دغدغه ایران

دغدغه ایران

این رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی است. ارتباط با مدیر کانال:

شماره نوروزی اندیشه پویا در ۲۰۰ صفحه از یکشنبه پانزدهم اسفند در کتابفروشی‌ها و دکه‌های مطبوعاتی سراسر کشور

شماره نوروزی اندیشه پویا در ۲۰۰ صفحه از یکشنبه پانزدهم اسفند در کتابفروشی‌ها و دکه‌های مطبوعاتی سراسر کشور

در فاصله ١٩٢٩ تا ١٩٣٥، بلایی نبود که بر سر اقتصاد آمریکا نیاید

در اثر مصائب اقتصاد اروپا اندازه تولید و صادرات امریکا شدیدا کم شد، بازار سهام به عنوان اصلی‌ترین محل سرمایه گذاری آمریکایی‌ها سقوط آزاد کرد، بانکها چنان بد حال شدند، که روزولت بلافاصله بعد از سر کار آمدن ناچار شد همه انها را یک هفته تعطیل کند و درباره بانکهای بدحالتر این تعطیلی ماهها طول کشید. توسعه کشاورزی بدون توجه به واقعیات زیست محیطی در مید وست منجر به چنان توفان ممتدی از ریزگردها شد که «تمام ساحل اقیانوس در غباری زرد رنگ فرورفته بود و کشاورزان مثل بچه گریه می‌کردند»، طبق گزارش کمیته ویژه سنا، کشور تنها یکسال با انقلاب فاصله داشت، …. با این همه امریکایی‌ها نترسیدند، تسلیم نشدند، ضمنا نگفتند «ولش کن خودش درست میشه» سریع و آگاهانه به دخالت مثبت در اقتصاد بحران زده پرداختند. طرحهای بسیاری شکست خورد (مثل طرح کارهای اجتماعی) و طرحهای بسیاری شدیدا پیروز شد (مثل طرح دره تنسی). یک دهه بعد اقتصاد امریکا شکوفا‌ترین اقتصاد در جهان بود. پی نوشت: شاید برای ما هم، اولین گام در وضع موجود همین تسلیم نشدن و بی عمل نبودن است. بحران بانکی بسیار بزرگ است ولی راه دارد. مسئله پایین ماندن نسبی قیمت نفت ...

امیدوار باشیم

اولویت‌های مملکت – قسمت دوم. خودم هم سعی می‌کنم خلاصه‌هایی از این کتاب را به تدریج منتشر کنم

(محمد فاضلی). (اگر مایل بودید، این مجموعه نوشتارها درباره اولویت‌های مملکت را با دیگران به اشتراک بگذارید.). قسمت دوم. 👈بانک جهانی برخی ویژگی‌های کشورها را با شاخص‌هایی که بین عدد ۲٫۵ مثبت تا ۲٫۵ منفی است می‌سنجد. «شاخص نقش قانون» برای ایران در سال ۱۹۹۶ رقم ۰٫۸۵- بود و این رقم با افزایش ملایم (بدتر شدن) شرایط به ۱٫۰۳- در سال ۲۰۱۴ رسیده است. «شاخص حق اظهار نظر و پاسخگویی» برای ایران در سال ۱۹۹۶ برابر ۰٫۸۷- بوده که این رقم با شتاب بیشتری به سمت بدتر شدن شرایط می‌رود، به گونه‌ای که در سال ۲۰۱۴ این رقم به ۱٫۵۷- می‌رسد. «شاخص کیفیت قانون» در سال ۱۹۹۶، شرایط بسیار بدی را نشان می‌دهد و تا سال ۲۰۰۵ به سمت بهبودی پیش می‌رود و از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰ به سمت بدتر شدن پیش می‌رود، اما از سال ۲۰۱۰ به بعد شرایط ایران تا حدودی بهتر شده است اما همچنان شرایط نامناسبی دارد. از بین شاخص‌های فوق وضعیت ایران در شاخص «حق اظهار نظر و پاسخگویی» و «کیفیت قوانین» از سایر شاخص‌ها بدتر بوده و در شاخص «کارآمدی حکومت» به نسبت سایر شاخص‌ها وضعیت بهتری دارد. 👈رشد کشور در مقایسه با کشورهای هم‌تراز در افق بلندمدت پایین بوده ...

