دغدغه ایران

از مکزیک تا ویرجینیا: حکایتی از حکمرانی در ایران.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

پرده اول. کورتس در ۸ نوامبر ۱۵۱۹ به پایتخت امپراطوری آزتک (مکزیک فعلی) وارد شد. امپراطور موکتسوما با اسپانیایی‌ها برخوردی دوستانه داشت، اما آن‌ها خیلی سریع راه خزانه امپراطور را در پیش گرفتند. به خزانه که رسیدند طلاها را از اشیاء جدا کردند و «بلافاصله آتشی افروختند و تمامی آن‌ها را ذوب کردند و به صورت شمش درآوردند … و به هر جا پا گذاشتند همه چیز را، تمامی آن‌چه را که می‌دیدند و به نظرشان خوب می‌رسید تصاحب می‌کردند.. اسپانیایی‌ها به سرزمینی رسیده بودند که طلای فراوان داشت و بعدها وقتی بر کل امپراطوری اینکا مسلط شدند، نیروی کار را برای استخراج طلا و نقره به‌کار گرفتند و بعد از دوران اولیه غارت طلا و نقره، نهادهای استعماری را برای بیگاری کشیدن و فراهم آوردن ثروت عظیم پادشاهی اسپانیا به‌کار گرفتند. مکزیک به گونه‌ای بود که خلاقیت، نوآوری و تلاش لازم نبود، فقط استثمار و بهره‌کشی ضرورت داشت.. پرده دوم. انگلیسی‌ها به پشتوانه «کمپانی ویرجینیا» در چهاردهم ماه مه ۱۶۰۷ وارد آمریکای شمالی شدند و شهری به نام «جیمز تاون» را بنا نهادند. آمریکای شمالی در مقایسه با مکزیک طلا و نقره نداشت و حاکم قلمرو «پ ...

اولین بررسی و نقد «دغدغه ایران»

اولین بررسی و نقد کتاب «دغدغه ایران: راه‌هایی به سوی آزادی، امنیت و توسعه پایدار» (محمد فاضلی، انتشارات کویر، ۱۳۹۸) در مجله اندیشه پویا، اردیبهشت ۱۳۹۸، منتشر شد. محمد خلیلیان مطلبی با عنوان «کتابی که اصلاح‌طلبان باید بخوانند» (درباره این کتاب نوشته و چهار ویژگی برای آن برشمرده است:. به جای درگیری با پیچیدگی‌های نظری به سبکی خواندنی نوشته شده است تا هم عامه مردم، هم دانشجویان علوم اجتماعی و هم سیاست‌گذاران توانایی فهم و به‌کارگیری ایده‌هایش را داشته باشند …به جای تبیین‌های بدون راه‌حل خواستار استفاده از ظرفیت ایجاد دگرگونی در پیوند با سیاست‌گذاری است …به جای نابرابری، هسته اساسی ایده‌هایش را بر آزادی، امنیت و توسعه بنا کرده است …به جای انقلابی بودن به دنبال تغییرات کوچک باکیفیت در زندگی روزمره است.. این کتاب را می‌توانید از فروشگاه‌های اینترنتی زیر خریداری کنید:. کتابچی: کتاب آنلاین: آنلاین کتاب ۳۰بوک: می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.). ...

چه بلایی سر مردم آورده‌ایم؟.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

