مهران صولتی
مهران صولتی

یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده

مهران صولتی
مهران صولتی
۱۰:۰۵ ۱۳۹۷/۰۳/۳۱

🔹 زنان، استادیوم و بحران حکمرانی در ایران!.. مهران صولتی
🌱زنان ایرانی بالاخره دیشب به استادیوم آزادی راه یافتند تا تماشاچی بازی ایران- اسپانیا از روی سکوهای ورزشگاه باشند. حضوری که با کش و قوس‌های فراوانی در تمام عصر دیروز همراه بود! از موافقت اولیه تا ممنوعیت بعدی و نهایتا دستور وزیر کشور که برخی آن را متاثر از ورود حسن روحانی به عرصه این کشاکش می‌دانند! به نظرم می‌توان تحول دیشب را نوعی بازنمایی بحران در حکمرانی کشور قلمداد کرد که خود را به تناسب خود را در عرصه‌ها نیز بازتاب می‌دهد. بنابراین از شواهدی مانند رویداد دیشب می‌توان به نتایجی در مورد ویژگی‌ها و نارسایی‌های نظام حکمرانی ایران در هزاره سوم دست یافت:. 🖌 هیچ تصمیمی قطعی و مداوم نیست! در لحظه می‌اندیشیم و تصمیم می‌گیریم! نظام تصمیم گیری معیوب، پرچالش و سرشار از تناقض است! از همین رو است که برخی ایران را جامعه کوتاه مدت نامیده‌اند!. ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۰۱:۰۲ ۱۳۹۷/۰۳/۳۰

♦️ممانعت از سخن‌رانی شاگرد کوچک دکتر علی شریعتی در سبزوار و مزینان
🔻تقریبا دو ماه پیش بود که از طرف انجمن اسلامی معلمان و انجمن اسلامی مدرسین سبزوار تماس گرفتند و از من برای شرکت در مراسم بزرگ‌داشت دکتر علی شریعتی در ۲۸ و ۲۹ خرداد ۱۳۹۷ دعوت کردند. من که مشتاق سفر به سبزوار و مزینان بودم، دیاری که یادآور معلم بزرگ ما و زمانه‌ی ما است، به‌رغم مشغله‌ی فراوان با اشتیاق پذیرفتم و در وقت مقرر برای سخن‌رانی و دیدار مردم عزیز این خطه و فرهیخته‌گان و شایسته‌گان این دیار و بر حسب سنت شایسته‌ی بزرگانی چون طالقانی، بازرگان، و شریعتی به سبزوار سفر کردم تا هم‌چون آن بزرگان سنت علمای ابرار را که برای ما به‌منزله‌ی پیش‌الگوهای فرهنگی و اجتماعی‌اند، دنبال کنم.. 🔻متأسفانه به فرمان دادستان شهر در ساعات نهایی (بنا به گفته‌ی مدعوین محترم)، سخن‌رانی‌ام لغو گردید و انجمن اسلامی معلمان و مدرسان سبزوار در مقام اعتراض، از برگزاری مراسم بزرگ‌داشت دکتر علی شریعتی امتناع کردند.. 🔻بنا به پیش‌نهاد مدعوین محترم، مقرر گردید در روز ۲۹ خرداد در مزینان حاضر شوم و در جلسه‌ی بزرگ‌داشت دکتر شریعتی شرکت کنم و دقایقی کوتاه در باب آن معلم والامقام سخن بگویم اما بنا به گفته‌ی مدعوین محترم، فرم ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۰۰:۵۵ ۱۳۹۷/۰۳/۲۹

🖌 اولین و شاید مهمترین تفاوت میان «مردم انگیزی فریبکار» با «مردم گرایی شریعتی» این است که مردم انگیزان همواره دست اندرکار تقدیس مر
لذا ادبیات شریعتی مشحون از نقد نارسایی‌های جامعه از جمله خرافه گرایی و سطحی نگری مردم است در حالی که مردم انگیزان به عکس می‌کوشند تا برای جذب فریبکارانه مردم همواره بر کارهای نادرست آنان صحه بگذارند!. 🖌 دومین تفاوت میان این دو رویکرد این است که در حالی که «مردم انگیزان فریبکار» برای دستیابی به اهداف خود همواره بر تامین نیازهای اقتصادی مردم و بسیج آنها حول حاجات اولیه تاکید می‌ورزند، «مردم گرایی شریعتی» آمیخته با دغدغه ارتقاء فرهنگی و اندیشگی مردم است. شریعتی با وجود تاکید بسیار بر اهمیت اقتصاد در زندگی روزمره مردم هرگز ایشان را در حد کسانی پایین نمی‌آورد که به جز نیازهای اولیه خود دغدغه‌های انسانی دیگری نداشته و صرفا به امروز خود می‌اندیشند!. 🖌 سومین تفاوت میان «مردم انگیزان فریبکار» و «مردم گرایی شریعتی» این است که دسته اول همواره مردم را بازیچه مطامع خود در کشاکش رقابت‌های سیاسی می‌سازند در حالی که شریعتی تمام هستی خود را بر سر دفاع از مردم می‌نهد! شریعتی هیچ گاه نکوشید تا از نردبان مردم بالا رفته و آنها را قربانی خود سازد در حالی که بسیاری از مردم انگیزان پس از انقلاب همواره با سر د ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۰۰:۵۵ ۱۳۹۷/۰۳/۲۹

🔹 جایگاه «مردم» در اندیشه شریعتی! 🔹.. مهران صولتی
🌱دوران کنونی را زمانه پوپولیست‌ها نامیده‌اند از آن رو که شواهدی قوی از ظهور نمایندگان آنها را در عرصه جامعه و سیاست می‌بینیم. جدای از امریکای کنونی که بسیاری ترامپ را پوپولیستی تمام عیار می‌انگارند تحولات اروپای چند سال اخیر نشان داده است که این گرایش توانسته در سایه سر دادن شعارهای افراطی علیه مهاجرین به ویژه مسلمانان و با تاکید بر معضلاتی همچون بیکاری و گسست اجتماعی بخش قابل توجهی از شهروندان را حول اهداف و شعارهای خود بسیج کند! واژه پوپولیسم را «مردم انگیزی» ترجمه کرده‌اند به این معنا که رهبران این جریان می‌کوشند تا با تکیه بر احساسات مردمی به قدرت رسیده و امیال و سیاست‌های خود را اجرایی نمایند! از همین رو معمولا جهانیان نگرشی منفی نسبت به سیاستمداران پوپولیست داشته و همواره به ویژه در ایام انتخابات شهروندان را از رای دادن به آنها انذار می‌دهند. در ایران هم تجربه ناگوار دوران احمدی نژاد دلیلی مضاعف شد تا سخن گفتن از مردم به عوام فریبی و مردم سواری تعبیر شود. اما تحولات عرصه نظری جهان به ویژه آنچه از آن به «سیاست رادیکال» تعبیر می‌شود، نشان می‌دهد که «پوپولیسم» در حال تن دادن به تفسی ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۰۰:۰۱ ۱۳۹۷/۰۳/۲۵

‍ 🔹 درسوگ آن جامعه شناس یگانه! 🔹.. مهران صولتی
🖌 امشب و در آستانه عید سعید فطر دکتر محمد امین قانعی راد که به حق آبرو و اعتبار جامعه شناسی ایران بود پس از یک دوره دست و پنجه نرم کردن با بیماری سرطان ناباورانه به دیدار پروردگار شتافت و جامعه شناسی ایران را سوگوار خود ساخت. او نمونه‌ای تمام عیار از یک جامعه شناس مردم مدار، اخلاقی و متعهد بود که عمری را مصروف تثبیت دانش جامعه شناسی در ایران ساخت!. 🖌 در ترم دوم دوره دکتری دانشجوی درس بینش‌های جامعه شناسی ایشان بودم. درسی که به خاطر جدیت ایشان حدود ده ماه به طول انجامید و در وانفسای فقر نظری دانشگاه‌های ایران بسیار مفید بود. بیش از همه جدی گرفتن کلاس برایمان درس آموز بود. استادی کاریزماتیک و الهام بخش بود. در همان یک ترم چنان خاطره شیرینی از تدریس و گفتگوی جامعه شناسانه از خود به یادگار نهاد که یادآوری اش همچنان جانمان را نوازش می‌کند!. 🖌 در میان جامعه شناسان کلاسیک بیش از همه به دورکیم شباهت داشت. دغدغه انسجام اجتماعی برایش بسیار جدی بود. ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۱۲:۵۴ ۱۳۹۷/۰۳/۲۴

