یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده


🔹 علیرضا کریمی و باتلاق فرمالیسم! 🔹.. مهران صولتی

🌱 باخت ناگزیر علیرضا کریمی مقابل کشتی گیر روسی نه تنها احساسات بسیاری را در ایران جریحه دار کرد بلکه پرسش هایی را در زمینه ارتباط میان ورزش و سیاست برانگیخت. مضافا اینکه چگونگی این باخت به احتمال محرومیت فدراسیون کشتی ایران هم دامن زده است! فکر نمی‌کنم انسان آزاده‌ای در جهان وجود داشته باشد که نسبت به عملکرد اسراییل طی هفتاد سال گذشته معترض نباشد. اشغال‌گری، آپارتاید نژادی، و محاصره غزه تا کنون چهره‌ای مخدوش از این کشور در سطح جهانی ارائه کرده است، ولی بیم آن می‌رود که در منازعه کنونی ایران و عربستان در منطقه، مساله اصلی گم شده و اسراییل بتواند با سوار شدن بر موج ایران ستیزی شکل گرفته در میان اعراب، وجهه خود را در نزد مسلمانان ترمیم کند! (احتمالی که ایجاب می‌کند ایران با جدیت و تدبیر به دنبال کاهش شکاف‌های خود با عربستان باشد). از سوی دیگر به نظر می‌رسد نظام سیاسی در ایران همچنان از ایجاد نوآوری در فرم‌های مبارزه با نظم کنونی حاکم بر جهان عاجز مانده است! بطور مثال با نگاهی به نحوه برگزاری راهپیمایی‌های سیاسی مانند روز قدس، ۱۳ آبان و ۲۲ بهمن، مشاهده می‌کنیم که این شکل از اعتراضات فارغ ا ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔹 دانشگاه آزاد و تکرار یک اشتباه تاریخی! 🔹.. مهران صولتی

🌱آنچنان که از شواهد و قرائن پیداست دانشگاه آزاد اسلامی با ابلاغ بخشنامه‌ای از واحدهای خود در سراسر کشور خواسته است تا صرفا از مجموعه‌ای از اصولگرایان مشخص جهت برگزاری یادمان روز دانشجو در ۱۶ آذر ماه دعوت به عمل آورند! پرواضح است که مسئولین دانشگاه تصور می‌کنند می‌توانند از این مناسبت، امکانی برای تلطیف چهره اصولگرایی و تخریب اصلاح طلبی فراهم آورند. اما بر اساس نکات زیرمی توان این اقدام را پیشاپیش شکست خورده و تکرار یک اشتباه تاریخی نزد اصولگرایان دانست:. 🖌 امروزه دانشگاه‌های کشور به رخوتی مزمن دچار شده‌اند. بحران اشتغال رمقی برای دانشجویان باقی نگذاشته است و روزها صرفا از پس یکدیگر برایشان تکرار می‌شوند! در چنین فضای سیاست زده‌ای که زاده و زاییده اعتدالیون محسوب می‌شود، چندان گوش شنوایی برای سیاست وجود ندارد به ویژه آنکه تریبون‌های دانشگاه آزاد هم به روی برگزاری مناظره‌های هیجان بخش دو جناح موجود بسته شده باشد. از همین رو انحصاری کردن تریبون‌های دانشگاه آزاد جهت سخنرانی تک چهره‌های تندرو اصولگرا صرفا می‌تواند اندک جمعیت علاقمند به فضای هیجان آلود سیاسی را هم از رفتن به مراسم روز دانشجو ...
  • گزارش تخلف

🔹 چرا در انتقال «میراث فرهنگی» خود به نسل‌های آینده شکست خورده‌ایم؟.. مهران صولتی