جلسه تمام شد و در راه بازگشت به اتاقم در دانشگاه، نوجوانی را که شانزده هفده‌ ساله به نظر می‌رسید، منتظر در راهرو دیدم. ظاهر دانشجویی نداشت. در را که باز کردم، جلو آمد و گفت من از اسلامشهر تا این‌جا آمده‌ام که یک راهنمایی هم به من بدهید و ادامه داد «مطلب چگونه خیلی خیلی خفن پولدار شویم» (مطلبی درباره شیوه‌های فساد در مؤسسات مالی و اعتباری) را از شما خوانده‌ام و آمده‌ام یکی از آن راه‌های خیلی پولدار شدن را هم به من یاد بدهید.. همین‌طور که وسایلم را جمع می‌کردم تا از اتاق بیرون بروم، گفتم من آن مطلب را نه برای آموزش پولدار شدن بلکه برای نقد شیوه‌های نادرست پولدار شدن و فساد در جامعه ایران نوشتم. پرسیدم مگر مقاله را تا آخر نخواندید؟ ندیدید که در انتهای آن نوشته‌ام «حالا به پولدار کثافتی تبدیل شده‌اید.» ما حالا از اتاق بیرون آمده و در راهرو بودیم، جواب داد، پول چنان جلوی چشم‌ام را گرفته است که آخرش را ندیدم، ولی حالا نمی‌شود یکی از همین راه‌ها را هم به من نشان دهید؟. گفتم پسرجان من که راه‌های زیاد پولدار شدن را بلد نیستم اما می‌توانم بگویم برای زندگی‌ات برنامه داشته باش و از امکاناتت استفاد ...

پدر و فرزندی افتخارآمیز.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

تولدش آن‌قدر مهم بود که از ساعت بیست و سی دقیقه غروب یکشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۳۴۶ شروع مراسم تولد شروع شد و مراسم را تلویزیون ملی ایران مستقیم پخش می‌کرد. هنرمندان آن روز ایران، عارف، رامش، گوگوش، پرویز یاحقی، ایرج و مهستی در این مراسم برنامه اجرا کردند … پدر این نورسیده زندگی را از کارگری شروع کرده بود، از کار در کارواش ماشین‌های سنگین، گاراژی در مشهد؛ و حالا هزاران کارگر در کارخانه‌اش تولد نورسیده را جشن می‌گرفت. مدیر عامل مرسدس زمانی در پاسخ به شاه که درباره کیفیت محصولات کارخانه او پرسید، گفته بود «محصولات … از نظر کیفیت و استحکام صد در صد با آن‌چه ما در کارخانه مانهایم می‌سازیم برابرند.» (ص. ۱۰۴) گواهینامه کیفیت را هم برایش صادر کرده بود و با همان گواهینامه مناقصه‌ای برای فروش اتوبوس در بغداد را از مرسدس برد … شخصیت‌های زیادی از پرنس فیلیپ (همسر ملکه الیزابت دوم) تا نوبوسکه کیشی (نخست‌وزیر ژاپن) و پادشاه هلند از کارخانه‌اش دیدن کرده بودند. او از جوانی علاقه داشت برای کشورش ماشین تولید کند. کارش را با تولید اتوبوس و مینی‌بوس‌های بنز شروع کرده بود اما آن‌چه او را برای ایرانیان جاودانه کر ...

شب قدر حکمرانی در ایران.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

یادداشت «برهه حساس پس چی؟» استدلال می‌کرد که سیاست رسمی کشور فعلا نفی مذاکره و جنگ است اما این استراتژی درست در این مقطع، کافی نیست و اگر تاب‌آوری اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی کشور افزایش نیابد، آمریکایی‌ها به فشارهای‌شان برای ایجاد نارضایتی و ناآرامی داخلی امید می‌بندند. ایران دو گزینه پیش رو دارد که منافاتی با یکدیگر ندارند اما هزینه و فایده آن‌ها باید تحلیل شود.. گزینه اول، هزینه تولید کردن برای آمریکایی‌هاست. این هزینه فعلا از طریق افزودن بر قابلیت‌های صنعت هسته‌ای صلح‌آمیز در چارچوب برجام اعمال می‌شود؛ و آمریکایی‌ها هم احتمالا ایران را متهم می‌کنند که از طریق نفوذ منطقه‌ای‌اش می‌کوشد برای آمریکا و متحدانش هزینه درست کند. احتمال خارج از کنترل شدن تنش‌های ناشی از این گزینه، خطر اصلی آن است که در شرایطی ممکن است به جنگ بینجامد و با راهبرد درست نفی جنگ در تعارض قرار بگیرد.. گزینه دوم، افزایش تاب‌آوری داخلی است. آمریکایی‌ها احتمالا زمانی بیشتر از فشار ناامید می‌شوند که اطمینان پیدا کنند به‌واسطه اصلاحات داخلی، روند رشد نارضایتی اجتماعی ناشی از فشارهای تحریمی، متوقف یا شیب تند آن مهار ...

