یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده


🔹 هفت پیام کناره گیری آیت ا … جنتی! 🔹.. مهران صولتی

🌱 آیت ا … جنتی از معدود شخصیت‌های کلیدی و مورد وثوق در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی محسوب می‌شود. مدیریت همزمان دو نهاد پر اهمیت شورای نگهبان و مجلس خبرگان می‌تواند گواهی بر این ادعا باشد. امروز خبر رسید که رهبری با درخواست کناره گیری ایشان از امامت جمعه تهران پس از گذشت ربع قرن موافقت نموده‌اند. روشن است که تغییراتی از این دست می‌تواند حاوی پیام هایی برای جامعه باشد. چنانکه اگر این کناره گیری شامل دو مقام دیگر ایشان هم می‌شد احتمالا واجد پیام‌های متفاوتی بود! به هر حال در مورد کناره گیری ایشان از امامت جمعه تهران می‌توان گفت:. 🖌 ساختار قدرت همچنان می‌کوشد تا تغییرات سیاسی صورت گرفته نتیجه فشارهای اجتماعی تلقی نشوند! از همین رو سعی می‌کند تا اصلاحات انجام شده جنبه قطره چکانی داشته و به حوزه‌های کم اهمیت‌تر محدود بماند!. 🖌 ساختار قدرت همچنان واجد اعتماد به نفس بالایی است و می‌کوشد تا آن را به هواداران نیز منتقل نماید! ...
  • گزارش تخلف

🔹 اسطوره مصدق حذف شدنی نیست! 🔹.. مهران صولتی

🌱 امروز چهاردهم اسفند مصادف با سالگرد درگذشت مرحوم دکتر محمد مصدق است. اسطوره‌ای که در کشاکش نهضت ملی شدن صنعت نفت شکل گرفت و با پایمردی بر سر آرمان‌های ملت ایران، به نمادی الهام بخش برای مبارزات نیم قرن اخیر ایران تبدیل شد. البته در یک دهه گذشته جریانی در نقد کارنامه سیاسی مصدق شکل گرفت که چون نتوانست همزمان اشاراتی به نقاط قوت وی نماید با اقبال چندانی مواجه نشد. چه بخواهیم، چه نخواهیم مصدق به اسطوره‌ای برای مردم این سرزمین تبدیل شده است. اسطوره‌ها به میل کسی نیامده‌اند تا به اراده دیگری بروند. اسطوره‌ها بازتاب نیازهای عمیق روانی -اجتماعی یک ملت هستند که در برهه‌ای عمیقا دچار احساس ناامنی و نارضایتی شده‌اند. اسطوره‌ها جزء ماندگارترین عناصر فرهنگی یک ملت هستند که حذف ناشدنی محسوب می‌شوند. هرگونه تلاش برای حذف یک اسطوره به تقویت و پایداری هرچه بیشتر آن می‌انجامد! البته اسطوره‌ها در طی زمان فرسایش می‌یابند، کمرنگ می‌شوند و حتی ممکن است با اسطوره‌های کارآمد‌تر جایگزین شوند ولی هرگز از خاطره جمعی یک ملت حذف نمی‌شوند. ...
  • گزارش تخلف

🔹 چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟! 🔹.. مهران صولتی

🌱 در ایران امروز باید از سیاست به عنوان «درمان دردها» و «درد بی درمان» نام برد! درمان دردها است چون در هر محفل و مجلسی بی اختیار همه بحث‌ها به آن ختم می‌شود و همه راه حل‌ها سیاسی به نظر می‌رسد! همچنین درد بی درمان است چون معلوم نیست که چگونه قرار است این همه مسائل و گفتگوهای سیاسی زمانی به سرانجام برسد! و همین می‌شود که سایه‌اش دست از سر ما بر نمی‌دارد و در هر فضای حقیقی و مجازی آرام و یواشکی به میانه بحث می‌خزد و منطق خود را بر هر عرصه تخصصی و عمومی تحمیل کرده و عنان گفتگوها را به دست می‌گیرد! در این میان هم نهیب همیشگی «بحث سیاسی ممنوع!!» کمتر خریدار می‌یابد و باز روز از نو و روزی از نو! ولی چرا سیاست و بحث‌های سیاسی تا این حد برای جامعه ایران جذاب است که می‌توان امتداد آن از درون تاکسی‌ها تا جلسات دانشگاهی، و از فضاهای واقعی تا گروه‌های حتی تخصصی تلگرامی هم رهگیری کرد؟. 🖌 سخن گفتن از سیاست نیاز به تخصص ندارد: هر چند که در ایران همواره می‌توان بدون داشتن مهارت اظهار نظر کرد، ولی گویا در مسائل سیاسی به همان اندک تخصص نیز نیازی وجود ندارد. یادش بخیر! استادی در درس جامعه شناسی سیاسی داش ...
  • گزارش تخلف

