برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت دوم. (محمد فاضلی)

برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت دوم
(محمد فاضلی)
نامه امام علی (ع) به مالک اشتر نخعی یکی از پرمغزترین و زیباترین متونی است که اگر امروز دغدغه ایران داشته باشیم، خواندن و عمل به آن – البته برای مسئولان و حاکمان –ضروری است. ترجمه نامه به قلم مرحوم بزرگوار سیدجعفر شهیدی قریب به 5700 کلمه است که من به گزینش، طبقه‌بندی و چینش متن به سلیقه خودم، متنی 2400 کلمه‌ای از آن استخراج کرده‌ام که در چهار قسمت تنظیم شده است، به امید آن‌که به‌کار آید. نامه این گونه شروع می‌شود: «به نام خداوند بخشنده مهربان اين فرمانى است از على اميرمومنان به مالك اشتر پسر حارث، در عهدى كه با او مى‌گذارد، هنگامى كه وى را به حكومت مصر مى‌گمارد تا خراج آن را فراهم آرد، و پيكار كردن با دشمنان و سامان دادن كار مردم مصر و آباد كردن شهرهاى آن.»

آداب اعمال قدرت سیاسی
✅ از صلحى كه دشمن تو را بدان خواند، و رضاى خدا در آن بود، روى متاب كه آشتى، سربازان تو را آسايش رساند. و از اندوه‌هايت برهاند و شهرهايت ايمن ماند، ليكن زنهار! زنهار! از دشمن خود پس از آشتى بپرهيز كه بسا دشمن به نزديكى گرايد تا غفلتى يابد و كمين خود بگشايد پس دورانديش شو! و به راه خوشگمانى مرو.
✅ اگر با دشمنت پيمانى نهادى و در ذمه خود او را امان دادى به عهد خويش وفا كن و آنچه را بر ذمه دارى ادا. و خود را چون سپرى برابر پيمانت برپا، چه مردم بر هيچ چيز از واجب‌هاى خدا چون بزرگ شمردن وفاى به عهد سخت همداستان نباشند با همه هواهاى گونه گون كه دارند، و راي‌هاى مخالف يكديگر كه در ميان آرند. و مشركان نيز جدا از مسلمانان وفاى به عهد را ميان خود لازم مى شمردند چه زيان پايان ناگوار پيمان‌شكنى را بردند. پس در آنچه به عهده گرفته‌اى خيانت مكن و پيمانى را كه بسته اى مشكن و دشمنت را كه در پيمان توست مفريب كه جز نادان بدبخت بر خدا دليرى نكند.
✅ بپرهيز از خونها، و ريختن آن به ناروا، كه چيزى چون ريختن خون به ناحق آدمى را به كيفر نرساند، و گناه را بزرگ نگرداند، و نعمت را نَبَرد، و رشته عمر را نَبُرد، و خداوند سبحان روز رستاخيز نخستين داورى كه ميان بندگان كند در خون‌هايى باشد كه از يكديگر ريخته‌اند.
✅ حكومت خود را با ريختن خونى به حرام نيرومند مكن كه خون به حرام ريختن قدرت را به ناتوانى و سستى كشاند بلكه دولت را از صاحب آن به ديگرى بگرداند. و به كشتن به ناحق تو را نزد من و خدا عذرى به كار نيايد.
✅بپرهيز از خود پسنديدن، و به خودپسندى مطمئن بودن، و ستايش را دوست داشتن كه اين‌ها همه از بهترين فرصت‌هاى شيطان است تا بتازد، و كرده نيكوكاران را نابود سازد.
✅ بپرهيز از شتاب در كارهايى كه هنگام انجام آن نرسيده، يا سستى در آن چون انجامش ممكن گرديده، يا ستيزيدن در كارهايى كه راه راست در آن ناپديدار است، يا سستى ورزيدن آنگاه كه آشكار است.
✅ بپرهيز از آنكه چيزى را به خود مخصوص دارى كه بهره همه مردم در آن يكسان است، و از غفلت در آنچه بدان توجه بايد، و در ديده‌ها نمايان است. چه آن را كه به ناروا ستده باشى از چنگ تو درآرند، و به زودى پرده كارها از پيش ديده‌ات بردارند، و داد از تو بستانند و به ستمديده رسانند.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad