در دانشگاه استیونس نیوجرسی اقتصاد درس میدهم. حوزه تخصصم اقتصاد خرد کاربردی، اقتصاد انرژی و منابع طبیعی، مدیریت ریسک و کنترل بهینه تصادفی است. به علوم انسانی هم علاقهمندم. مسایل توسعه و سیاستگذاری ایران را دنبال میکنم و گاهی چیزهایی مینویسم.
شرکت دولتی - بورسی
شرکت دولتی - بورسی
در جریان آتشسوزی پتروشیمی بوعلی وزیر نفت شبانه خود را به محل رساند و توان و ارتباطات خود را صرف کمک به مهار آتش کرد. اطلاعی ندارم که حضور وزیر آیا بیشتر جنبه همدردی و احساس مسولیت بوده ، جنبه روابط عمومی داشته یا کمک واقعی هم به مهار آتش کرده است. ولی احتمالا دور از ذهن نیست که حدس بزنیم وقتی وزیر در محل مستقر است بسیج امکانات (خصوصا از سایر دستگاههای دولتی) با سادگی بیشتری اتفاق میافتد.
ولی در این بین نکتهای برایم جالب توجه شد. بخشی از سهام هلدینگ خلیج فارس که شرکت مادر پتروشیمی بوعلی است در بورس خرید و فروش میشود و متعلق به سرمایهگذاران خصوصی است. بخشی هم در قالب سهام عدالت به خانوارهای کمدرآمد واگذار شده است. بخش دیگری هم متعلق به سرمایهگذاران نهادی است که در هر صورت مسوولیت حاکمیتی ندارند و نیمه خصوصی هستند. ماهیت کار شرکتهای پتروشیمی هم کاملا اقتصادی و تجاری است و قاعده درست بازی این است که هلدینگ خلیجفارس هم مثل یک شرکت تجاری اداره شود. عرضه سهام در بورس هم مثل شاخصی است که به صورت روزمره عملکرد مدیریت مجموعه را میسنجد.
فرض کنیم که حضور وزیر کمکی به مساله و کاهش هزینههای آتشسوزی کرده باشد. در این صورت سهامداران خصوصی هلدینگ خلیجفارس هم از موضوع منتفع شدهاند. اینجا است که خلطی رخ میدهد: وزیری که مسوولیت حاکمیتی دارد و مثلا باید سیاست انرژی کشور را هدایت کند، نهایتا بخشی از وقت و انرژی و ارتباطات خود را صرف حل مشکل یک مجموعه با ماهیت تجاری میکند. ممکن است در کوتاهمدت و در این یک مورد این حضور مفید بوده باشد ولی در درازمدت و به لحاظ ساختاری مثالی از خلط روابط حاکمیتی و تجاری در قالب شرکتهای نیمه-دولتی و نیمه-خصوصی است. خوب است بپرسیم که آیا یک مجموعه پتروشیمی کاملا خصوصی که رقیب هلدینگ خلیج فارس در بورس باشد هم میتواند از حضور شبانه وزیر بهرهمند شود؟ آیا قیمت سهام (که قرار است قطبنمای بیطرفی از عملکرد مدیریت باشد) با این نوع حضورها مختل نشده و بایاس نمیشود؟
@hamedghoddusi کانال یک لیوان چای داغ٬ نوشتههای حامد قدوسی