اولویت‌های مملکت - قسمت اول. خودم هم سعی می‌کنم خلاصه‌هایی از این کتاب را به تدریج منتشر کنم

(محمد فاضلی). قسمت اول.۱. محیط کسب‌وکار کشور نامساعد است و این محیط نامساعد حداقل چهار پیامد ناگوار خواهد داشت که نتیجه نهایی آن کاهش رشد و اشتغال است:. 👈افزایش قیمت تمام‌شده محصولات تولیدی و کاهش قدرت نسبی رقابتی آن‌ها. 👈شکل‌گیری اقتصاد زیرزمینی در نتیجه‌ی فرار مالیاتی، کاهش درآمد دولت و رشد قاچاق. 👈جلوگیری از رشد بنگاه‌ها به دلیل عدم برخورداری از مزایای رسمی بودن و در نتیجه عدم استفاده از صرفه‌های مقیاس و فناوری‌های جدید. 👈بی‌اثر شدن سیاست‌های مالی دولت (مانند سیاست‌های مالیاتی) به دلیل غیرشفاف و زیرزمینی شدن فعالیت‌های اقتصادی.۲. رتبه سهولت کسب و کار کشور در جهان، ۱۱۸ از ۱۸۹ است (سال ۲۰۱۶).۳. دولت و مجلس عموما برای حمایت از تولید، روش‌های زیر را به کار گرفته‌اند:. ...

هر روز یک حق – روز پنجاهم (۸ اسفند ۱۳۹۵)

من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید. ماده ۵۰-اتباع ایرانی در هر نقطه از جهان حق دارند از خدمات و حمایت‌های حقوقی، کنسولی و سیاسی دولت ایران بهره‌مند شوند. ✍️خدمات کنسولی از آن‌جا که برای اکثریت شهروندان موضوعیت ندارد، خیلی به چشم نمی‌آیند، اما ایرانیانی که در کشورهای دیگر زندگی می‌کنند، میزان اهمیت این گونه خدمات را به خوبی درمی‌یابند، و از آن‌جا که بنا بر آمارهای مختلف قریب به سه میلیون ایرانی در سراسر جهان زندگی می‌کنند، ارائه خدمات کنسولی شامل بسیاری از هم‌وطنان ایرانی می‌شود. ✍️بسیار مهم است که خدمات کنسولی بدون هر گونه تبعیض و صرفا بر اساس تبعه ایران بودن ارائه شود و هر گونه ملاحظه سیاسی مبتنی بر افکار، عقاید یا سوابق افراد مانعی در برابر ارائه خدمات کنسولی ایجاد نکند. ✍️تحقق مندرجات ماده ۵۰ مستلزم آن است که تسهیل در فرآیندهای اداری سفر ...

قیامت خوزستان

گویند در قیامت اعضا و جوارح شهادت می‌دهند به آن‌چه آدمی انجام داده است؛ و امروز خوزستان به قیاس اعضا و جوارح آدمی، قیامت تصمیم‌ها و کردارهای ایرانیان است و سرکردگان ایشان بیشتر. خوزستان اگرچه غمناک و غبارآلود، اما تمام‌قد ایستاده است، رستاخیزگونه، پیش روی همه تصمیم‌ها و کردارها، همه حماقت‌ها، جهالت‌ها، نفع‌طلبی‌ها، ساده‌انگاری‌ها و غفلت‌ها؛ خوزستان قیامت ماست که اکنون بر پا شده؛ مصداق سخنی از مولانا:. این جهان کوه است و فعل ما ندا. سوی ما آید نداها را صدا. فعل تو کان زاید از جان و تنت. همچو فرزندی بگیرد دامنت. پس تو را هر غم که پیش آید ز درد. بر کسی تهمت منه، بر خویش گرد. فعل تست این غصه‌های دم به دم. ...

