مصاحبه با خبرگزاری ایرنا – قسمت دوم. (محمد فاضلی - توسعه و منتقدانش

مصاحبه با خبرگزاری ایرنا – قسمت دوم. (محمد فاضلی - توسعه و منتقدانش

مصاحبه با خبرگزاری ایرنا – قسمت دوم
من در اواخر دی‌ماه مصاحبه‌ای با خبرنگار ایرنا انجام دادم که در نهایت متن بسیار مفصلی شد و در تاریخ ده بهمن 1395 منتشر گردید (http://www.irna.ir/fa/News/82406185/). گزیده‌های این مصاحبه‌ را در چند قسمت منتشر می‌کنم. (محمد فاضلی - @fazeli_mohammad)

مسأله توسعه و منتقدانش
✍گروه‌ها همانطور كه گفتم الزاماً ايدئولوژيك نيستند. برخي از آنان بوروكرات‌ها و تكنوكرات‌هايي هستند كه از يك حجاب ايدئولوژيك براي حفاظت از منافع خود استفاده مي‌كنند. شما فكر نكنيد وقتي با سرمايه‌گذاري خارجي در ايران مخالفت مي‌شود اين مخالفت‌ها الزاماً از جانب گروه‌هاي خاص ايدئولوژيك است كه داراي پيش‌فرض‌هاي ارزشي خاصي درباره نظام بين‌الملل هستند. خيلي‌ها به اين خاطر با پيوند اقتصاد ايران و دنيا مخالفند كه در صورت ورود اين سرمايه‌ها منافع اقتصادي‌شان به خطر مي‌افتد.
✍بسياري از آنهايي كه با سرمايه‌گذاري و ورود شركت‌هاي خارجي، با ورود بانك‌ها به نظام بانكداري بين‌المللي و پيوستن ايران به نظام جهاني مخالفند کسانی هستند كه تعطيلات‌شان را در جزاير هاوايي سپري مي‌كنند و هيچ علقه ديني و ارزشي هم ندارند. حتي قسمتي از بخش خصوصي ما نيز مخالف سرمايه‌گذاري خارجي یا برخی رویه‌هایی است که در راستای توسعه اقتصادی ایران است. این سیستم ناکارآمد توسعه و جهت‌گیری‌های اقتصادی نادرست برای مردم ایران توسعه به ارمغان نمی‌آورد اما برای بسیاری منافع کلانی دارد.
✍اصلا نباید تصور کرد که حتی همه بخش خصوصی کشور هم طرفدار گشایش سیستم جهانی و معاملات در یک نظام باز و جذب سرمایه خارجی است. برداشت یکسانی از بخش خصوصی نباید داشت. بدیهی است که همین‌ها دنبال مشروط کردن ورود سرمایه و فناوری خارجی هستند. بنابراین همه مقاومت‌ها در مقابل توسعه، مقاومت ایدئولوژیک ارزشی نیست و بخشی از آن مقاومت صاحبان منافع تثبیت‌شده‌ای است که خواستار نوعی از تعامل با دنیا هستند که ‌منافع‌شان را تضمین کند و مشکل این است که این منافع لزوماً منافع درازمدت سیستم اقتصادی کشور را تأمین نمی‌کند.
✍ما احتیاج به یک نظریه اقتصاد سیاسی دولت و یک نظریه اقتصاد سیاسی توسعه داریم که به روشنی توضیح دهد که بخش‌های خصوصی، خصولتی، دولتی و سیاست‌های توسعه چگونه در تعامل با هم به بازتولید رانت غیرمولد یاری می‌رسانند.

مسأله محیط زیست
✍اگر اين روند ادامه پيدا كند ما عبرت تاريخ خواهيم شد، يعني سرزميني مي‌شويم كه به دليل استفاده نادرست از منابع و تخريب محيط زندگي و زيست خود، رو به انحطاط خواهد رفت. اين درست برخلاف نظر عده‌اي است كه فكر مي كنند ما موجوداتي مقدس هستيم که تحت هر شرایطی حفظ خواهیم شد. خداوند، سنت‌هاي الهي و قوانین طبيعت هيچ تضميني به ما نداده‌اند كه اگر در اينگونه در استفاده از منابع تجديدناپذير خود اصرار و اسراف كنيم باقی بمانیم.

منشور حقوق شهروندی
✍صرف مکتوب شدن حقوق و تصريح آن، ضمانت اجرايي براي تحقق آن ايجاد نمي‌كند بلکه نقطه آغازي خواهد بود براي ايجاد توازن واقعی بین مردم و حاکمیت سیاسی.
✍هيچ مشكلي در جامعه حل و تبديل به دستاورد اجتماعي نمي‌شود مگر اينكه قبل از آن به مطالبه فراگير اجتماعي تبديل شده باشد.
نفس اينكه دولتي بيايد و به صراحت بگويد حقوقی هست که محقق نشده و باید عملي و پياده شود و خود را هم متعهد به اين كار بداند، دستاورد مهمي براي آنهايي است كه دنبال اصلاح امور ايران هستند. اجراي آن البته به ميزان حمايت جامعه مدني از اين ايده و شکل‌گیری یک توازن حقیقی قدرت مربوط مي‌شود.
✍مادامي كه جامعه وارد گفت‌و‌گويي فراگير درباره موضوعي نشود و آنرا به بخشي از آگاهي جمعي خود تبديل نكند و افكار عمومي و نيروهاي اجتماعي براي تحقق آن فعالیت نکنند هيچ اتفاقي در عرصه واقعي نمي‌افتد. (محمد فاضلی) https://telegram.me/fazeli_mohammad