شرح قصائد خاقانی؛ بر اساس شرح برزگر خالقی کانال دیگر ما: گزینهٔ شعر معاصر @gozineyesher لینک پست اول: https://t.me/khaghanieshervani/4
قصیدهٔ۵..۱۲. اکنون طلب دوا که مسیح تو بر زمی است. کانگه که رفت سوی فلک فوت شد دوا
قصیدهٔ۵
۱۲. اکنون طلب دوا که مسیح تو بر زمی است
کانگه که رفت سوی فلک فوت شد دوا
🍃🍃🍂🍁🍂🍃🍃
مسیح تو: استعاره از پزشک و شفابخش تو که همان دل توست، عیسی مسیح مظهر طبابت است؛ زیرا علاوه بر زنده کردن مرده که زندهٔ اوست، نابینای مادرزاد و ابرص را نیز شفا میداد که در قسمتی از آیهٔ ۱۱۰ سورهٔ مائده(۵) بدان اشاره شده است:
وَإِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرَاةَ وَالْإِنجِيلَ وَإِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِي فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِي وَتُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ بِإِذْنِي وَإِذْ تُخْرجُ المَوتی بِإذنی:
ﻭ ﺁﻧﮕﺎﻩ ﻛﻪ ﺗﻮ ﺭﺍ ﻛﺘﺎﺏ ﻭ ﺣﻜﻤﺖ ﻭ ﺗﻮﺭﺍﺕ ﻭ ﺍﻧﺠﻴﻞ ﺁﻣﻮﺧﺘﻢ ﻭ ﺁﻧﮕﺎﻩ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺍﺫﻥ ﻣﻦ ﺍﺯ ﮔﻞ [ﭼﻴﺰﻯ] ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﻣﻰﺳﺎﺧﺘﻰ ﭘﺲ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻰﺩﻣﻴﺪﻯ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺫﻥ ﻣﻦ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﺍﻯ ﻣﻰﺷﺪ ﻭ ﻛﻮﺭ ﻣﺎﺩﺭﺯﺍﺩ ﻭ ﭘﻴﺲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺫﻥ ﻣﻦ ﺷﻔﺎ ﻣﻰﺩﺍﺩﻯ ﻭ ﺁﻧﮕﺎﻩ ﻛﻪ ﻣﺮﺩﮔﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺫﻥ ﻣﻦ [ﺯﻧﺪﻩ ﺍﺯ ﻗﺒﺮ] ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻣﻰﺁﻭﺭﺩﻯ ﻭ ﺁﻧﮕﺎﻩ ﻛﻪ [ﺁﺳﻴﺐ] ﺑﻨﻰ ﺍﺳﺮﺍﺋﻴﻞ ﺭﺍ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﺮﺍﻯ ﺁﻧﺎﻥ حجتهای ﺁﺷﻜﺎﺭ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻯ ﺍﺯ ﺗﻮ ﺑﺎﺯ ﺩﺍﺷﺘﻢ ﭘﺲ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﻛﻪ ﻛﺎﻓﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍﻳﻦ[ﻫﺎ ﭼﻴﺰﻯ] ﺟﺰ ﺍﻓﺴﻮﻧﻰ ﺁﺷﻜﺎﺭ ﻧﻴﺴﺖ.
لازم به ذکر است که حضرت مسیح(ع) هرچند بر اسرار همهٔ کائنات آگاه بود، شفای بیماران را از طریق طب مادی انجام نمیداد، بلکه این امر از طریق طبّ روحانی صورت میگرفت. او بیماران را براساس نفس و دم معجزهآسای الهی خود درمان میکرد.
خاقانی در جای دیگر میسراید:
از این آن دوا مطلب چون مسیح هست
زیرا اجلگیاست عقاقیر این و آن
(دیوان، ۳۰۹)
زمی: کوتاه شدهٔ زمین.
مصراع دوم اشاره است به عروج حضرت مسیح(ع) به آسمان چهارم.
این بیت در تأکید معنی بیت قبل است.
معنی: اکنون دوای سلامت و بهبودی را از دلت که در زمین و نزد توست، بطلب، زیرا زمانی که دل پس از مرگ به آسمان رفت، شفا و سلامت را از دست خواهی داد.
@khaghanieshervani