🔹 تفاوت ایران و هند در مسیر توسعه یافتگی چیست؟!.. مهران صولتی
🌱 زمانی که فایل صوتی استاد سترگ ادبیات فارسی معاصر؛ محمدرضا شفیعی کدکنی را گوش می‌کردم بی اختیار به یاد مقایسه‌ای میان دو کشور ایران و هند افتادم! ایرانی که نفس هایش زیر آوار ناامیدی بی سابقه کنونی به شماره افتاده و هنوز در پیچ و خم اجماع بر چگونگی حرکت در مسیر توسعه یافتگی سرگردان است، و هندی که اکنون جزء اقتصادهای نوظهور و تهدیدی برای امریکا و چین در رقابت‌های جهانی محسوب می‌شود! شفیعی کدکنی در این فایل که از آن به عنوان ثمره هفتاد سال تحقیق و مطالعه‌اش یاد کرده است راز بختیاری و پیشرفت کشورها را نه وجود منابع مالی، فیزیکی و … بلکه وجود سرمایه‌ای شگفت به نام؛ «روحیه و امید» می‌داند! وی اگر چه از ژاپن به عنوان نمونه یاد می‌کند ولی به نظر می‌رسد هند کنونی مثال بهتری برای این مقایسه محسوب می‌شود! کشوری هزار مذهب که نمونه موفقی از وجود یک دموکراسی کارآمد مبتنی بر وجود نوعی پلورالیسم قومی-مذهبی تلقی می‌شود! میزان فقر در هند چندان است که بخش قابل توجهی از مردم هنوز هم سال‌های زیادی از عمر خود را در خیابان‌ها سپری می‌کنند. آموزش و بهداشت در بسیاری از مناطق فقیر نشین به نحوی مناسب وجود ندارد ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۲۲:۳۸ ۱۳۹۷/۰۳/۲۲

کارکرد رهایی بخش انتخابات ناظر به همین قرارگرفتن شهروندان دوراهی آری یا نه!!
به نظم موجود و انتخاب میان این دو راه دارد …۴ - کارکرد انسجام بخش انتخابات: رسانه‌ها از طریق ساختن کلیتی موهوم به نام ملت، میهن و … موجب انسجام بخشی شهروندان می‌شوند. رسانه‌ها در این کارکرد می‌کوشند تا در عین اختلافات جزئی با یکدیگر، مدافع نظم کلی حاکم بر جامعه باشند. از همین منظر انتخابات هم به مثابه یک رسانه عمل می‌کند به این معنا که می‌کوشد با نمایش اختلافات جزئی نمایش دهنده نوعی وفاق کلی بر سر بنیان‌های نظم موجود باشد. به عبارت دیگر انتخابات به مظهر و تجلی نوعی «کثرت در وحدت» تبدیل می‌شود و قادر است بیش از هر نماد و تحول اجتماعی دیگری بیانگر وفاق و انسجام در کشور باشد. از همین رو است که در کشورهای فاقد رقابت انتخاباتی، صرفا مشارکت گسترده مردمی مورد توجه قرار گرفته و به ابزاری برای تبلیغات گسترده برای پوشاندن نقصان‌ها و کاستی‌ها تبدیل می‌شد …🔹 نکته پایانی: در کشوری که هنوز بسیاری از نهادها کارکرد واقعی خود را نیافته‌اند طبیعی است که انتخابات هم نقش‌های دیگری به جز انتقال آرام و مسالمت آمیز قدرت ایفا نماید. به نظر می‌رسد با تثبیت و تحکیم دموکراسی در کشور می‌توان بخشی از کارکردهای چها ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۲۲:۳۷ ۱۳۹۷/۰۳/۲۲