گفتگوی راهبردی ۳۹ مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری. محیط‌زیستی برنامه ششم توسعه. معصومه ابتکار

گفتگوی راهبردی ۳۹ مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری. محیط‌زیستی برنامه ششم توسعه. معصومه ابتکار

شنبه ۱۳۹۵٫۱۲٫۱۴. ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۶:۳۰. از لینک زیر. yon. ir/M۹۹۵

هر روز یک حق – روز چهل‌وهشتم (۵ اسفند ۱۳۹۵)

من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.. ماده ۴۸-حق هر شهروند است که آزادانه در داخل کشور رفت‌وآمد کند و از ایران خارج و یا به ایران وارد شود، مگر این‌که به‌موجب قانون این حق محدود شده باشد. ✍️مسأله مد نظر ماده ۴۸ منشور نیز از آن جهت که مبتلابه اکثریت قاطع مردم نیست، زیاد به چشم نمی‌آید و مسأله‌ای عمده جلوه نمی‌کند، اما مباحث اجتماعی و حقوقی زیادی در ارتباط با آن وجود دارد. برخی از این مسائل به شرح زیر است. ✍️ایرانیان زیادی در خارج از کشور زندگی می‌کنند که به دلایل متعدد ترک وطن کرده‌اند و بیم آن دارند که بازگشت ایشان به وطن با عواقبی همراه باشد. بسیاری از این افراد احکام محکومیت ندارند و اسناد هویتی ایشان نیز فاقد مشکل است، لیکن به رعایت قانون درخصوص خودشان اطمینان ندارند. ممکن است همه این بیم‌ها بی‌اساس باشد، اما سابقه اقدامات نامناسب، و در ا ...

سدهای سمی

متخصص گرامی و دوست محترم آقای دکتر هدایت فهمی مصاحبه‌ای با سایت فرارو داشته‌اند که در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۹۵ با عنوان «منابع آبی ایران، پس از بحران» منتشر شده و درباره بحران آب در کشور نکات زیادی گفته‌اند. نکته مثبت آن است که همه آن‌چه منتقدان حکمرانی و مدیریت منابع آب کشور از سال‌ها پیش تاکنون می‌گفته‌اند در سخنان ایشان تأیید شده است. مسائلی چون ساخت بیش از حد سدها، نقص حکمرانی، سابقه دیرینه بحران آب، نقش سایر عوامل غیر از کاهش بارش‌ها و متوجه کردن مسأله به حکمرانی و فراتر رفتن از مقصر جلوه دادن مردم، نکات مهم این مصاحبه هستند. این مصاحبه اما با بیان یک نکته، سؤال مهمی را پیش می‌کشد. ایشان گفته‌اند: «اگر چه افزایش تعداد سدها در افزایش منابع آب موثر است اما ساختن هر سد باید توجیه محیط‌‌زیستی و منابع طبیعی هم داشته باشد. پیش از انقلاب در کشور ١٣ سد داشتیم و حالا به گفته فهمی این عدد به ٦٥٣ رسیده است. در پشت ١٣ سد، ١٣ تا ١٥‌ میلیارد مترمکعب آب ذخیره می‌کردیم و پشت ٦٥٣ سد، ٣٧ تا ٣٨‌میلیارد مترمکعب آب ذخیره می‌کنیم. در حالی‌ که ٥٠ برابر سد داریم، تنها ٢,٦ برابر آب بیشتر ذخیره می‌کنیم. ایجاد سد ...

هدایت فهمی: «کشورهایی که میزان سرانه آب تجدیدشونده آنها از یک‌هزار و ٧٠٠ مترمکعب کمتر باشد، در تنش آبی قرار دارند و اگر این رقم از

متوسط آب تجدیدشونده در کشور کمتر از یک‌هزار و ٦٠٠ مترمکعب است و توزیع این مقدار آب در مناطق مختلف کشور یکسان نیست؛ به‌ طوری که برای مثال میزان سرانه آب تجدیدشونده در شرق دریاچه ارومیه کمتر از ٦٠٠ مترمکعب است.» ...

هدایت فهمی: «پیش از انقلاب در کشور ١٣ سد داشتیم و حالا به گفته فهمی این عدد به ٦٥٣ رسیده است

در پشت ١٣ سد، ١٣ تا ١٥‌میلیارد مترمکعب آب ذخیره می‌کردیم و پشت ٦٥٣ سد، ٣٧ تا ٣٨‌میلیارد مترمکعب آب ذخیره می‌کنیم. در حالی‌ که ٥٠ برابر سد داریم، تنها ٢,٦ برابر آب بیشتر ذخیره می‌کنیم. فهمی می‌گوید: ایجاد سد و سدسازی به اندازه و بر اساس ظرفیت تاب‌آوری زیست‌محیطی برای جلوگیری از کمبود آب ضروری است. سد دارویی است که اگر زیاد مصرف شود، تبدیل به سم می‌شود. به گفته این کارشناس وزارت نیرو، ٩٠‌درصد سدهای کنونی دارو و کمتر از ١٠‌درصد را می‌توان برای کشور سم دانست.» ...

