در دانشگاه استیونس نیوجرسی اقتصاد درس میدهم. حوزه تخصصم اقتصاد خرد کاربردی، اقتصاد انرژی و منابع طبیعی، مدیریت ریسک و کنترل بهینه تصادفی است. به علوم انسانی هم علاقهمندم. مسایل توسعه و سیاستگذاری ایران را دنبال میکنم و گاهی چیزهایی مینویسم.
مسوولیتهای یک رییس بانک مرکزی.. ظاهرا انتصاب آقای دکتر همتی به ریاست بانک مرکزی قطعی شده است
مسوولیتهای یک رییس بانک مرکزی
ظاهرا انتصاب آقای دکتر همتی به ریاست بانک مرکزی قطعی شده است. برای ایشان در خدمت به مردم و کشور و حل بحرانهای متعددی که بخش بانکی و نظام پولی کشور دچار آن است آرزوی موفقیت میکنیم.
پذیرفتن مسوولیت بانک مرکزی در این روزها البته کار سختی است. ولی برای ثبت در تاریخ، اینها فهرست ناقصی از چالشها یا مسوولیتهایی است که رییس بانک مرکزی بر عهده خواهد داشت و به ذهن ما میرسد:
۱) مدیریت بمب نقدینگی: حجم نقدینگی انباشته شده در این سالها - و بر هم خوردن نسبت پول و شبهپول در اقتصاد ایران- متناسب با سطح تورم چند سال گذشته نبوده و محتمل است که یک جایی منجر به انفجار تورمی شود. مدیریت این انباشت و تخلیه درست آن در بازارهای دارایی و جلوگیری از تبدیل آن به بحران و تلاطم یکی از حساسترین وظایف رییس بانک مرکزی خواهد بود.
۲) قیمتگذاری درست و منطقی ارز و محافظت از داراییهای خارجی بانک مرکزی (ارز و طلا) در شرایطی که انتظار تحریمها میرود.
۳) تعیین تکلیف قاطعانه و مسوولانه برای موسسات مالی غیرمجاز و جلوگیری از تکرار بحرانهای متعددی که در این سالها رخ داد و نه تنها سرمایه مالی بلکه سرمایه اجتماعی زیادی را بر باد داد.
۴) تامین مالی تولید: ضربه تحریمهای جدید محتمل است که بخش حقیقی و تولیدی اقتصاد را به رکود عمیقتری فرو ببرد. در این شرایط مسوولیت نظام بانکی و مالی برای تامین اعتباراتی که به بنگاهها برای ادامه فعالیت کمک کند دو چندان خواهد شد.
۵) خارج کردن بانکهای تجاری از بحران وامهای معوقه: معضل وامهای معوقه (NPL) که ترازنامه بسیاری از بانکهای مهم کشور را درگیر کرده، تقریبا از ابتدای دولت قبلی روشن شده است. راهحلهای متعددی هم برای رفع موضوع پیشنهاد شد ولی در عمل هنوز یک برنامه جامع و قاطع برای حل کردن این موضوع و افزایش کارایی نظام بانکی عملی نشده است.
۶) ...
آیا رییس بانک مرکزی قدرت کافی برای اعمال همه این موارد را دارد؟ احتمالا نه! بخشی از این موارد تابعی از تصمیمات مشترک هیات دولت (خصوصا شخص رییس جمهور) است و لزوما تحت کنترل صد درصدی رییس بانک مرکزی نیست ولی به هر حال ریس بانک مرکزی هم مسوولیت خودش را در این بین دارد.
شاید مهمترین سیاست شخصی که رییس جدید باید در پیش بگیرد، از یک طرف تعهد به یک دکترین مشخص اصلاحی مبتنی بر اصول روز علم اقتصاد کلان و کلان-مالی و متناسب با شرایط اقتصاد ایران و اعلام صریح مبانی و عناصر آن و از طرف دیگر پرهیز از اظهارنظرها و تصمیمهای موردی (Ad-hoc) و خارج از این دیسیپلین است. این دکترین باید رابطه نظاممند بین موضوعاتی مثل پایه پولی و نقدینگی، نظام بانکی و شبهبانکی، تامین مالی دولت، بازارهای دارایی و ازار ارز را تشریح کند.
تماس با نویسنده @hamed_ghoddusi
@hamedghoddusi