🌱چند ماه پیش دکتر مهر محمدی سرپرست دانشگاه فرهنگیان از برنامه این دانشگاه جهت ایجاد علاقه به میراث فرهنگی کشور نزد دانشجومعلمان سخن به میان آورد. برنامه‌ای که البته نمی‌توان چندان به امیدبخش بودن آن امیدوار بود! مفروض مهر محمدی این است که معلمان میهن پرست قادر خواهند بود تا عشق به ملیت را به دانش آموزان خود منتقل و فصل جدیدی را رقم زنند. اما روشن است که به دلایل زیر این کار بسیار دشوار می‌باشد:. 🖌 برخورد مراجع سیاسی کشور با میراث فرهنگی این سرزمین بسیار مکانیکی است! جدای از پاره‌ای کج سلیقگی‌ها و بی مهری‌ها در قبال بخش ایرانیت این میراث، این نگرش که مخاطبان کاملا منفعل بوده و باید در قبال آگاهی بخشی‌های دولتی در این زمینه کاملا تسلیم باشند، غیر قابل قبول به نظر می‌رسد. میراث فرهنگی زمانی به آیندگان انتقال می‌یابد که این نسل‌ها در قبال پذیرش یا رد این میراث مختار، و در تفسیر آن مشارکت داشته باشند!. 🖌 میراث فرهنگی ما عموما انتزاعی و غیر کاربردی است، به عبارت دیگر در این سال‌ها تلاش‌های اندکی برای بازخوانی این میراث در افق نیازهای امروز ما صورت گرفته است (مثلا اینکه حافظ برای جامعه امروز ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔹 روایتی از دموکراسی خواهی ایرانیان! 🔹

ایرانیان نخستین ملت آسیایی بودند که «سخن» از آزادی خواهی، عدالت، دموکراسی و پارلمانتاریسم به میان آوردند و حتی در شکل دادن به پارلمان تا آنجا پیش رفتند که مامور سیاسی انگلیس در گزارشی به لندن نوشت؛ «نظام پارلمانی ایران از اکثر پارلمان‌های اروپا بالاتر است و از این نظر گاه حتی با ما در پارلمان‌های دنیا قابل قیاس است» …اقتدار گرایی ایرانی در عهد قاجار/ محمود سریع القلم/ ص ۱۴ …. ...
  • گزارش تخلف

🔹 گزارش ملی زلزله غرب کشور تهیه شود! 🔹.. مهران صولتی

زمانی که حادثه ناگوار پلاسکو به وقوع پیوست، مطالبه تهیه یک گزارش ملی مطرح و محقق شد. رییس جمهور هیاتی را مامور تهیه این گزارش کرد که پس از مدتی هم منتشر و در اختیار عموم مردم قرار گرفت. اگر چه دست اندرکاران کوشیدند تا گزارش تهیه شده جامع باشد ولی با ورود کشور به رقابت‌های‌های انتخاباتی اصل موضوع به محاق رفت و بیان گزارش گوش شنوایی نیافت! اما اینک با تجربه اندوزی از گزارش پلاسکو و مختصات کنونی میدان سیاست ایران می‌توان مطالبه تهیه گزارش ملی زلزله غرب کشور را با لحاظ کردن نکات زیر نزد افکار عمومی مطرح کرد:.۱⃣ هم اکنون مناقشه بر سر مسکن مهر به یک شکاف جناحی شدید میان هواداران روحانی و احمدی نژاد تبدیل شده است. اختلافی که می‌رود تا با تیره کردن فضای داوری، امکان تکرار اشتباهات گذشته را دوباره فراهم آورد! از همین رو این بار به جای رییس جمهور، باید مجلس وظیفه تهیه گزارش ملی زلزله را بر عهده گیرد. به نظر می‌رسد در فضای به شدت جناحی موجود کشور، گزارش تهیه شده توسط مجلس می‌تواند از مقبولیت بیشتری نزد افکار عمومی برخوردار شود!.۲⃣ جدال بر سر کیفیت ساخت مسکن مهر همچنین باعث شکل گیری هجمه هایی میان ...
  • گزارش تخلف

