‌ 🔻تاریخ شفاهی دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان

و دانشجویان، از تأثیرگذارترین اقشار در فراز و فرودهای تاریخی ایران از گذشته تاکنون محسوب می‌شوند. از این جهت، ثبت و ضبط رخدادهای علمی – فرهنگی – سیاسی و اجتماعی در فضای دانشگاه‌های شاخص ایران در قالب تاریخ شفاهی، در طول سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته که از جمله آنها می‌توان به ثبت تاریخ شفاهی دانشگاه‌های خوارزمی و صنعتی اصفهان اشاره کرد. 🔅در این میان، کمتر درباره «طرح تاریخ شفاهی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان» سخن به میان آمده است. 🔅 دکتر مهدی ابوالحسنی ترقی، مجری طرح تاریخ شفاهی این دانشکده، درباره این طرح که نزدیک به چهار سال قبل آماده انتشار شد، می‌گوید:. 🔅 «طرح تاریخ شفاهی دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان، در سال ۱۳۹۲ کلید خورده و اولین طرح تاریخ شفاهی دانشگاه در کشور محسوب می‌شود. می‌خواستیم این پروژه، الگویی برای دیگر دانشگاه‌ها باشد. تابستان گذشته با من تماس گرفتند و گفتند، کار را باید دوباره اصلاح کنید، اما من زیر بار اصلاحات جدید نرفتم. چون این کتاب، یک بار در سال ۱۳۹۳ اصلاح شده بود. اگر قرار باشد با تغییر هر مدیر، این کتاب اصلاح و داوری شود، چیزی از آن باقی نمی‌ ...
  • گزارش تخلف

‌ 🔻روایت‌هایی از شکل‌گیری نیروی نظامی در دوره قاجار.. ✍آذری خاکستر

دوره قاجار، وجود ناامنی دربرخی از مناطق موجب شد حکام محلی با تأسیس نیروی نظامی، منطقه تحت فرمانروایی خود را تا حدی آرام نگه دارند. اما این نیروهای محلی چون به طوردایم در خدمت قشون نبودند، از نظم و انضباط کافی نیزکه لازمه یک تشکیلات نظامی است، برخوردار نبودند وبه قول حاج سیاح؛ «… سرباز و قشون در ایران جز لفظ هیچ معنا ندارد …تمام ملاها و سادات که تقریبا ثلث یا ربع ایران از این‌هاست داخل قشون نمی‌شوند. همچنین تمام بزرگان و مقتدران مملکت و عموم شهریان هم قشون نمی‌شوند بلکه تمام تحصیلات بر زارعان و اهالی دهات است.» براساس گزارش سپهسالار عده قشون ایران در سال ۱۲۹۲ق. به صدهزار نفر می‌رسیده است. سیاحان و مسافرانی نیزکه در عهد قاجار به خراسان آمده بودند، نگاهی گذرا به وضعیت نظامی خراسان داشته‌اند … …. 🔅قزاق کرد. خاندان شادلو در بجنورد، برای مقابله با این تهاجمات به فکر تشکیل نیروی قزاق کرد افتادند. یار محمد خان سهام الدوله حکمران بجنورد نیرویی با عنوان کردهای قزاق شادلو تشکیل داد که همانند روس‌ها لباس می‌پوشیدند و تفنگ‌های بردان بر دوش می‌گرفتند و اسب‌هایی از نژاد ترکمن گوکلان را که چشم‌هایی کو ...
  • گزارش تخلف

🔻به گزارش ایسنا، علی اکبر صالحی در آیین رونمایی از کتاب «گذری در تاریخ» در مرکز مطالعات وزارت خارجه گفت: در فرهنگ شرقی می‌گویند چی

زمانی که پدربزرگم من را به مدرسه می‌برد با او راه نمی‌رفتم من را روی زمین می‌کشید …🔅وی افزود: آن موقع منزل ما نزدیک بازاری در کاظمین بود و مدرسه رفتن مرسوم نبود، بچه‌ها در بازار کار می‌کردند و انعام می‌گرفتند، من هم می‌خواستم انعام بگیرم. به من گفتند اینها را در خاطرات ننویس …🔅صالحی اضافه کرد: من به پدرم گفتم می‌خواهم سیگار بفروشم، البته در کتاب سیگار را حذف کردند! گفتند بگو می‌خواهم جنس بفروشم ولی من میخواستم سیگار بفروشم. آن موقع سیگار چیز بدی نبود، همه شخصیت‌هی مطرح سیگار می‌کشیدند و این شاخصه اجتماعی بود، اما الان بد شده است … ...
  • گزارش تخلف