داداش، کیلو چند؟ متری چند تومن؟.. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

سیل زد به خانه و کاشانه و مزرعه مردم، خب سیل است دیگر، چشم که ندارد کور است، متر کردن هم نمی‌داند، وزن و کیلوگرم هم سرش نمی‌شود. سیل اصلا نمی‌فهمد ما چند متر به حریم و بستر رودخانه تجاوز کرده‌ایم تا به اندازه همان چند متر مسیرش را کج کند تا ما را آب نگیرد. همین جوری کورمال کورمال می‌آید و خانه و مزرعه و تأسیسات را می‌گیرد؛ هر چیزی را هم سر راهش می‌برد، زورش زیاد است، سنگین و سبک هم نمی‌کند، چند کیلو هم مهم نیست.. سیل اگر کور است، متر و کیلو هم سرش نشود، حرجی نیست؛ اما از فردای سیل عده‌ای بدون متر و کیلو شروع کردند خسارت اعلام کردن، اعداد از ۳۰۰۰ میلیارد شروع شد و به ۱۳۰۰۰ میلیارد و بعد به ۳۰ تا ۳۵ هزار میلیارد رسید؛ و بعد خبر دیگری آمد که می‌گفت خسارت محیط‌زیستی سیلاب ۱۸۲ هزار میلیارد تومان بوده است.. سوم فروردین (پنج روز بعد از وقوع سیلاب) در حالی که هنوز همه چیز در گلستان زیر آب و ادارات تعطیل بود، خسارت کشاورزی گلستان ۱۰۹۰ میلیارد و خسارت کشاورزی مازندران ۵۵۵ میلیارد تومان اعلام شد. درصد خسارات به اراضی و باغات هم به دقت مشخص شده بود.. روز ۲۴ فروردین به دستگاه‌ها دستور داده شد تا ۲۷ ...

برهه حساس «پس چی؟».. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

مقامات ارشد کشور اعلام کرده‌اند که به دنبال جنگ با آمریکا نیستند (که راهبرد درست و عاقلانه‌ای است)، آمریکایی‌ها هم گفته‌اند دنبال درگیری نظامی نیستند (به استثنای حداقل جان بولتون)؛ و مذاکره‌ای هم با آمریکا صورت نمی‌گیرد (که بسیاری از منتقدان سیاست خارجی کشور و طرفداران مذاکرات برجام هم در شرایط فعلی، مذاکره با آمریکای ترامپ، بدون دستورکاری برای مذاکره و تضمینی برای پایبندی به نتیجه، و موضع تحقیرآمیز دولت آمریکا مذاکره را درست نمی‌دانند.). مسأله این نیست که راهبرد نه جنگ و نه مذاکره در شرایط فعلی درست هست یا نیست، بلکه به شرط درستی، باز هم کفایت نمی‌کند. «نه جنگ» و «نه مذاکره» هر دو با «نه» شروع می‌شوند و به معنای بی‌کنشی یا فقدان کنش فعال هستند. فقدان کنش فعال در چنین وضعیتی که بدون هر گونه اقدام تنش‌آمیز دیگری از سوی آمریکا، تنش افزایش می‌یابد، به معنای عدم کفایت این موضع به تنهایی است.. آمریکایی‌ها تحریم‌ها را افزایش می‌دهند و حتی اگر منازعه نظامی بر اثر رخدادی اتفاقی یا توطئه‌ای شبیه به آن‌چه گفته می‌شود به شکل ساختگی آغازگر جنگ ویتنام شد، رخ ندهد؛ جنگ اقتصادی ادامه می‌یابد. کشوری ک ...

‍ چرا آزادی رسانه و انتقاد کردن ضروری است؟.. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

ویدئوی ۳ دقیقه و ۲۳ ثانیه‌ای زیر بخشی از ۸۶ دقیقه گفت‌وگو برای بیان مسائل ایران امروز است که سبب از تضعیف اعتماد و سرمایه اجتماعی شده‌اند و ما را به وضع فعلی رسانده‌اند … در این سه دقیقه تلاش کرده‌ام چرایی ضرورت آزاد برای انتقاد کردن و وجود رسانه آزاد را توضیح دهم. کل ۸۶ دقیقه گفت‌وگو را می‌توانید در سایت آپارات (مشاهده کنید.. (اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.) ...