🔹 تردید بر سر نوشتن یا ننوشتن! 🔹.. مهران صولتی

🌱سال هاست که بیننده برنامه‌های سیاسی صدا و سیما در کنار برنامه‌های خبری شبکه‌های ماهواره‌ای هستم. بارها از شنیدن تحلیل‌های یک سویه هر دو احساس خشم و عصبانیت کرده‌ام ولی ناامیدی هرگز! ولی حدود یک سال است که با حضور در گروه‌های تلگرامی مختلف برخی اوقات دچار احساس یاس و ناامیدی می‌شوم! بدون تردید این فضا متاثر از فراگیر شدن بحران امید اجتماعی در فضای واقعی است. حوادث انسانی مختلف هم به دلیل پاره‌ای بی تدبیری‌ها از راه می‌رسند و بر حیات جمعی ما آوار می‌شوند! جامعه شناسان هم در این میانه البته به رسالت ذاتی خود جهت تبیین وضع موجود و ارائه هشدارهایی برای ضرورت انجام تغییرات بنیادین اقدام می‌کنند تنها به این امید که جامعه از ناامیدی خارج شود! در نگاه اول به نظر می‌رسد که چنین اقدامی نه تنها به تحکیم جایگاه جامعه شناسی در ایران منجر می‌شود بلکه می‌تواند باعث ارتقاء بینش اجتماعی در میان مخاطبان نیز شود. شاهدش هم می‌تواند استقبال جامعه از یادداشت‌ها و تحلیل‌های جامعه شناسان باشد. ولی اگر از زاویه دیگری به مساله بنگریم شاید کثرت مطالب ارائه شده بدون عرضه راهکارهایی برای خروج از بحران، بیشتر منجر ...
  • گزارش تخلف

🔹 درس هایی برای اصلاح دولت در ایران! 🔹.. مهران صولتی

🌱 کتاب «نظم و زوال سیاسی» اثر محققانه و ارجمند فرانسیس فوکویاما برای وضعیت کنونی ما پیام‌های مهمی در بردارد. کتاب با مقایسه میان سه دسته از کشورها؛ ۱- آلمان و ژاپن/ ۲- یونان و ایتالیا/ ۳- امریکا و بریتانیا، درباره سیر تکوین دولت مدرن و رمز گشایی از دلایل موفقیت کامل گروه اول، شکست گروه دوم و موفقیت نسبی و شکننده گروه سوم سخن به میان می‌آورد. کتاب مجموعه‌ای از داده‌های تاریخی را برای آزمودن فرضیه‌های خود ارایه می‌دهد و اثری ارزشمند را خلق می‌کند. اما آنچه برای شناخت وضعیت کنونی ما مفید است عبارت از درس‌های پروژه اصلاحات دولتی- اداری است که فوکویاما ارایه می‌کند. درس هایی که اگر جدی گرفته شوند می‌توانند در حرکت دولت‌های ایران در مسیر کارآمدی موثر باشند. از همین رو در ادامه می‌کوشم تا این پیام‌ها را با تجربه پنج ساله دولت روحانی در تناظر قرار دهم:. 🖌 اصلاحات به ناگزیر سیاسی است: به باور فوکویاما هر نوع اصلاحات اداری و دولتی شدیدا سیاسی است چون قرار است که نظم معیوب قبلی را تغییر دهد. اتکای صرف به اصلاح دولت بدون بهره گیری از توان سیاسی جامعه و محدود کردن اصلاحات دولتی به اتاق‌های دربسته ب ...
  • گزارش تخلف

🔹 ما و این خشونت بی سرانجام! 🔹.. مهران صولتی

🌱 هیچ چیزی عریان‌تر از حمله امشب یک اتوبوس به ماموران نیروی انتظامی در خیابان پاسداران تهران نمی‌توانست حجم نارسایی‌های ساختاری موجود در جامعه ایران را به نمایش بگذارد! تهاجمی کور که نه تنها عمق خشونت انباشته موجود در جامعه ایران را عیان ساخت بلکه بهانه کافی برای ایجاد انسداد سیاسی و حذف کردن تکثر گرایی مذهبی و معنوی را فراهم آورد. حادثه امشب همچنین نشان داد که جامعه ایران نه تنها به طور بالقوه آبستن حوادث خشن می‌باشد بلکه به صورت بالفعل فاقد هر گونه سازوکاری برای حل و فصل مناقشات سیاسی است! راننده اتوبوس هر کسی که باشد، در اصل داستان تغییری ایجاد نمی‌کند که به موازات انفجار ناامیدی در اعتراضات دی ماه گذشته هم اکنون شاهد به بن بست رسیدن گفتگو و مفاهمه در جامعه ایران هستیم! چگونه می‌توان پذیرفت که مناقشه میان حکومت با یک فرقه مذهبی چنان حاد شود که نتیجه‌اش کشتار ماموران ساده نیروی انتظامی باشد؟! بدتر آنکه هیچ چشم اندازی هم برای روشن شدن حقیقت ماجرا وجود ندارد. انتشار گسترده شایعات به فضای قطبی جامعه دامن زده و بر حجم بی اعتمادی میان مردم و حکومت خواهد افزود. بسته شدن فضا هم صرفا موجب زی ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔹 خطر بازگشت جامعه به احمدی نژاد! 🔹.. مهران صولتی