هدایت فهمی: «سال‌های خشکسالی‌ و کاهش بارش هم مزید بر علت شد و حدود ٢٠‌میلیارد از منابع آب تجدیدشونده ما را کم کرد

از طرفی در‌ سال گذشته دمای کشور یک درجه هم گرم‌تر از سال‌های گذشته اعلام شد و همین گرما تبخیر سالانه را زیاد کرد. در بهترین حالت می‌توانیم میزان مصرف از منابع تجدیدشونده کشور را به ٦٠‌درصد برسانیم و این در صورتی است که در سال‌های آتی، بارش باران هم افزایش پیدا کند. ما در نقطه تنش آبی ایستاده‌ایم. باید مصرف آب را تا حد معقول کاهش دهیم.» ...

هدایت فهمی: «حکمرانی خوب آب در کشور وجود نداشته و مدیریت منابع آب داخل کشور ما مشکلات جدی دارد

شرط مدیریت درست، استقرار مدیریت به هم پیوسته منابع آب است. در حال حاضر این استقرار در کشور ما ضرورت داشته و نیاز است. البته بهتر است بدانید موضوع فقط و فقط هم مدیریت داخلی منابع آب نیست. بهره‌وری آب پایین بوده و هست. سال‌های پیاپی خشکسالی، الگوهای اشتباه مصرف، افزایش جمعیت و افزایش نیاز به آب همه و همه دست به دست هم داده و کشور به این نقطه رسیده است.» ...

هدایت فهمی: ما بیش از ٨٠‌درصد از منابع آبی تجدید‌نشونده‌مان را مصرف می‌کنیم که مطابق استانداردهای جهانی صراحتا به معنای ایستادن بر

این مصاحبه دکتر هدایت فهمی درباره بحران درباره منابع آب ایران بسیار خواندنی است

توضیحاتی و سؤال هایی درباره آن دارم که به زودی می‌نویسم.

پورشه و پوشک. صبح جمعه ششم اسفند ۱۳۹۵ قصد کردم مرد خوبی باشم و نان تازه برای خانواده بگیرم

نانوایی سنگکی محل ساعت هفت و نیم صبح هم هنوز خلوت بود و کمتر از پانزده دقیقه برای گرفتن سه نان سنگک در صف ماندم. نان‌ها را خرد کردم و در پارچه‌ای پیچیدم، در ماشین را که باز کردم، پیرزنی کنارم ایستاد و گفت «مادرت را تا بلوک‌های بالای شهرک می‌رسانی؟» پیرزن بیشتر از شصت ساله به نظر می‌آمد، و از این‌که سربالایی را طی کرده بود خسته و نفس‌زنان به نظر می‌آمد. پیرزن همین که نشست، پرسیدم این موقع روز این‌جا چه می‌کنید؟ پاسخ داد برای کار به این‌جا می‌آیم. شماره یکی از بلوک‌های شهرک را گفت و این‌که هر روز از ساعت ۸ تا شانزده در این‌جا کار می‌کند. پرسیدم تنها هستید که مجبورید کار کنید؟ گفت نه، شوهرم کارگر ساده‌ای بود که اول سکته کرد و الان سرطان گرفته است. پرسیدم بیمه هستید؟ گفت نه. ...

