در دانشگاه استیونس نیوجرسی اقتصاد درس میدهم. حوزه تخصصم اقتصاد خرد کاربردی، اقتصاد انرژی و منابع طبیعی، مدیریت ریسک و کنترل بهینه تصادفی است. به علوم انسانی هم علاقهمندم. مسایل توسعه و سیاستگذاری ایران را دنبال میکنم و گاهی چیزهایی مینویسم.
سود جمعی صفر در بازار مالی دقیقا یعنی چه؟
سود جمعی صفر در بازار مالی دقیقا یعنی چه؟
چند نفر از دوستان خواستند تا این گزاره که «در سطح تجمیعی اثر خرید و فروش صفر است» بیشتر توضیح داده شود. از اینجا شروع کنیم که هر کس یک سبد متنوع از سهام در بورس خریداری کند، متناسب با ریسکی که برداشته است و عملکرد شرکتهای داخل سبدش یک سود دریافت میکند. به این میگوییم سود ناشی از سرمایهگذاری «منفعل» و این سود در واقع پاداش مشارکت فرد در تامین مالی این شرکتها است. میزان این سود هم معمولا از بهره بانکی و اوراق قرضه بیشتر است چون فرد ریسک بیشتری تحمل کرده و باید متناسب با آن پاداش بگیرد.
حال این وسط تعداد زیادی «شرکت مدیریت دارایی» مثل هج فاندها و صندوقهای مشترک داریم که مدعی «مهارت» در تولید سودی بیشتر از حد منفعل هستند. یکی از سادهترین مهارتهای این متخصصان «زمانبندی درست ورود و خروج» (Market Timing) است، یعنی میدانند کی از یک سهم خارج شوند و کی وارد شوند (به اصطلاح کی چه چیزی را بخرند و چه چیزی را بفروشند). معیار سنجش مهارت این افراد هم این است که با انجام مدیریت «فعال» (در مقابل منفعل) سود بیشتری به دست میآورند. به این سود اضافه، یعنی تفاوت سود فعال و منفعل، معمولا «آلفا» میگوییم. مشابه رسم رایج در این حوزه، همه تحلیل ما روی «آلفا» است. یعنی طبعا آن سود سرمایهگذاری منفعل یا شاخص به بازار میرسد و میخواهیم ببینیم بیش از آن چه میشود.
ادعای دو نوشته قبلی این بود که اگر همه افراد جامعه پولشان را به تعدادی مدیر دارایی بسپارند و ما روی آلفاهای این هزاران مدیر دارایی در هر لحظه از زمان انتگرال بگیریم، این انتگرال (یا جمع) همیشه معادل صفر است. این ادعا عجیب نیست و نیاز به استدلال اقتصادی ندارد چون رابطه یک رابطه کاملا مکانیکی است: بازار در نتیجه این خرید و فروشها سود اضافهای خلق نکرده بود، کسانی که آلفای مثبت تولید میکنند از یک کیک با اندازه ثابت مقدار بزرگتری برداشتهاند، در نتیجه طبعا به یک عده باید کمتر برسد. متاسفانه تلگرام امکان گذاشتن تصویر در وسط متن را ندارد وگرنه انواع نمودار هیستوگرام از کشورهای مختلف را میگذاشتیم که به خوبی نشان میدهد که چه طور توزیع عملکرد صدها و هزاران مدیر دارایی یک شکل زنگولهای (خیلی شبیه نرمال) دارد و میانگین آن حول صفر است.
چرا گفتیم که بازده تجمیعی ناشی از «خرید و فروش» برای بازنشستگان منفی است؟ چون این وسط یک درصدی هم باید به مدیران دارایی دستمزد داده شود (که در صورت سرمایهگذاری منفعل پرداخت نمیشد). مقالات زیادی هستند که نشان میدهند پس از کسر این دستمزد، نهایتا سود انتظاری سرمایهگذاران خرد (طبعا در قیاس با سطح پایه سرمایهگذاری منفعل) «منفی» میشود. این وسط البته مدیران دارایی ثروتمند میشوند ولی چیز خاصی گیر سرمایهگذار خرد نمیآید. با ظهور الگوریتمهای مدیریت سبد خودکار و به اصطلاح RoboAdvisorها، خیلیها معتقدند که سرمایهگذاری خرد بلندمدت به سمت این نوع مدیریت دارایی شبه-منفعل خواهد رفت و صنعت مدیریت فعال کمکم بازار خودش را (حداقل برای سرمایهگذار خرد) از دست خواهد داد.
@hamed_ghoddusi تماس با نویسنده
@hamedghoddusi