هشتادوشش دقیقه گفت‌وگوی بی‌پرده درباره مسائل ایران (شفافیت، فساد، بودجه، سرمایه اجتماعی، مشروعیت سیاسی و …)

سرمایه_اجتماعی_و_مشروعیت_سیاسی_محمد.mp3 (19.7 MB)

دانلود و مشاهده در تلگرام

هشتادوشش دقیقه گفت‌وگوی بی‌پرده درباره مسائل ایران (شفافیت، فساد، بودجه، سرمایه اجتماعی، مشروعیت سیاسی و …)

دانلود و مشاهده در تلگرام

چگونه خیلی خیلی خفن پولدار شویم؟ (قسمت دوم).. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

در قسمت اول به شما نشان دادم که چگونه می‌توانید از طریق تأسیس مؤسسه مالی و اعتباری، خیلی خیلی خفن پولدار شوید و این بار روش دیگری را به شما یاد می‌دهم: تملک یک واحد صنعتی از طریق خصوصی‌سازی.. اول. یک واحد صنعتی در معرض خصوصی‌سازی را پیدا کرده و از طریقی آن‌را بسیار کمتر از قیمت واقعی خریداری کنید. یکی از راه‌ها این است که کسانی کمک کنند و واحد را به زیان‌دهی برسانند، یا تلاش کنید تا قیمت‌گذاری دارایی‌های واحد، بسیار کمتر از قیمت واقعی تعیین شود. هر دو روش خرج دارد.. دوم. لازم نیست کل سهام واحد را به همان قیمت ناچیز هم خریداری کنید. یک واحد قابل واگذاری پیدا کنید که بتوانید بخش عمده سهام را بخرید و بقیه سهام شناور باشد. شما به این ترتیب می‌توانید هیئت مدیره و مدیر عامل را خودتان تعیین کنید و به بقیه سهامداران هم پاسخ‌گو نباشید.. ...

جامعه «خودی، نخودی، بیخودی».. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

تنش میان ایران و آمریکا بالا گرفته و به مسأله اول عرصه سیاسی و موضوعی مهم در سیاست جهانی بدل شده است. من از آن دسته‌ام که اعتقاد دارم صرف‌نظر از هر ابتکار عملی در سیاست خارجی، مسأله سیاست خارجی ایران را باید در ادامه سیاست داخلی و ابتدا با توجه به داخل حل کرد. تحولات سیاست خارجی تحت تأثیر شدید سیاست داخلی است … سیاست داخلی ایران را با مفاهیم زیادی توصیف کرده‌اند، اما من تصور می‌کنم این سیاست بر محور سه‌گانه‌ای شکل گرفته است که تا تغییری در آن ایجاد نشود، دشوار بشود تحولی در شرایط کشور – که پیش‌تر آن‌را فرسایش تمدنی خوانده‌ام و تنش میان ایران و آمریکا هم بخشی از آن است – ایجاد شود. وضعیت نیروهای اجتماعی و سیاسی ایران امروز را به کمک مفهوم‌سازی یکی از همکارانم با سه کلمه می‌توان وصف کرد: جامعه «خودی، نخودی، بیخودی».. خودی‌ها: قدرت سیاسی بخشی از جامعه را «خودی» تلقی می‌کند. خودی‌ها دست‌شان باز است که بقیه را با هر وصفی بخوانند، اعتماد به‌نفس کاذبی دارند که هر کردارشان را برای‌شان درست جلوه می‌دهد، معیارهای ارزیابی و داوری دیگران را بنا می‌کنند، منافع ملی را آن‌ها تشخیص می‌دهند، داور دنیای ...