ساخت «پیچ خطرناک و برهه حساس»

هر ایرانی بارها از مسئولان، روزنامه‌نگاران، مدیران دولتی و حتی روشنفکران عبارت‌هایی نظیر «پیچ خطرناک»، «برهه حساس» یا «برهه تاریخی» را شنیده است. صورت کلی جمله این است: «ما در این پیچ خطرناک/مقطع حساس/برهه تاریخی/برهه حساس، وظیفه داریم …، باید … کنیم، و نمی‌توانیم …». شما خودتان می‌توانید جای سه‌نقطه‌ها را با انواع عبارات پر کنید ولی ساختار کلی تغییر خاصی نمی‌کند. «برهه حساس» تبدیل به ساختار تکرار‌شونده شده است و ضروری است درباره آن تأمل کنیم. چند نکته مهم درخصوص این «ساخت برهه‌ حساس» قابل تأمل است. اول، وقتی سیستمی (جامعه، قدرت سیاسی، یا سازمانی) همواره در برهه حساس قرار دارد، یعنی سیستم طبیعی عمل نمی‌کند و چیزهایی غیرطبیعی در میان است که مانع عملکرد درست سیستم می‌شود. بیمار سرطانی همواره در وضعیت حساسیت بالاست، زیرا هر لحظه ممکن است بیماری تشدید شود و بیمار از پا درآید. ارگانیسم سالم همواره در وضعیت «برهه حساس» نیست. تداوم «برهه حساس» بیش از آن‌که نشانه هشیاری و سرزندگی باشد، نشانه بیماری است. ...

هر روز یک حق – روز چهل‌وهفتم (۴ اسفند ۱۳۹۵)

من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.. ماده ۴۷-حق مسلم هر فرد ایرانی است که از مزایای تابعیت ایران بهره‌مند شود و کسی نمی‌تواند مانع استیفای این حق شود …✍️بندهای ۴۷ تا ۵۵ منشور حقوق شهروندی ذیل عنوان «حق اقامت، تابعیت و آزادی رفت و آمد» آورده شده‌اند. مسأله مد نظر ماده ۴۷ منشور نیز از آن جهت که مبتلابه اکثریت قاطع مردم نیست، زیاد به چشم نمی‌آید و مسأله‌ای عمده جلوه نمی‌کند، اما مسأله تابعیت برای بسیاری از افراد مشکلات زیادی ایجاد می‌کند. ✍️‌حکم اصل ۴۱ قانون اساسی در مورد عدم امکان سلب تابعیت کشور ایران از هر فرد ایرانی فراگیر است. مادۀ ۹۸۱ قانون مدنی نیز که اجازۀ سلب تابعیت اکتسابی تحصیل‌کنندگان تابعیت ایرانی را تحت شرایطی تجویز می‌نمود در سال ۱۳۷۰ نسخ شده است. همین تحول در مجموع باعث شده تا حقوقدانان اعلام دارند سلب تابعیت ایرانیان اعم از دا ...

اجتماعی و آب: دستورکارهای مغفول. 🖊محمد فاضلی (استادیار دانشگاه شهیدبهشتی)

اجتماعی و آب: دستورکارهای مغفول. 🖊محمد فاضلی (استادیار دانشگاه شهیدبهشتی)

🖊سجاد فتاحی (دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه مازندران). شکافی عمیق بین منابع آبی تجدید‌پذیر و مصارف آب در کشور و قرار گرفتن ایران در آستانه ورشکستگی آبی، گویا‌ترین نمود ناکامی سیستم مدیریت منابع و مصارف آب در ایران، علیرغم صرف هزینه‌های هنگفت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در شش دهه گذشته است. یکی از مهم‌ترین علل ناکامی این نظام مدیریت، جدا از ایرادهایی که می‌توان بر خود مفهوم مدیریت منابع آب وارد نمود، عدم توجه به مساله آب در ایران به مثابه مسئله‌ای پیچیده، بین‌رشته‌ای و بدخیم است. یکی از مهم‌ترین ابعاد مغفول در نظام مدیریت منابع و مصارف آب در ایران، ابعاد اجتماعی است … مدیریت منابع آب در ایران در دهه‌های گذشته با فروکاستن ابعاد اجتماعی مسئله آب به مفاهیمی چون «فرهنگ صرفه‌جویی» یا استفاده از کمک متخصصین علوم اجتماعی برای همراه نمودن مردم با تصمیم‌های این نظام، خوانشی تقلیل‌گرایانه و گمراه‌کننده از ابعاد اجتماعی حکمرانی و مدیریت منابع آب ارائه شده است. اجتماعی مربوط به پروژه‌ها و طرح‌های مرتبط با آب باید ضمن ارائه تحلیلی تاریخی درباره عوامل مؤثر بر شکل‌گیری منافع، ذهنیت‌ها، جهت‌گیری‌ها و ا ...