توضیح درباره‌ی یکی از اشتباهات کتاب «غلط ننویسیم»

توضیح درباره‌ی یکی از اشتباهات کتاب «غلط ننویسیم»
@Virastaar
«غلط ننویسیم» استاد ابوالحسن نجفی کتاب کاربردی و بسیار مفیدی است و خودم هم همیشه خواندن آن را به دانشجوها توصیه می‌کنم. اما در این کتاب معدود مدخل‌هایی وجود دارد که یا بر اساس فرض اشتباه، عمدتاً ناشی از نادیده گرفتن دوره‌های پیشین زبان فارسی، به نتیجه‌ی اشتباه منتج شده‌اند یا اینکه تحولات زبانی آن‌ها را از اعتبار انداخته است. وقتی از پیشینه‌ی زبان فارسی حرف می‌زنیم، نباید آن را موضوعی حاشیه‌ای و مربوط به گذشته بدانیم؛ زبان فارسی ما فرزند فارسی میانه (پهلوی) و نوه‌ی فارسی باستان است. این‌طور هم می‌شود به قضیه نگاه کرد: فارسی باستان دوره‌ی برنایی زبان فارسی، فارسی میانه (پهلوی) دوره‌ی میان‌سالی زبان فارسی، و فارسی امروز ما دوره‌ی کهن‌سالی این زبان است. بدون شناخت این دوره‌ها و نیز بدون آشنایی با دیگر زبان‌های ایرانی نمی‌توان نظرات دقیقی راجع به زبان فارسی ارائه داد.

اشتباهی که می‌خواهیم به آن بپردازیم غلط دانستن کلمه‌ی «نوین» در کتاب «غلط ننویسیم» است. استاد نجفی معتقدند «نو» صفت است و نیازی به «ین» صفت‌ساز ندارد. اما همه‌ی ماجرا این نیست.

پسوند «ین» (ēn) بازمانده‌ی پسوندهای «aina» و «aēna» در زبان اوستایی است که بعدتر به فارسی میانه و سپس به دوره‌ی جدید زبان فارسی رسیده است. یکی از کارکردهای ēn این بوده است که از صفت مطلقْ صفت منسوب می‌ساخته است. این اتفاقی است که در ساخت کلمه‌ی «نوین» هم روی داده و کاملاً بر اساس اصول بنیادین زبان فارسی بوده است، نشان به آن نشان که دو کلمه‌ی «نو» و «نوین»، در عین هم‌خانواده بودن، کاربرد یکسانی ندارند و حوزه‌های متفاوت معنایی را شامل می‌شوند (به‌عنوان مثال، این دو را با هم مقایسه کنید: تجهیزات نو/ تجهیزات نوین).

«نوین» غلط نیست! با خیال راحت از این دستاورد «نوین» زبان فارسی استفاده کنید!
@Virastaar