چگونه خیلی خیلی خفن پولدار شویم؟ (قسمت اول).. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

ایران امروز سرزمینی است که در آن می‌توانید پولدار خفنی بشوید و این کار را به سرعت هم انجام دهید. قصد دارم در این یادداشت، یکی از راه‌های خفن پولدار شدن به شما هم یاد بدهم، چیزی شبیه آشپزی است. راه‌های خفن پولدار شدن، قسمت اول: تأسیس مؤسسه مالی و اعتباری …اول، از یک جایی (مثلا اداره تعاون شهرتان) مجوز بگیرید که صندوق قرض‌الحسنه راه بیندازید. اول بگویید فقط می‌خواهم در سطح شهر خودم فعالیت کنم.. دوم، چند نفر کله گنده و آدم بانفوذ را عضو هیئت مدیره صندوق کنید. کارهای زیادی باید انجام دهید و به نفوذ و کمک آن‌ها نیاز دارید.. سوم، تبلیغ کنید و شعبه تأسیس نمایید. غیرقانونی است، اما اگر اعضای هیئت مدیره را خوب انتخاب کرده باشید، می‌توانید بدون نظارت بانک مرکزی، شعبات و سپرده‌گیری از مردم را گسترش دهید.. چهارم، شما چون تحت نظارت بانک مرکزی نیستید، از هفت دولت آزادید و می‌توانید نرخ سودهای بسیار بالا به مردم پیشنهاد کنید. ...

«ساسی‌گیت» از نگاهی دیگر. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

ساسی مانکن آهنگی خوانده، در چند مدرسه پخش شده و حالا مسأله اول فرهنگ مملکت شده است «آقامون جنتلمنه». داستان بالا گرفته و «ساسی‌گیت» ی شده است. کاربردی‌ترین راهبرد این گونه مسائل نیز «دراز کردن چند مقصر» است تا بیچاره‌ها «بز بلاگردان» بشوند تا آب‌ها از آسیاب بیفتد. بگذارید ما این راه را نرویم و موضوع را از زوایای دیگری ببینیم.. بیست سال پیش کتاب «ممیزی کتاب» (نوشته احمد رجب‌زاده، انتشارات کویر) را ویراستاری می‌کردم. نویسنده نشان داده بود که چگونه تیغ سانسور، ریشه ادبیات و رمان ایرانی را از بیخ خشکانده است. فرصت توضیح‌اش نیست، خودتان بخوانید حیرت می‌کنید.. شانزده سال پیش کتابی نوشتم به اسم «مصرف و سبک زندگی» و نشان دادم که سلیقه‌های مردم دنیای جدید مخلوط و التقاطی می‌شود. مردم «همه‌چیزخوار» می‌شوند یعنی روزه می‌گیرند، می‌رقصند، ساسی‌مانکن و موسیقی سنتی را با هم گوش می‌کنند، تواشیح قبل از اذان را هم دوست دارند و از متن‌های تلگرام و ویدئوهای اینستاگرام تا جنگ و صلح و مثنوی مولانا را هم می‌خوانند. ...

آم کاظم، مهاجر افغانستانی مصلح‌آباد.. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

پدربزرگ مرحوم من در مصلح‌آباد فراهان، گاوداری سی چهل رأسی داشت که تجربه مستقیم من از مهاجران افغانستانی به کار کردن یکی از اعضای چند خانواده افغانستانی در گاوداری او بازمی‌گردد. آم کاظم، کارگری دقیق، فعال و مورد اعتماد بود. اوایل دهه ۱۳۷۰ چند خانواده افغانستانی ساکن مصلح‌آباد، و به سرعت بخشی از حیات اجتماعی روستا شدند، و آم کاظم (عمو کاظم) مورد اعتماد پدربزرگ و اعضای خانواده شد … افغانستانی‌ها به مراسم عروسی و عزا راه داشتند و عروسی‌شان هم با حضور روستائیان برگزار شد. شناخت آداب و رسوم‌شان بخشی از شناخت‌های اجتماعی مصلح‌آبادی‌ها بود. آم کاظم و خانواده‌اش مشکلی ایجاد نکردند و در فرایند ادغام اجتماعی، پذیرفته شده و نقش مثبتی ایفا کردند. لحن و بیان فارسی‌شان زیبا بود و هنوز در خانواده ما گاه کلمات به شیوه او ادا می‌شوند، مثل «قوم»، تلفظی که آم کاظم برای نام شهر قم به‌کار می‌برد. آن‌ها اوایل دهه ۱۳۸۰ مصلح‌آباد را ترک کردند.. مصلح‌آبادی‌ها – که یک کشور نیستند و دم و دستگاه قانون‌گذاری و اندیشکده هم ندارند – به صورتی طبیعی، داشتند. آن‌ها سیاست مهاجران در نظام اجتماعی خود را پیشه کردند. ...

