هزوارش‌ها واژه‌هایی به زبان آرامی هستند که به خط پهلوی نوشته می‌شده‌اند اما هنگام خواندن آن‌ها ترجمه‌ی پهلوی‌شان را می‌خوانده‌اند

هُزوارش‌ها واژه‌هایی به زبان آرامی هستند که به خط پهلوی نوشته می‌شده‌اند اما هنگام خواندن آن‌ها ترجمه‌ی پهلوی‌شان را می‌خوانده‌اند. درباره‌ی هزوارش‌ها بحث بسیار است و در دشواری آن‌ها تردیدی نیست. برای درک آن‌ها در متون راهی جز شناختن و به‌خاطر سپردن تک‌تکشان نداریم و این واژه‌ها خیلی وقت‌ها حتی متخصصان را به دردسر می‌اندازند.
از اینکه بگذریم، برای خیلی از کسانی که با زبان‌های باستانی ایران آشنایی ندارند درک مفهوم هزوارش دشوار است. با چند مثال ساده، مفهوم هزوارش را توضیح می‌دهم و مطمئنم به‌سادگی آن را درمی‌یابید.

فرض کنید با یکی از جملات زیر مواجه باشید:
ــ من بوک دوست دارم.
ــ علی میلک می‌خورد.
ــ ماشین‌ها در استریت هستند.
در هر سه جمله‌ی بالا یک کلمه به «زبان» انگلیسی وجود دارد که با «خط» فارسی نوشته شده است. این سه کلمه به‌ترتیب عبارت‌اند از book و milk و street.
حالا فرض کنید ما این سه جمله را به شیوه‌ی بالا نوشته‌ایم و می‌خواهیم آن‌ها را بخوانیم، اما موقع روخوانی به‌جای آنکه کلمات انگلیسی را بخوانیم، ترجمه‌ی فارسی‌شان را می‌خوانیم، یعنی به این صورت:
ــ من کتاب دوست دارم.
ــ علی شیر می‌خورد.
ــ ماشین‌ها در خیابان هستند.

درواقع، ما یک کلمه‌ی خارجی را عیناً با خط خودمان نوشته‌ایم اما موقع خواندنش خودِ آن را نمی‌خوانیم، بلکه ترجمه‌اش را می‌خوانیم.
هزوارش‌ها در متون پهلوی و برخی دیگر از زبان‌های باستانی ایران دقیقاً همین ماهیت را داشته‌اند. اینکه چرا چنین پدیده‌ی غریبی وارد زبان شده دلایل متعددی دارد که بحث‌های مفصل و جداگانه می‌طلبد.
@Virastaar