🌱سخنان صریح و بی پروای احمدی نژاد در مقابل دادگاه تجدیدنظر حمید بقایی نشان داد که او بنا دارد تا با در اختیار گرفتن نبض جامعه‌ای که عمیقا دچار نارضایتی و ناامیدی شده است دوباره به قدرت بازگردد. از همین رو در هنگامه نارضایتی شدید عمومی از عملکرد قوه قضاییه می‌کوشد تا فرصت طلبانه اعتراضات اجتماعی را پژواک داده و نمایندگی کند. در حالی که برخی از نشانه‌ها از احتمال برخورد نظام با احمدی نژاد به دلیل تحریک مردم به اعتراضات دی ماه حکایت داشت وی کوشید تا با خانه نشینی و عدم موضع گیری در قبال ناآرامی‌های اخیر از دادن بهانه به مخالفان خود خودداری نماید! اما اینک و با فروکش کردن التهابات او مجددا ظهور کرده تا بتواند خود را به عنوان نماینده اقشار معترض و عمدتا فرودست مطرح نماید. اگر قرار باشد اوضاع به همین منوال پیش رود خطر بازگشت احمدی نژاد به قدرت جدی به نظر می‌رسد! در میانه ناامیدی بخش‌های جدی طبقه متوسط از حضور مجدد در انتخابات به دلیل احساس خستگی از بی عملی اصلاح طلبان و محافظه کاری روحانی، و در روزگار ناشنوایی سیستماتیک اصولگرایان از شنیدن صدای مردم، این احمدی نژاد است که می‌کوشد با تداوم مخ ...
  • گزارش تخلف

🔹 کلیدی که این بار در دستان خاتمی است! 🔹.. مهران صولتی

🌱 در حالی که بیش از چهارسال از کلیدداری حسن روحانی می‌گذرد اینک و پس از اعتراضات دی ماه گذشته به نظر می‌رسد مسئولیت کلیدداری تغییر وضع موجود در اختیار محمد خاتمی قرار گرفته است! امری که مستلزم آن است تا اصلاح طلبان به اندازه کافی از رویدادهای اعتراضی اخیر پند گرفته و به دنبال خروج از پروژه بی فرجام «اصلاحات دولت محور» کنونی باشند! خوشبختانه به نظر می‌رسد شواهد زیادی وجود دارد که می‌تواند ما را نسبت به این تعییر پارادایم امیدوار سازد ولی مشکل آن جایی پدیدار می‌شود که تلاش‌های موجود صرفا در حد ارایه تحلیل‌های گوناگون محدود بماند. در حالی که اکنون ندای ضرورت شکل گیری یک گفتگوی ملی برای خروج از بحران‌های موجود، بیش از گذشته طنین انداز شده است اما هنوز حتی طرفین این گفتگو و حتی سازوکارهای انجام آن نیز پیش بینی نشده‌اند! مشخص نیست که ابتدا باید نوعی نقد درون گفتمانی در اردوگاه اصلاح طلبان شکل گرفته و بعد از اجماعی حداقلی به حوزه‌ای برون گفتمانی تسری یابد، یا اینکه از همان ابتدا باید جناح‌های مختلف بر سر میز گفتگو با یکدیگر بنشینند. در میانه مجموعه‌ای از ابهامات موجود که بیم آن می‌رود تا همچو ...
  • گزارش تخلف

🔷🔹 نقطه پایانی بر یک آپارتاید! 🔹🔷.. مهران صولتی

🌱آپارتاید را جداسازی ترجمه کرده‌اند. روندی که طی آن اقشار یا افرادی از یکدیگر جدا می‌شوند تا نظمی جدید شکل بگیرد. شاید عریان‌ترین شکل از آپارتاید در افریقای جنوبی شکل گرفت که طی آن نوعی جداسازی فیزیکی میان شهروندان بر مبنای برتری نژادی شکل گرفت. سفید پوستان به عنوان نژاد برتر و شهروندان ممتاز تلقی شده و سیاه پوستان به عنوان اقشار فرودست تن به جداسازی فیزیکی دادند. تحقیر آمیزترین و ضد انسانی‌ترین شکل از مناسبات اجتماعی! در روزهای اخیر شورای عالی آموزش و پرورش در تصمیمی قابل ستایش به حذف آزمون مدارس نمونه و تیزهوشان، و به تبع آن به انحلال این مدارس در سه سال آینده رای داد تا عملا به پایان یک آپارتاید آشکار در نظام آموزش و پرورش کشور سلام کند! آزمون‌های مدارس خاص در تداوم کنکوری شدن زندگی ایرانیان در سال‌های اخیر به دوره ابتدایی هم تسری یافته و فرصت کودکی و شادزیستن را از فرزندان این مرزوبوم بیرحمانه ربوده بود. آزمون هایی که عملا کودکان معصوم را به ماشین‌های تست زنی برای کسب موفقیت موهوم در یک آینده نامعلوم بدل می‌ساخت! آپارتاید شکل گرفته از رهگذر این آزمون‌ها دو بعد داشت؛ اجتماعی و خانوا ...
  • گزارش تخلف