جنگ‌طلبان تاریخ بخوانند.. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

اغلب تحلیل‌گران معتقدند به دلایل مختلف جنگی میان ایران و آمریکا رخ نخواهد داد. من تردیدی ندارم که در بین مقامات ارشد کشور و عقلای قوم هم هیچ کس از مواجهه نظامی ایران و آمریکا استقبال نمی‌کند. چنین جنگی می‌تواند آن‌قدر غیرقابل پیش‌بینی و خسارت‌بار باشد که به استقبال آن رفتن، مصداق آن بی‌خردی است که باربارا تاکمن مورخ آمریکایی در کتاب «تاریخ بی‌خردی» بیان کرده است.. این‌که عقلای قوم از جنگ ایران و آمریکا استقبال نمی‌کنند، مانع از آن نمی‌شود که دیگرانی کردارهای جنگجویانه پیشه کنند یا حتی ایرانیانی از سر استیصال و دشواری‌های زندگی، به جنگ هم‌چون راه‌حل بنگرند. خوب است حافظه تاریخی را صدا کنیم و واقع‌بینانه بنگریم که ایرانیان بر اثر مواجهه نظامی با قدرت‌های بزرگ جهان، چه خسارت‌هایی دیده‌اند …جدایی هرات: هرات که در قرن ۱۶ میلادی تحت کنترل صفویان درآمده بود، بعد از چند بار دست به دست شدن بین ایرانیان و ازبک‌ها، نهایتا در ۱۲۳۶ شمسی (۱۸۵۷ میلادی)، با تهاجم بریتانیا به جنوب ایران، در قالب معاهده پاریس از ایران جدا شد.. جنگ‌های ایران و روسیه: این جنگ‌ها (اگرچه دوره‌ای ۲۵ ساله را شامل می‌شود که شا ...

قاچاق سوخت، پولشویی و نابودی صنایع.. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

چهار سال قبل مدیر جلسه‌ای درباره وضعیت صنایع نساجی کشور برای تهیه بخشی از گزارش درباره عوامل مؤثر بر ناکامی این صنعت بودم. حاضران در جلسه نکات بسیاری درباره صنعت نساجی و ابعاد مختلف آن گفتند و از میان آن‌ها یک روایت که شواهد و مستندات آن‌را هم ارائه می‌کردند، بسیار جالب بود … یکی از حاضران پرسید «تا به حال فکر کرده‌اید لباس دوخته‌شده – برای مثال کت و شلوار ترکیه‌ای – چگونه در خیابان … تهران، ارزان‌تر از قیمت آن در استانبول عرضه می‌شود؟» و یکی از اعضای جلسه یکی از اصلی‌ترین سازوکارهای این پدیده را این گونه توضیح داد.. تصور کنید یکصدهزار لیتر بنزین از ایران با قیمت هر لیتر هزار تومان به ترکیه قاچاق می‌شود. قیمت این سوخت در بازار ترکیه هر لیتر حدود هشت تا نه هزار تومان است و حداقل هر لیتر آن برای قاچاقچیان پنج تا شش هزار تومان سود دارد. هر یکصد هزار لیتر بنزین، ۷۰۰ میلیون تومان پول و بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان سود در اختیار قاچاقچی قرار می‌دهد.. قاچاقچی سوخت، برای انتقال این پول به ایران، آن‌را به منسوجات و البسه تبدیل می‌کند (حتما به کالاهای دیگر هم می‌تواند تبدیل کند). ۷۰۰ میلیون تومان ...

