شرح قصائد خاقانی؛ بر اساس شرح برزگر خالقی کانال دیگر ما: گزینهٔ شعر معاصر @gozineyesher لینک پست اول: https://t.me/khaghanieshervani/4
قصیدهٔ۱..۱۲. با قطار خوک در بیتالمقدس پا منه. با سپاه پیل، بر درگاه بیتالله میا
قصیدهٔ۱
۱۲. با قطار خوک در بیتالمقدس پا منه
با سپاه پیل، بر درگاه بیتالله میا
🍃🍂🍃🍂
مصراع اول اشاره است به ماجرای جنگهای صلیبی و نگه داشتن خوک در اماکن متبرکه بیتالمقدس. واقعۀ مورد بحث، یعنی بسته شدن خوک در اماکن مقدس اسلامی در شهر بیتالمقدس در شهر بیتالمقدس به وسیلۀ صلیبیون، در روزگار خاقانی امری مشهور بوده است. اضافه میشود بیتالمقدس مطابق آنچه حمدالله مستوفی در «تاریخ گزیده» نوشته است، در سال۴۹۲ ه.ق. به تصرف فرنگیان درآمد و صلاحالدین ایوبی در سال۵۸۵ ه.ق. آن شهر را از دست ایشان خارج ساخت و طبیعی است که حوادث مربوط به اشغال بیتالمقدس در شعر خاقانی که تقریباً معاصر صلیبیون بوده، انعکاس پیدا کرده باشد؛ چنانکه شاعر چندین بار از این حوادث در دیوان یاد میکرد:
خبث ما را بارگاه قدس دور افکند، از آنک
خوک را محراب اقصا برنتابد بیش از این
(دیوان، ۳۳۷)
تن چون رسد به خدمت و کی زیبد از مسیح
کاو خوک را به مسجد اقصا رها کند؟
(دیوان، ۸۴۹)
(نصرالله امامی، مجلۀ نشر دانش، سال دهم، شمارۀ سوم، ص۴۱)
مصراع دوم اشاره است به عامالفیل و ماجرای ابرهه که با سپاه فیل به کعبه حمله کرد و این داستان در سورۀ فیل آمده است.
قطار خوک و سپاه پیل: کنایه از هواهای نفسانی و صفات ذمیمه.
بیتالمقدس: در عرفان مقام وحدت و عزلت و داشتن دل پاک است.
@khaghanieshervani