تمامیت‌خواهی اردوغان عامل بحران.. بخش اول.. نویسنده: صادق ملکی، کارشناس و تحلیلگر ارشد سیاسی

تمامیت‌خواهی اردوغان عامل بحران

بخش اول

نویسنده: صادق ملکی، کارشناس و تحلیلگر ارشد سیاسی

دیپلماسی ایرانی: نقل شده است فروغی از آتاترک علل رویکرد وی به ناسیونالیسم افراطی را مورد سئوال قرار می دهد. آتاترک در پاسخ می گوید ما چون شما تاریخ و فرهنگ غنی مبتنی بر آن نداریم، لذا برای تعریف کشور و هویت سازی، به پان ترکیسم رو نموده ایم. با وجود گذشت قرن ها از هبوط ترکان از ماورالنهر به آناتولی، آنان همچنان دچار بحران هویتند. در سرزمین تاریخی رومی ها و در موطن کردها، این مهمانان نخوانده همچنان با شمشیر فرمان می رانند.

جمهوری برقرار شده بر ویرانه های عثمانی همچنان درگیر تعریف هویت است. اردوغان با حرکت در بستر ناهموار مذهب و قومیت می خواهد ضمن بازگشت به گذشته، ناجی ترکیه از بحران هویتی گردد. این رویکرد اردوغان هم در داخل و هم در منطقه تاکنون عامل فجایع زیادی شده و رفتارها و اظهارات اردوغان نشان می دهد که رئیس جمهور ترکیه همچنان و حتی افراطی تر در این مسیر گام بر خواهد داشت. تبعات این رفتار اردوغان نه تنها کابوس تجزیه ای دوباره در ترکیه بلکه منطقه را جدی تر از هر زمانی نموده است. تداوم سیاست های داخلی و خارجی اردوغان می تواند در نقطه نهایی، در خدمت سایکس- پیکوی جدید باشد.

در همین راستا در حالی که اردوغان در هر فرصتی از شکوه عثمانی و لزوم احیای آن می گوید در رویکردی مزورانه اتهامی که خود شایسته آن است را با فرافکنی به ایران نسبت داده و در نشست شوای آتلانتیک درتاریخ 8-2-96 استانبول اعلام می دارد:

"باید سیاست توسعه طلبی پارس را بسیار خوب درک و

کشف کنیم. در عراق فقط جنگ مذهبی نیست بلکه توسعه طلبی مبتنی بر قومیت پارس در حال اجراست. باید آن را درک و کشف کرده و از همین اینک نسبت به آن تدابیر اتخاذ نماییم.. رئیس جمهور ترکیه در اظهارات گذشته نیز ضمن طرح اتهامات مذکور، با اشاره به آذری های ایرانی، عملا وارد حوزه امنیت ملی ایران شده و به تحریکات قومی پرداخته بود.

اردوغان و هولدینگ های رسانه ای در خدمت او مدت هاست با سیاه نمایی نسبت به ایران سبب شده اند ایران در لیست منفورترین کشورها در نزد افکار عمومی مردم ترکیه قرار بگیرد. اردوغان پس از این اجماع سازی هدفمند، در نشست آتلانتیک سعی کرده است با افزایش دوز ایران (پارس) هراسی، حلقه اجماع سازی داخلی را به بعد بین المللی وصل نموده و با سربازگیری داخلی برای برخورد با ایران، نظام بین المللی و بطور مشخص ناتو را علیه ایران تحریک و وارد عمل نماید.

اردوغان که خود نماد اتخاذ سیاست مذهبی مبتنی بر قومیت است برای چندمین بار است نسبت به ایران فرافکنی می نماید. اردوغان با طرح توسعه طلبی پارس از یک سو می خواهد ایران را معادل پارس معنا کرده و از سوی دیگر با تحریک شیعیان عراقی، آنان را در واکنش به ایران، به سوی عربیت سوق دهد. سکوت و صبر به امید اصلاح رفتار اردوغان و بکارگیری متانت و ادب دولت مداری ایرانی می تواند سبب سوء برداشت و خطای محاسباتی اردوغان شده وی را گستاخ تر بنماید. روانشناسی تاریخی و رفتاری ترکیه مبتنی بر تهاجم و زیاده خواهی است که راه حل آن نه کوتاه آمدن، بلکه ارایه رفتاری متقابل است. ابراز پاسخی شایسته و اتخاذ راهبردهای لازم می تواند عامل کمک به تنظیم او و کنترل بحران بیشتر باشد.

شایسته است اردغان تاریخ را نه با روایت خویش، بلکه با روایت جهانی خوانده و درک نماید. شاید تنها نظری به نام و عملکردها کافی باشد. نام ایران چون نام ترکیه برگرفته و متضمن تسلط یک قوم نبوده بلکه تبلور تنوع فرهنگی آن است. دست ایرانیان آلوده به هیچ قتل عام قومی و مذهبی نبوده و نخواهد شد. جغرافیا، فرهنگ و تاریخ ایرانیان، تبلور تساهل و تعامل بوده و می باشد. فارغ از اینکه ستون بنای ایران معاصر را آذری ها بنیان نهاده و رهبر ایران آذری تبار است، در ایران ارامنه، آشوری ها، یهودیان و زرتشتی ها با حضور در مجلس شریک حاکمیت هستند. بله، پیشینه تاریخ و تمدن ایرانی عمیق و پرافتخار است اما ما هم در داخل کشور و هم در رابطه با همسایگان در مسیر تعامل حرکت کرده و نگاه قومی و مذهبی را سم و عامل فتنه می دانیم. ایران اعتقاد دارد تفکری که بدنبال تحریکات قومی و مذهبی باشد، در خدمت اسرائیل است. ما اعتقاد داشته و داریم همه مشکلات منطقه در یک همگرایی مبتنی بر منافع متقابل قابل حل می باشد. هر کشوری که در مسیر افزایش تنش حرکت نماید خود قربانی اول این سیاست خواهد شد. ما در ایران اعتقاد داریم ثبات، آرامش و توسعه در خاورمیانه در سایه سیاست های فراقومی و و مذهبی تحقق یافته و خود را موظف می دانیم همواره در این مسیر حرکت بنماییم.

منبع: دیپلماسی ایرانی

بخش دوم در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics