شرح قصائد خاقانی؛ بر اساس شرح برزگر خالقی کانال دیگر ما: گزینهٔ شعر معاصر @gozineyesher لینک پست اول: https://t.me/khaghanieshervani/4
قصیدهٔ۸..۶۶. بگویم کآن چه زند است و چه آتش. کز آن پازند و زند آمد مسما
قصیدهٔ۸
۶۶. بگویم کآن چه زند است و چه آتش
کز آن پازند و زند آمد مسمّا
🍃🍃🍂🍁🍂🍃🍃
پازند: عبارت از خط و زبانی است که به علت صعوبت خط پهلوی زند را بعدها به آن خطّ و زبان نوشتهاند و چون در آغاز، آن را مانند حاشیه در پای (ذیل) اوراق مینوشتهاند، به پازند مشهور شده است. در پازند لغات آرامی به ایرانی تبدیل شده و جای خط پهلوی را خط اوستایی گرفته است.
مسمّا: اسم مفعول از تسمیه، نام گرفته، نامیده شده.
در بیت ایهام تناسب زیبایی به کار رفته است؛ بدین صورت که «زند» به معنی «چوب آتشزنه» و «پازند» «چوب پایین» آن است که خرّاطان بر بالای یکدیگر گذراند و بگردانند تا آتش به همه رسد و نیز آهنی که بر سنگ زنند تا آتش بجهد «زند» است.
معنی: شرح میدهم که چگونه زند و آتش بعدها به زند و پازند نامیده شد.
@khaghanieshervani