در باب توهم «نقدینگی به مثابه منبع تولید» (بخش سوم).. دکتر شهرام معینی (دانش‌گاه اصفهان)

در باب توهم «نقدینگی به مثابه منبع تولید» (بخش سوم)

دکتر شهرام معینی (دانش‌گاه اصفهان)

در واقع مهم ترین تاکید ما در آن یادداشت اصلی با دکتر قدوسی (https://t.me/hamedghoddusi/399) بر این سه نکته بود که:

۱) نقدینگی یا به تعبیر بهتر m2 ، ابدا سرمایه نیست و به آن نمی توان به چشم سرمایه یا پس انداز برای افزایش تولید و ایجاد شغل نگاه کرد، کل نقدینگی 1600 هزار میلیارد تومانی، به چشم سرمایه، عملا صفر است چون فقط مجموع روابط مالی ثبت شده در دفاتر بانک ها را نشان می دهد، بله سرمایه گذاری بسیار مهم است اما برای سرمایه گذاری باید فکر دیگری کرد مثلا به بهای کاهش مصرف داخلی، پس اندار داخلی را افزایش داد یا پس اندازها=سرمایه های خارجی را وارد اقتصاد کرد.

۲) نقدینگی، رابطه مالی است. جامعه ای را فرض کنید که در آن رابطه بدهی (یا همان خرید نسیه) اصلا وجود ندارد و افراد فقط به طور نقدی می توانند مبادله کنند، خوب این خیلی قید روی تصمیمات مصرفی و تولیدی می گذارد و اقتصاد را از بسیاری از انتخاب ها و تصمیمات محروم می کند. پس هر چقدر روابط مالی (روابط بدهی) بیشتری در یک اقتصاد میسر باشد و شکل بگیرد، اقتصاد به مرز امکانات تولید یا مرز کارایی یا بهینه پرتو نزدیک تر می شود. بنابراین نوآوری های مالی، یک تاثیر این چنینی دارد اما نوآوری های مالی به هیچ وجه جانشین «سرمایه حقیقی» (که از پس انداز می آید) نمی شود، بله منجر به "بزرگ تر شدن روابط مالی" یا "گسترش روابط مالی به حوزه های جدید" می شود که مطلوب است و البته ربطی به افسانه هدایت نقدینگی 1600 هزار میلیارد تومانی ندارد.

۳) ما در ایران مشکل کلیدی: کمبود سرمایه و فقدان سرمایه گذاری کافی برای اشتغال و افزایش تولید را (به ویژه با توجه به ساختار و رشد جمعیت) داریم، این درست است اما این معضل بسیار مهم باید از طریق راه حل های واقعی و «سرمایه حقیقی» حل شود و راه حل های توهمی فقط مدت بیشتری وقت جامعه را تلف می کند و رفتن کشور به سمت انتخاب راه حل های واقعی را به تعویق می اندازد.

تماس با نویسنده @hamed_ghoddusi
@hamedghoddusi