‌ 📚تاریخ نقاره خانه رضوی

«تارخ نقاره‌خانه رضوی» که از سوی زهرا فاطمی مقدم به نگارش درآمده، با نگاهی جدید به بررسی تاریخ نقاره‌خانه و نقاره‌نوازی در حرم رضوی پرداخته است. 🔅 این رویکرد که حاصل بررسی بیش از دو هزار برگ سند از میان بیش از ۹۰۰ هزار صفحه سند است، در تلاش است با تکیه بر آستان قدس از ابتدا تا عصر حاضر بپردازد. 🔅در این بررسی از روش پژوهش تاریخی استفاده شده است. ابتدا همه اسناد و منابع مرتبط شناسایی و بررسی شد و سپس درستی یا نادرستی و اهمیت آنها در پیوند با موضوع مورد بحث ارزیابی ودر نهایت این گزارش در هفت فصل تنظیم شده است. در فصل اول با عنوان «درآمدی بر پژوهش» ضمن بیان مسئله و اهمیت پژوهش، پیشینه تحقیق و منابع مورد استفاده در متن از جمله اسناد و سایر کتاب‌ها بررسی و تجزبه و تحلیل شده است. 🔅در فصل دوم، «سابقه نقاره‌نوازی در ایران»، ضمن بیان برخی تعاریف و مفاهیم، به بررسی تاریخچه نقاره‌زنی در ایران پرداخته شده است. 🔅 فصل سوم با عنوان «تاریخچه نقاره‌خانه آستان قدس از آغاز تاکنون»، علاوه بر ذکر تاریخچه‌ای از آغاز نقاره‌نوازی در حرم رضوی، به بررسی نقاره‌خانه و نقاره‌نوازی در حرم رضوی از ابتدای شکل‌گیری تاک ...
  • گزارش تخلف

‌ 🔻مراسم عروسک باران:. مراسم آئینی باران خواهی در زنجان

عروسک باران یا همان چمچه عروس یکی از فراگیرترین و رایج‌ترین مراسم آیینی نمایشی باران در نقاط مختلف ایران و حتی دیگر کشورها می‌باشد. 🔅این مراسم نیز به‌خاطر طلب باران در خشکسالی‌ها در ناحیه‌های مختلف اجرا می‌شده و می‌شود. 🔅دختران در حیاط یک خانه جمع می‌شوند و چمچه (ملاقه‌ای بزرگ) را می‌آورند یک تکه چوب به شکل صلیب به آن می‌بندند و گودی ملاقه را با پارچه پر می‌کنند و پارچه‌ای را با رنگ روشن روی آن می‌بندند وچند تکه لباس به تن چمچه می‌پوشانند و صورت آن را با ذغال نقاشی می‌کنند و آن را به‌دست می‌گیرند و درروستا می‌گردند. 🔅و در حالی‌که ملاقه‌ای دیگر در دست یکی دیگر از بچه‌هاست، صاحبخانه از بالای بام بر سر عروس چمچه آب می‌ریزد و مقداری آرد یانخود و لوبیا یا سبزیجات خشک شده در ملاقه آنها می‌ریزد بعد از گردش در تمامی روستا مواد جمع‌آوری شده را می‌آورند و آش می‌پزند و بین اهالی و خود تقسیم می‌کنند. 🔅در پایان مقداری از آتش را از یک ناودان که به‌سوی قبله است به پایین می‌ریزند و دعایی می‌خوانند و از خدا می‌خواهند که باران خوبی فرو فرستد. 🌐شبکه اطلاع رسانی راه دانا. ...
  • گزارش تخلف

‌ 🔻تدوین در تاریخ شفاهی منتشر شد.. مقالات منتشر شده در کتاب تدوین در تاریخ شفاهی.. 🔅پیشگفتار

