در دانشگاه استیونس نیوجرسی اقتصاد درس میدهم. حوزه تخصصم اقتصاد خرد کاربردی، اقتصاد انرژی و منابع طبیعی، مدیریت ریسک و کنترل بهینه تصادفی است. به علوم انسانی هم علاقهمندم. مسایل توسعه و سیاستگذاری ایران را دنبال میکنم و گاهی چیزهایی مینویسم.
خدا را شاکرم که اوراق رهن-پشته Mortgage-backed securities براى اولین بار در کشور ارائه شد
خدا را شاكرم كه اوراق رهن-پشته Mortgage-backed securities براى اولين بار در كشور ارائه شد. اين اوراق با پشتيباني جريان نقدى وامهاى رهنى مسكن كه در سبدى تجمع يافته اند منتشر مي شود. آغازگر يا مجرى وام (originator) كه در اينجا بانك مسكن است قدرى از سود وامها را به عنوان كارمزد براى خود كنار گذاشته و باقى را به سرمايه گذاران اوراق منتقل مي كند.
انتشار اين اوراق اولين قدم در نقدپذيرى داراييهاى بانكها خواهد بود كه مثبت ارزيابى مي شود. وامهاى مسكن بر خلاف تصور عموم در ايران ريسك اعتباري بسيار پايينى دارند. آنچه در إيلات متحده موجب بحران شد وامهايى با بهره تغيير پذير (ARM) با نسبت "وام به ارزش" بسيار بالا (بيش از ٩٠ درصد) به مشتريانى بدسابقه (subprime) بود كه مشكل زا شد. در ايران وامهاى رهنى بسيار محافظه كارانه تنظيم شده اند پس ريسك اعتبارى بالايى ندارند.
مهمترين نكته در قراردهاى رهن- پشته پذيرش مسئوليت قصور است. به عبارت ديگر در صورت قصور/نكول وام گيرنده دو حالت ممكن است رخ دهد: يا آغاز گر (در اينجا بانك مسكن) مسئوليت پذيرفته و سود و اصل وام را براى سرمايه گذار متقبل مي شود يا آنكه زيان اعتبارى مستقيما به خريدار اوراق انتقال يافته و مبلغ كوپن كاهش مى يابد. حالت اول را پس پذير with recourse و حالت دوم را پس ناپذير مى ناميم. اشكال كار اين است كه معمولا سرمايه گذاران "اوراق پس ناپذير" را نمى پذيرند. در صورت عرضه "اوراق پس پذير" توسط بانك آغازگر نيز به دليل آنكه بانك پوشش ريسك اعتبارى اوراق را به عهده گرفته اين وامها از صورتهاى مالى بانك پاك نشده و تنها از ترازنامه به زير خط OBS جابجا مى شوند كه صرفه جويي كفايت سرمايه براى بانك نخواهد داشت.
پس در اينجا نياز به موسسه واسطه اى است كه ريسك اعتبارى را پوشش دهد. اين موسسات پوشش ريسك ممكن است دولتى يا خصوصى باشند.
در نظامهاى پيشرفته دولتها بجاى تبصره هاى تكليفى يا تقبل سود وامها تنها به تضمين ريسك اعتباري وامها در حوزه هاى توسعه اي مانند مسكن، كشاورزى و آموزش بسنده مي كنند. در امريكا دو موسسه "فاني مه" و "فريدي مك" اين وظيفه را در بازار مسكن به عهده دارند. نقش اين موسسات در بازارهاى رهن-پشته بسيار مهم تر از موسسات اعتبارسنجى است كه پس از ركود بزرگ و بحران مالى جهانى دچار بحران اعتبار شده اند.
هر چه در اخبار غور كردم نديدم كه چه كسى ريسك اعتبارى ابزار نورسيده را پوشش خواهد داد.
#اوراق_رهن-پشته
#موسسات_پوشش_ريسك_اعتبارى
https://telegram.me/alisaedvandi