پیتر سینگر و اخلاق فقر

پیتر سینگر و اخلاق فقر

این مقاله پیتر سینگر (فیلسوف و متخصص مشهور اخلاق کاربردی) مثل همیشه عالی است. با چیدمان و مثال‌هایی بعضا تازه، کمابیش همان استدلال محوری بیش‌تر مقاله‌های قبلی‌اش را پیش می‌برد که «تا وقتی کسی در دنیا از بی‌پولی می‌میرد٬ اخلاقی نیست که کسی زندگی ورای حداقلی را پیشه کند».

در مقاله‌اش مثال‌هایی مثل رفتن به رستوران لوکس٬ سفری به کنار دریا، و خرید و دور انداختن لباس‌های قابل استفاده را آورده است که هر کدام‌اش می‌تواند جای یک کودک در معرض مرگ از بیماری ساده را نجات بدهد. ولی از زاویه استدلال «کالای کاربر» نمی‌توانم با «درجه تضاد» بین «تفریح یک شهروند متوسط» و «نجات کودک آفریقایی» در همه مثال‌هایش هم‌راهی کنم٬ خصوصا که سینگر به وضوح نتیجه‌گرا است و نمی‌تواند پیامدهای ملموس تصمیم به مصرف یا اهدای ۲۰۰ دلار را نادیده بگیرد. علاوه بر آن در مواردی مثل مصرف لباس٬ الان با سیستم گسترده جمع‌آوری٬ پردازش و اهدای لباس‌های دست دو عملا لباس عادی (لباس لوکس را کنار بگذاریم) که یک شهروند چند بار مصرف می‌کند و دور می‌اندازد «هدر» نمی‌رود و به مصرف فرد دیگری می‌رسد. دقت کنیم که صرفا از زاویه اخلاق نتیجه‌گرا صحبت می‌کنیم و معیار «فضیلت‌گرایانه» در استدلال نداریم.

نقد معتبر دیگری که توسط برخی دوستان به استدلال سینگر وارد شده است این است که او دینامیک رشد جامعه بشری در طول تاریخ و نقش انگیزه‌ها را در این استدلال در نظر نمی‌گیرد. به عبارت دیگر وضع فعلی کشورهای توسعه‌یافته را داده‌شده فرض می‌کند و بعد تشویق به مصرف حداقلی و کمک به بقیه می‌کند. در واقعیت بخش مهمی از رشد فناوری و نهادها در جامعه بشری به دنبال نارضایتی از زندگی حداقلی قبل اتفاق افتاده است. اگر همه به داشتن یک موبایل خیلی ساده قانع باشند در این صورت فناوری آیفون (که احتمالا از نظر سینگر لوکس به حساب می‌آید) توسعه پیدا نمی‌کند. در حالی‌که همین فناوری در جای دیگری - مثلا در مهندسی پزشکی - استفاده شود و جان افراد دیگری را نجات دهد. سینگر در مقابل ممکن است استدلال کند که بخشی از مصرف لوکس ما تاثیر خاصی روی رشد فناوری یا جوامع ندارد و می‌شود از آن‌ها شروع کرد.

این‌ها برای تضعیف استدلال محوری او نیست ولی به نظرم کل این نظام نمایش موقعیت و تصمیم‌گیری می‌تواند کمی دقیق‌تر شود.

مقاله سینگر
http://3danet.ir/پیتر-سینگر-و-اخلاق-فقر/

@hamedghoddusi کانال یک لیوان چای داغ٬ نوشته‌های حامد قدوسی