علی ططری. 🔅بخش اول. مرز میان خاطره و تاریخ شفاهی در تدوین کتاب‌های جنگ با نگاهی به کتاب دا و نقد محتوای آن. ✍غلامرضا آذری‌خاکستر. 🔅معرفی، تحلیل و نقد کتاب خاطرات عزت‌ شاهی. ✍مهدی ابوالحسنی ترقی. 🔅جستاری بر تاریخ شفاهی و تقدم گفتار بر نوشتار. ✍فائزه توکلی. 🔅آموزش بررسی یافته‌های تاریخ شفاهی. ...
  • گزارش تخلف

‌ 🔻 زلزله گریخت ….. که زلزله‌ی ۱۳۱۲ ق

در قوچان به وقوع پیوست، زنانی که در حمام پاچنار بودند زیر آوار ماندند و پس از تمام شدن زلزله عده‌ای برای درآوردن مردم از زیر آوار به آنجا می‌آیند که دراین حین یک زن که از گلخن حمام قصد بیرون آمدن را دارد و مردم او را می‌بینند که لخت و سر و روی سیاه دارد و به دلیل سادگی و ناآگاهی، تصور می‌کنند که او زلزله است و به صورت زنی درآمده است و قصد فرار دارد،. 🔅بنابراین اورا دنبال کرده وقصد گرفتن او می‌کنند و با صدای «زلزله گریخت» اورا با بیل و کلنگ دنبال می‌کنند، زن با وحشت تمام در کوچه‌ها در حال فرار بود که پیرمردی را دیده و از او می‌خواهد که جانش را نجات دهد، او نیز زن را داخل عبایش پنهان می‌کند تا کسی اورا نبیند و به این طریق زن نجات یافته و به جای امنی پناه می‌برد … شناسی قوچان یا سرزمین ومردم قوچان. محمد جابانی. جلد۲، انتشارات اطلس ۱۳۶۶ ...
  • گزارش تخلف

🔻زبان زرگری. زرگری یک زبان فراساخته است [پیوند مرده] که بین اصناف بازار رایج بوده‌است

اساس ساختن آن همان زبانی است که مردم یک آبادی یا یک شهر با آن صحبت می‌کنند ولی کلمات را طوری دستکاری می‌کنند که غیر از خود آن گروه آن را نمی‌فهمند. 🔅 این نوع زبانها بین اصناف و پیشه‌وران و گاهی اقلیتهای ایران مانند یهودیان یا گروه‌های کوچکی مثل کولی‌ها رواج دارد. قدمت زبانهای ساختگی در ایران حداقل به نخستین سند موجود که در سال ۳۷۲ قمری نوشته شده‌است برمی‌گردد. 🔅در لغت‌نامه دهخدا از این زبان‌ها به عنوان لوتر یا لوترا نیز نام برده شده‌است. زبان مرغی، زبان سیدی، زبان لامی، زبان گنجشکی و مانند آن نیز از همین خانواده‌اند. در این زبان پس از هر یک از حروف کلمات، حرف زمی‌آورند؛ چنان‌که جمله «من می‌آیم» را چنین می‌گویند: «مزن میزی‌آزایزم». این زبان در دروز و احساء و دمشق نیز رواج دارد و زقزقة و لسان‌العصافیر نامیده می‌شود. زبانی است غیرمعمول که دو کس با هم قرار دهند و چون با یکدیگر سخن گویند دیگران نفهمند. در این زبان عادت بر آن است که حرفی مخصوص را در همه کلمات تبدیل به حرف دیگر (مخصوصا «ز») کنند. ...
  • گزارش تخلف

‌ 🔻روایتی از توپ‌بندی روس‌ها و نوروز خونین مشهد که خبرش به بهانه غرق‌شدن تایتانیک، گم شد

🔅روزی که سالدات‌های روسی حرم رضوی را نشانه رفتند. ✍ آذری خاکستر. خون ای باد از طوس سوی یثرب بر/ با نبی برگو از تربت خونین پسر … عرضه کن بر وی‌، کز حالت فرزند غریب/وان مصیبت‌ها، آیا بودت هیچ خبر؟ …». این‌ها کلمات ملک‌الشعرای بهار هستند، در وصف بهار خونین ۱۲۹۱ خورشیدی مشهدی‌ها. … …🔅در این تهاجم روس‌ها حدود هزار و ۵۰۰ زن و مرد را در حرم پس از تفتیش دستگیر کردند. روز یک‌شنبه ۱۱ربیع الثانی ۱۳۳۰ عکاس روس عکس تمام کشته شدگان را برداشت. در عصر همین روز اسرا را مرخص کردند. شیخ حسین اولیا بافقی که در آن ایام طلبه یکی از مدارس علمیه مشهد بوده است، دیده‌ها و شنیده‌های خود را راجع به بمباران حرم نوشته تعداد کشته‌شدگان را تخمینا صد نفر دانسته و نهایتا نوشته است: «اما آن چه به چشم خود دیدم، چهل نفر زیادتر نبود به جهت این که به نحوی خود را به صحن رسانیدم و شمردم … و بعضی‌ها نقل کردند که چهارصد نفر کشته شده‌اند.». ...
  • گزارش تخلف

