کانالی برای تاریخ، تفکر و تمدن
وی ادامه داد: برادران عزیز!
وی ادامه داد: برادران عزیز! تکلیف ما با خودمان معلوم است؛ بنده اصرار دارم هم به شما و هم به تمام کسانی که بعدها متن یا صوت جلسه به دستشان میرسد اعلام کنم که وقتی کلمه «الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت» را بهکار میبریم دقیقاً مراد ما نظریه «پردازش موضوعات جهتساز» است. بنده در گام اول اشکالی نمیبینم که کسی به این نظریه ایراد گرفته و آن را نقد و بحث کند. در آینده باید به این بپردازیم که آیا این نظریه، نظریه صائب و متقنی است یا نه؛ اما میخواهم این موضوع را بیان کنم که ما بهصورت روشن حرف زدهایم. ما جامعه نخبگانی و مدیریتی کشور را سرکار نگذاشتهایم تا لفظ الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را استفاده کنیم و در ادامه یا تصویر روشنی ارائه ندهیم یا حرفهای دیگران را ذیل این اصطلاح به جامعه تحویل بدهیم. مراد ما از الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، نظریه «پردازش موضوعات جهتساز» است؛ که در تعابیر نقشه راه به نظریه مادر الگوی پیشرفت اسلامی معروف است. این نقشه راه براساس این نظریه قابل تفسیر است و نمیتوان بدون فهم این نظریه در این نقشهای که ما پیشنهاد دادهایم نقشهخوانی کرد.
حجت الاسلام علی کشوری با بیان اینکه در نقشه راهی که طراحی کردیم حدود 100 بسته بحث ذیل این نظریه وجود دارد گفت: در طول 4 الی 5 سالِ اخیر موفق شدیم حدود 12 بسته از اینها را گزارش بدهیم و هنوز بسیاری از این بستههای بحثی حتی در جامعه طرح هم نشدهاند. این خروجیِ دوران پژوهشِ ما بوده است. پس ما با یک حرف روشن روبرو هستیم؛ ما فقط به بیان یک لفظ اکتفا نکردهایم، بلکه حدود 100 بسته بحثی مطرح شده است که بعضی از آنها در حوزه مبانی نظری و برخی دیگر نیز نظریات کاربردی هستند. مثلاً نظریه «بنگاههای وقفمحور» و نظریه «الگوی بهبود مستمر فضای حاکم بر نهادهای متکفل تربیت» از نظریات کاربردی هستند.
وی در توضیح این نامگذاری افزود: ما متعمّداً در مقام مقایسه، نام این نظریه را شبیه نظریه «بهبود مستمر فضای حاکم بر کسب و کار» انتخاب کردیم تا در نامگذاری نیز به این مسأله توجه بدهیم که سلولِ اولیه جامعه اسلامی و تمدن اسلامی، «نهاد خانواده» است نه «فضای کسب و کار». به این دلیل که دوستانِ توسعهگرا میخواهند محیط کسب و کار را محور قرار داده و همهچیز را در حکم پشتیبانِ فضای کسب و کار قرار دهند.
دبیر شورای راهبردی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با معرفی نمونههای دیگر گفت: ما در نقشه راه با نظریه «پیشگیری بنیادی اسلامی از جرم» روبرو هستیم. نظریه «پیشگیری بنیادین اسلامی از جرم» در حوزه پیشگیری در مقایسه با 4 نظریه طرح و تئوریزه شده است؛ نظریه «پیشگیری محیطی»، نظریه «پیشگیری ساختاری»، نظریه «پیشگیری توسعهای» و «نظریه پیشگیری کیفری». نظریه «پیشگیری بنیادین اسلامی از جرم» در مقابل این نظریات مطرح شده است. یا در نمونه بعدی ما در نقشه راه با نظریه «بانک سؤالات جهتساز» روبرو هستیم. این نظریه خروج از آفت «ترجمهگرایی» در حوزه پایاننامهها را تئوریزه میکند. یا مثلاً ما در «اولین نقشه راه تولید الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت» قانون را به محوریت مفهوم «هدایت» باز تعریف کردهایم. اینجا این بحث مطرح میشود که درست است که جامعه باید با قانون اداره شود؛ اما قانون چیست؟ چون در دیدگاه انبیاء، پایه اداره جامعه قانون نیست؛ بلکه مبنا «هدایتِ افراد» است. حالا اگر هدایت، پایه اداره جامعه باشد، تکلیف قانون چیست؟ یعنی ما قانون نداشته باشیم؟ چرا؛ اما قانون، پشتیبان هدایت خواهد بود. قانونِ پشتیبانِ هدایت دقیقاً به چه معناست؟ مدل تصویب آن چیست؟ با تعریف جدید خود از قانون، قوانینِ فعلی را چگونه تنقیح کنیم؟ بر مبنای این تعریف از قانون، نظارت چه معنایی پیدا میکند؟ این مسائل را در نقشه راه بحث کردهایم.
وی افزود: مباحث دیگری نیز وجود دارد که بنده نمیخواهم وقت جلسه را صرف تبیین آنها کنم. پس حرف بنده این است که ما به فضل الهی در دوران پژوهش 100 بسته بحثی - از حوزه مبانیِ نظری تا حوزه نظریات کاربردیِ الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت - را تدوین کردهایم. حالا با اتکال علی الله و استفاده از این نظریات وارد شده و در حال تفاهم با نخبگان کشور هستیم. مرحله پرورشِ الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، مرحله تفاهم با نخبگان است، ما در این مرحله قرار داریم؛ یعنی با بهکارگیری روش مقایسه در مورد ابعاد مختلف الگو - که بعد این روشها و مکانیزمها را توضیح خواهم داد - وارد گفتوگو شدهایم. ان شاء الله اگر این گفتوگوها به سرانجام برسد و نخبگان، اشکالات مبنایی به نظریه «پردازش موضوعات جهتساز» وارد نکنند، این نظریه بهتدریج به پذیرش میرسد و بهصورت طبیعی وارد «دوران «پردازش» یا «دوران عمل به این الگو» میشویم.
ادامه دارد ...