیری و نویسندگانش در «» و «» نیز آدمی را به تصویر کشیدند که اشتباهی بود و نماد همه آدمهای اشتباهی است که اصلا قرار نبوده یا نمیشده مهم باشند اما شدهاند. مدیری و نویسندگانش حتی نام فامیل قهرمان داستان - مسعود شصتچی - را هم دقیق و هدفمند انتخاب کرده بودند.. مدیری و نویسندگانش در «قهوه تلخ» (پخش از ۲۳ شهریور ۱۳۸۹) قجری شدن دولتداری و حکمرانی را به طنز درآوردند. «نیما زند کریمی» که به گمان من همان کیانوش استقرارزاده، «عقل تنها و در تبعید» شبهای برره است این بار با خوردن به پنج سال تاریخ گمشده ایران میرود. این پنج سال هیچ پ ...
دغدغه ایران ۱۷:۰۳ ۱۳۹۹/۰۵/۰۷ برخی واقعیات اقتصاد ایران.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی مرکز پژوهشهای مجلس اندیشکده معتبری است. این مرکز در خرداد ۱۳۹۹ گزارشی از وضعیت اقتصاد کشور ارائه کرده که خلاصه دادههای آن به شرح زیر است …متوسط رشد اقتصادی در سالهای مختلف: ۱۱٫۴ درصد (۱۳۴۱ تا ۱۳۵۶)، منفی ۴٫۸ درصد (۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷)، ۵ درصد (۱۳۶۸ تا ۱۳۹۱) و ۰٫۲ درصد (۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸). رشد اقتصادی بین سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۸ به شدت پرنوسان و بین منفی ۸٫۳ تا ۱۴ درصد با متوسط نزدیک به صفر بوده است …نرخ تشکیل سرمایه ثابت از ۱۳۹۰ پیوسته نزولی بوده و از نظر ظرفیت رشد اقتصادی در سالهای آتی هشداردهنده است …نرخ تورم بلندمدت اقتصاد ایران بهطور متوسط ۲۰ درصد بوده در حالیکه متوسط نرخ تورم جهان در سال ۲۰۱۸ برابر ۲٫۴ درصد بوده است …تعداد شاغلین کشور از ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ حدود ۳ میلیون نفر افزوده شده اما این افراد عمدتا در بخش غیرشرکتی متمرکز بر خدمات خردهفروشی، تعمیرات، حمل و نقل و واسطهگری اضافه شدهاند. حدود ۲٫۵ میلیون نفر نیز در زمستان ۱۳۹۸ اشتغال ناقص (کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار) داشتهاند …نرخ بیکاری بین ۷٫۲ در سمنان تا ۱۸٫۷ درصد در کرمانشاه متغیر است؛ و بیکاری فارغالتحصیلان بین ۱۱٫۲ درصد در سمنان تا ...