🔹 زلزله و شکست جامعه سازی در ایران! 🔹.. مهران صولتی

🌱 تا کنون صادق زیبا کلام ۲۳۵ میلیون و نرگس کلباسی ۳۹۲ میلیون کمک‌های مردمی برای زلزله زدگان غرب کشور جمع آوری کرده‌اند. همچنین برخی از مردم خود عازم این مناطق شده‌اند تا مستقیما کمک‌ها را بدست نیازمندان برسانند! از سوی دیگر شاهد بحران اعتماد عمومی در سازمان‌های رسمی امدادرسان هستیم به طوری که برخی از مسئولین هلال احمر و بهزیستی از جامعه شناسان خواسته‌اند تا یاریگر آنها در احیای اعتماد از دست رفته مردم به ایشان باشند! سقوط سرمایه اجتماعی و بحران اعتماد عمومی در ایران به مرزهای خطرناکی رسیده است! اگر در ابتدای انقلاب برخی نهادهای مردمی همچون جهادسازندگی قادر بودند تا عواطف و احساسات مردمی را به سمت و سوی محرومیت زدایی از روستاها سوق دهند، امروزه شاهد اضمحلال سازمان‌های رسمی و دولتی در ذهن و ضمیر جامعه هستیم! امروزه در جهان مدرن شاهد افزایش تمایزات نهادی هستیم. نهادهای سیاست، فرهنگ، اقتصاد، دین و خانواده از یکدیگر تفکیک شده و کارکردهای ویژه خود را انجام می‌دهند. در این میان البته افراد مشهور و سلبریتی‌ها هم جایگاه ممتاز خود را داشته و از توان تاثیرگذاری بالایی بر افکار عمومی برخوردارند، ه ...
  • گزارش تخلف

🔹 چند «پرسش» به جای یک «تسلیت!» 🔹.. مهران صولتی

🌱تسلیت نمی‌گویم چرا که به تسلیت گفتن عادت کرده‌ایم! همان عادتی که ما را به مرگ تدریجی کشانده و از تمهید ایمنی و پیش بینی تدارک لازم برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی بازداشته است! تسلیت نمی‌گویم چون تلاش برای تخفیف فاجعه، خود عین فاجعه است! و تخفیف فاجعه؛ فراموش کردن مسئولیت‌های حکومت و مردم در قبال شرایط مشابه آینده است! از همین رو ترجیح می‌دهم تا به جای عرض تسلیت، چند پرسش را به اشتراک بگذارم تنها به این امید که پیگیری آنها گامی به سوی کاهش تکرار چنین حوادثی باشد …✏️ چاره عدم توازن ساختاری در توسعه کشور چیست؟ با کدام توجیه مناطق مرزی باید بیش از همه دچار محرومیت باشند؟. ✏️ چرا نوسازی و استحکام بخشی بافت‌های فرسوده همچنان به کندی پیش می‌رود؟ آیا برنامه جامعی در این زمینه وجود دارد؟. ✏️ وضعیت مدیریت بحران کشور چگونه است؟ ...
  • گزارش تخلف