سیاست‌گذار و گرفتن دم موش.. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

استعمارگران فرانسوی در ویتنام با تکثیر و تولید مثل شدید موش‌های شهری مواجه شده و تصمیم گرفتند به شهروندان کشنده موش‌ها جایزه بدهند. موش‌گیرها برای دریافت جایزه باید دم موش را تحویل می‌دادند. تصور فرانسوی‌ها این بود که مردم موش‌ها را گرفته، می‌کشند و دم آن‌ها را تحویل می‌دهند. مأموران اما بعد از مدتی متوجه موش‌های بی‌دم شهر شدند. موش‌گیرها بدون کشتن‌ موش‌ها، فقط دم‌شان را جدا کرده و موش را آزاد می‌کردند. موش به منبع درآمد بدل شده و بهتر بود زنده مانده و زاد و ولد کند تا دم‌های بیشتری برای بریدن باشد. مایکل ون متخصص تاریخ امپراطوری استعماری فرانسه، این واقعه را «اثر موش» خوانده است، ولی نسبت آن با سیاست‌گذاری عمومی چیست؟. اول، «اثر موش» نتیجه وضعیتی است که سیاست‌گذار به عوض درافتادن با علت‌ پدیده‌های ناخوشایند، با معلول درگیر می‌شود. موش‌ها احتمالا نتیجه رها شدن زباله‌ها در شهر، ساماندهی نشدن فاضلاب‌ها و به‌طور کلی پایین بودن سطح بهداشت بوده‌اند. ...

خطر مثلث جلاسان گردگو، کاسبان گرددندان و مشاوران گردعقل

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی). خیلی از ایرانیان بارها از خودشان پرسیده‌اند «می‌شه‌ی روز ما هم مثل کشور … بشویم؟» ایرانیان اغلب به بزرگی مساحت، جایگاه تاریخی، منابع و موقعیت جغرافیایی مهم ایران نظر داشته و آرزو دارند کشورشان جایگاهی میان بزرگان اقتصاد و فناوری جهانی داشته باشد. پرسیدن این سؤال حق هر ایرانی است، ولی باید اول برآوردی از فاصله خود با قدرت‌های اقتصادی جهان داشته باشیم. آن‌چه در ادامه آمده بیشتر برای آن است که حکمرانان بدانند ما کجاییم و تا چه اندازه کار دشواری دارند. من در این یادداشت «تولید ناخالص داخلی» (جهت اختصار: تند) و «تولید ناخالص داخلی سرانه» (حاصل تقسیم کل تولید ناخالص داخلی بر جمعیت هر کشور- جهت اختصار: تنداس) کشورهای جهان را بر اساس آمار «صندوق بین‌المللی پول» مبنای محاسبات ساده، فقط کمی (بدون توجه به کیفیات توسعه) قرار داده‌ام که هشدارآمیز است. ایران با ۴۱۳ میلیارد دلار تند و ۴۹۸۸ دلار تنداس، در سال ۲۰۱۸ در رتبه ۳۲ جهان قرار داشته است. کشور اول آمریکاست با ۲۱۴۱۰ میلیارد دلار تند و ۶۵۰۵۸ دلار تنداس؛ کشور دهم برزیل است با ۲۲۵۶ میلیارد دلار تند و ...

پیشنهاد کتاب‌.. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

نمایشگاه کتاب تهران دو سه روز دیگر برقرار است. اگر علاقمند به مباحث جامعه‌شناسی، اقتصاد، اقتصاد سیاسی، سیاست‌گذاری عمومی و توسعه هستید، پیشنهاد می‌کنم اگر به نمایشگاه رفتید، کتاب‌های زیر را بررسی کنید.. ساختن جامعه شایسته: تأملی بر نقش تأمین اجتماعی در توسعه. (۱۳۹۷) انتشارات علمی و فرهنگی. (حمایت اجتماعی، مقابله با فقر، توسعه عادلانه). عوامل پیشرفت اروپای مدرن. (۱۳۹۵) شرکت چاپ و نشر بازرگانی. (تاریخ و تجربه‌های توسعه). دستور حکومت: فرمان امیرالمؤمنین علی (ع) به مالک اشتر. ...