‌ 🔻روایتی از تاریخ ورود تلفن به شهرمان.. 📞الو …الو! مشهد؟!

✍ آذری خاکستر. 🆔 پیش که گراهام بل اسکاتلندی موفق به اختراع تلفن شد، احتمالا فکرش را هم نمی‌کرد که روزگاری اختراعش عنان زندگی مردمان را در دست بگیرد و آن گوشی‌های ثابت و سیم‌های متصل به آن، جای خود را به تلفن‌های همراه همه‌کاره بدهد …۱۱ یا ۱۲ سال پس از اختراع آن، تلفن به ایران وارد شد. ناصرالدین شاه در یادداشت‌های خود، در شرح وقایع جمادی الاخر سال ۱۳۰۲، به تلفنی اشاره می‌کند که ره‌آورد سفر فرنگ معین الملک (سفیر ایران در عثمانی) بوده و از آن برای برقراری تماس از شمس‌العماره تا باغ سپهسالار استفاده می‌شده و ظاهرا این نخستین تماس تلفنی در ایران بوده است …🔅اما مولف کتاب تاریخ موسسات تمدنی جدید درباره ماجرای ورود تلفن به ایران و نقش کامران میرزا در این ماجرا، چنین می‌نویسد: راهنمای او در این کار، مسیو بواتال فرانسوی بود که در سال ۱۳۰۵ق. از دولت ایران امتیاز راه آهن شهرری را گرفته است و به تصور این که بتواند امتیاز تلفن را از طریق کامران میرزا به دست آورد؛ یک رشته سیم بین کامرانیه و وزارت جنگ کشید، ولی هرگز نتوانست امتیاز آن را کسب کند. بر اساس روایت‌های تاریخی نخستین امتیاز تلفن ایران در ذی ...
  • گزارش تخلف

📝فرهنگ عامه (آداب و رسوم، باورها، ضرب المثل‌ها و …).. «قند کنجی/قند (و) کنجد». ✍ حاجیه فرخنده نشاتی

🆔 از زیرمجموعه‌های فرهنگ عامه «سنت» ها هستند. «سنت» ها، شامل تجربیات مردمان و مجموعه افکار، اعمال و احساسات و میراث مشترک زندگی اجتماعی یک قوم، یک گروه و … می‌شود که از نسل‌های گذشته برای آن‌ها به یادگار مانده است.. این سنت‌ها می‌توانند مادی، غیرمادی، رفتاری و یا گفتاری باشند. و بررسی و واکاوی این سنت‌ها از لحاظ ریشه یابی و اشتراک فرهنگی، بررسی جامعه شناسی، روان شناختی، تاریخی و … ثمربخش هستند. 🔅برخی از سنت‌ها در فرهنگ عامه تاجایی تاثیرگذارند که ماه یا روز انجام آن، به نام خود آن سنت مشهور می‌شود. براین اساس یکی از سنت‌ها و رسوم باقیمانده از گذشتگان در فرهنگ بهبهان، رسم تهیه‌ی نوعی نذری به نام «قند کنجی/قند و کنجی» می‌باشد.. 🔅معمولا بین مردم بهبهان مرسوم است که هر کس حاجتی داشته باشد روز «هفدهم ماه رجب»، تا ظهر «روزه» گرفته و نذری قندکنجی را تهیه می‌کند و با پخش کردن آن در مکان‌های مقدس چون امامزاده‌ها و مساجد و یا بین همسایگان و آشنایان، نذر می‌کنند اگر مراد و خواسته‌ی آن‌ها برآورده شد و به مطلوبشان رسیدند، سال آینده نذری خود را به میزان بیش‌تر تمدید کنند. هرچند گاهی میزان سال انجام ا ...
  • گزارش تخلف