🔹 نظام تصمیم سازی کشور از چه «عقلانیتی» پیروی می‌کند؟.. مهران صولتی

🌱یکی از دوستان پرسیده است با وجود حجم بحران‌های موجود از قبیل کمبود آب، تخریب محیط زیست، بیکاری، ورشکستگی بانک‌ها، ریزگردها و آسیب‌های اجتماعی، چرا هیچ اقدام جدی از سوی نهادهای تصمیم گیر کشور در جهت رفع یا حداقل کاهش ابعاد این بحران‌ها انجام نمی‌شود؟ آیا مسئولین از وجود این بحران‌ها بی خبرند یا اینکه خود را عامدانه، به بی خبری زده‌اند؟ پر واضح است که تصمیم سازان کشور به اطلاعات و اخباری دسترسی دارند که بسیاری از آنها از چشم مردم پوشیده است، بنابراین فرض بی خبری مسئولین از بحران‌های موجود منتفی می‌باشد! لذا به نظر می‌رسد باید پاسخ درست را در ویژگی‌های منطق، یا عقلانیت حاکم بر فضای تصمیم گیری کشور جستجو کرد! به عبارت روشن‌تر باید پرسید؛ حاکمیت کدام منطق یا عقلانیت بر فضای ذهنی و عینی جامعه و حکومت، وجود چنین بحران هایی را تداوم بخشیده است؟ به نظر می‌رسد ما در چهاردهه پیش با حاکمیت دو منطق بر عرصه تصمیم گیری‌های نظام سیاسی مواجه بوده‌ایم؛.۱- عقلانیت تحویلی: «تحویل» را در لغت به معنای «جابجا کردن» آورده‌اند و آنچه از این نوع عقلانیت مدنظر ماست عبارت از «احاله کردن» است. عقلانیت تحویلی به م ...
  • گزارش تخلف

🔷🔹 چرا «بازرگان» کامیاب نبود؟ 🔹🔷.. مهران صولتی

🌱۱۴ آبان ماه سی و هفت سال پیش مهندس مهدی بازرگان از نخست وزیری دولت موقت کناره گیری کرد. درست دو روز بعد از تسخیر سفارت خانه امریکا در تهران توسط دانشجویان پیرو خط امام. بسیاری مهمترین عامل استعفای دولت موقت را اقدام این دانشجویان می‌دانند ولی درست‌تر آن است که بگوییم از مدت‌ها قبل مشخص بود که دولت بازرگان دولت مستعجل است و فقط به یک تسریع کننده نیاز داشت؛ پیام دهم آبان امام علیه امریکا و اقدام دانشجویان نقش کاتالیزور این تحول را ایفا کرد. استعفای بازرگان پایانی بر یک پارادوکس بود! اینکه چگونه می‌توان در دل یک انقلاب تازه شکوفا شده، به اصلاح گام به گام فرآیندهای جاری اقدام کرد و از برخی پیامدهای پیش بینی نشده آن کاست؟! بازرگان اگر چه بعدها در افکار عمومی مردم ایران جایگاهی بلند و شایسته یافت اما واقعیت این است که سیاستمداری ناکام بود که نتوانست اهدافش را محقق کند. ولی به راستی چرا بازرگان ناموفق بود؟.۱⃣ انقلاب یک دگرگونی عمیق در همه ابعاد اقتصادی، فرهنگی و سیاسی جامعه است هرچند که ممکن است به دلیل ته نشست‌های دیرپای نظام پیشین، در میان مدت شاهد تجدید مناسبات گذشته باشیم. انقلاب در بدو ...
  • گزارش تخلف

🔹 با لب خندان به دیدار مرگ رفتند! 🔹.. مهران صولتی

🌱 سخت بود و دردناک! شاید چون شاد و طنازانه به دیدار مرگ می‌رفتند. تاکنون کلیشه ذهنی ما از پدیده خودکشی آدمیانی بود که دچار افسردگی شده و به زندگی پشت کرده بودند ولی ظاهرا این دو دختر اصفهانی در این قالب نمی‌گنجیدند! هر چند که خود می‌گفتند قبلا تهدید به خودکشی کرده‌اند ولی کسی آن را جدی نگرفته است! خودکشی پدیده پیچیده‌ای است. عوامل مختلفی در شکل گیری آن موثرند و همین ارائه تبیینی واحد از آن را دشوار می‌سازد، ولی جنبه «سرخوشانه» خودکشی این دو دختر اصفهانی در ۲۹ مهرماه جاری ابعادی منحصر به فرد دارد! به نظر می‌رسد همین سرخوشانه بودن می‌تواند نقطه خوبی برای تبیین «بحران معنایی» باشد که هم اکنون جامعه ما با آن دست و پنجه نرم می‌کند. میان دو حالت «رضایت مندی» و «سرخوشی» می‌توان تفکیک قائل شد. رضایت وجهی عمیق از شناخت خود، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های محیط دارد. ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔹 درس هایی از سقوط کرمان! 🔹

