شرح قصائد خاقانی؛ بر اساس شرح برزگر خالقی کانال دیگر ما: گزینهٔ شعر معاصر @gozineyesher لینک پست اول: https://t.me/khaghanieshervani/4
قصیدهٔ۴..۱۳. مقامریصفتی کن طلب، که نقش قمار. دویک شمارد، اگرچه دوشش زند عذرا
قصیدهٔ۴
۱۳. مقامریصفتی کن طلب، که نقش قمار
دویک شمارد، اگرچه دوشش زند عذرا
🍃🍃🍂🍁🍂🍃🍃
مقامر: قمارباز.
مقامریصفت: صفت قماربازی که تمام هستی خود را در قمار ببازد، قمارباز حقیقی و واقعی در مقابل قمارباز صورت و ظاهر که در بیت بعد به آن اشاره شده است.
نقش قمار: خالی که در طاس نرد هست. بازی و داوِ قمار.
دویک: جفت یک.
دو شش زدن: جفت شش آوردن طاس نرد و گرفتن خانههای شش و بستن حریف در آغاز بازی.
دوشش را دویک شماره کردن: دوشش طاس نرد را دویک حساب آوردن. کم گرفتن خود. خود را بازنده کردن.
عذرا: نام منتهای بازی نرد، در اصطلاح نرّادان چنان است که آنکه متواتر یازده دست از حریف ببرد، عذرا برده است.(فرهنگ لغات و تعبیرات خاقانی)
بین «مقامر» و «قمار» جناس اشتقاق و بین «مقامر» و «عذرا» تناسب است.
این بیت دو وجه معنایی دارد:
معنی۱: مهارت بازی قمار را به دست آور؛ زیرا قمارباز ماهر دوششِ تو را دویک به حساب میآورد و تو را بازنده میکند.
معنی۲: از قماربازان بیاموز و جوانمردیای چون جوانمردی قماربازان پیشه کن و همیشه در فکر بردن نباش؛ اگر برنده شدی به ظاهر خودت را بازنده حساب کن.
@khaghanieshervani