کروسینسکی تسخیر کرمان را از پیامدهای سیاست دینی نامناسب حکومت مرکزی در این ایالت می‌داند. در زمان شاه سلطان حسین بر اثر سخت گیری وتعصب شریعتمداران قشری، مدارای دینی که از زمان شاه عباس موجب شده بود تا معتقدان همه ادیان و مذاهب با صلح و آرامش در کنار هم زندگی کنند، از میان رفت و مومنان بسیاری از ادیان و مذاهب در تنگنای نخوت رقیبان خود گرفتار شدند. سفرنامه نویسان گزارش کرده‌اند که در ولایاتی از قلمرو شاهنشاهی که مومنان مذاهبی غیر از تشیع سکونت داشتند، آن شهرها آسان‌تر به تصرف افغانان در می‌آمد. کروسینسکی، مانند برخی دیگر از سفرنامه نویسان، گفته است که در کرمان زرتشتیان چنان مورد آزار و اذیت متولیان شریعت رسمی بودند که ورود افغانان را هم چون پیام رهایی بخش تلقی کردند و محمود افغان به آسانی شهر را به تصرف خود درآورد!. سقوط اصفهان، صص ۴۱-۴۰ …. ...
  • گزارش تخلف

🔹 نکته پایانی: اینک آشکار شده است که رسانه‌های کاغذی و دیجیتال می‌توانند در رقابت با یکدیگر موجبات پیشرفت و افزایش کیفیت یکدیگر را

لازمه این کار استفاده از دستاوردهای تکنولوژیک و مخاطب شناسانه همدیگر و تقسیم عرصه ارتباطات براساس توانمندی‌های هر یک از حوزه‌ها می‌باشد. امری که بیش از هر چیز در گرو دامن زدن به یک گفتگوی رسانه‌ای میان علاقمندان و کاربران هر کدام از رسانه‌های موجود است. مهم این است که در این هم اندیشی، عقب ماندگی یکی از این رسانه‌ها به معنای پیشتازی و برتری رسانه دیگر تعبیر نشود! …. ...
  • گزارش تخلف

🔹 چرا رسانه‌های کاغذی عقب ماندند؟! 🔹.. ✍ مهران صولتی

🌱رسانه‌های کاغذی یا همان روزنامه‌ها، سابقه‌ای به درازای دو سده در ایران دارند. اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم: ۱۸۰ سال! پیشکسوت این امر هم میرزا صالح شیرازی بود که نخستین بار «کاغذ اخبار» را در دوره سلطنت محمدشاه قاجار به عرصه فرهنگ و سیاست ایران وارد کرد. در طول این نزدیک به دو قرن، روزنامه‌ها تاریخ پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشتند. در شکل گیری سه نهضت یا رویداد دوران ساز؛ انقلاب مشروطه، نهضت ملی شدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی نقش آفرین بودند و توانستند آینه‌ای از تحولات ژرف و سرنوشت ساز دویست سال اخیر ایران باشند. دورانی که با ورود ایران به نوعی خودآگاهی تاریخی از عقب ماندگی خود، و جستجوی راهی برای فائق آمدن بر این نقصان آغاز شد و همچنان ادامه دارد. اما شاید هیچ زمانی برای رسانه‌های کاغذی ایران مانند امروز دشوار نبوده است! رونق گرفتن ایترنت، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در جهان و به تبع آن ایران فشار خردکننده‌ای را بر رسانه‌های کاغذی حتی کتاب وارد کرده و آنها را در میدان انتخاب شهروندان عقب رانده است. البته در این میان نمی‌توان از یک تفاوت عمده میان کشورهای مختلف جهان صرف نظر کرد. ...
  • گزارش تخلف