🔹🔷 انتخابات به مثابه «رسانه» 🔷🔹.. ✍ مهران صولتی.. 🌱انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم به پایان رسید
آنچه این انتخابات را از دوره‌های پیشین متمایز می‌ساخت همانا نقش پررنگ رسانه‌های غیر رسمی بود که عمدتا در قالب شبکه‌های اجتماعی متجلی شده بودند. رسانه هایی که به دلیل رشد تکنولوژی اطلاعات و عمدتا فراگیری اپلیکیشن‌های تلفن‌های هوشمند در ایران از وجوه متفاوت و برجسته‌ای برخوردار شده بودند. در همین زمینه شبکه‌های اجتماعی در انتخابات ریاست جمهوری امسال به منازعه‌ای گفتمانی میان گرایش‌های حاضر و غایب در عرصه این انتخابات تبدیل و توانستند حجم عظیمی از داده‌ها و تحلیل‌های سیاسی -اجتماعی را در این زمینه منتشر نمایند. روشن است که در ماه‌های اخیر تحلیل‌های تجربی و غیرتجربی زیادی در مورد تاثیر این شبکه‌ها بر روی جهت گیری سیاسی شهروندان در انتخابات و نتیجه حاصل از آن منتشر و به رویت همگان رسیده است. نتایجی که این یادداشت متکفل برشمردن و تکرار آنها نیست بلکه بنا دارد تا با معرفی «انتخابات به مثابه رسانه»، از کارکردهای مختلف آن در ایران سخن به میان آورد …۱- کارکرد مشروعیت بخش انتخابات: در روزگار کنونی که دموکراسی به ارزشی جهانشمول تبدیل شده است کمترین کشوری را می‌توان یافت که بتواند صریحا خود را مخال ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۱۷:۳۲ ۱۳۹۷/۰۳/۲۱

سیاسی بودن و دل‌مشغولی به سیاست. ****
سیاست، صبح تا شام ما را اشغال کرده است و همگان مرتب دل‌مشغول اخبار سیاسی هستیم. شاید بیش از همه مردم عالم. اما ما به هیچ‌روی سیاسی نیستیم. دل‌مشغول سیاست بودن با سیاسی بودن یکی نیست. حتی گاهی دل‌مشغول سیاست بودن مانع از سیاسی بودن است. ما به این جهت، دل مشغول مستمر سیاست هستیم که همه چیز را به سیاست و چند و چون تصمیمات سیاسی بسته‌اند. برای تعیین تکلیف شغل آینده باید مطمئن شویم از فروش نفت ایران و بسط روابط سیاسی کشور. برای تسهیل ازدواج یک دختر و پسر، بالاخره باید معلوم شود مساله سوریه به کجا می‌رسد و سرنوشت برجام چه خواهد شد. امیدواریمان به احراز یک موقعیت شغلی مشروط است به این که رئیس‌جمهور بعدی کیست. ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۱۱:۱۰ ۱۳۹۷/۰۳/۱۸

دست مریزاد جناب صولتی.. مثل همیشه از یادداشت نکته سنجانه تان استفاده کردم
دو نکته تکمیلی به نظرم می‌رسد:. یک - شما در بیان علل ناتوانی حکومت در تولید شادکامی، به «جدالهایی حل ناشده» در جامعه ایران اشاره کرده‌اید (مثل جدال میان شرع و عرف، امت و ملت، اسلام و غرب، انتصاب و انتخاب). البته می‌توان مصادیق بیشتری نیز به این فهرست افزود (مثل جدال شهروند و رعیت، توسعه و تعالی، حقوق الهی یا طبیعی، ….). اما از زاویه‌ای دیگر همۀ این جدالها را می‌توان جلوه هایی دانست از امری بنیادی‌تر که عبارتست از وضعیت خاص فرهنگی ما که در آن (به تعبیر دکتر سروش) سه فرهنگ ایرانی و اسلامی و غربی در حال داد و ستد یا کشمکش با هم هستند و هنوز وضعیت پایداری نرسیده‌اند. گویی ما هنوز راه درازی تا تثبیت پلورالیسم فرهنگی در جامعه داریم که در آن وحدت و یکپارچگی فرهنگی را در ضمن به رسمیت شناختن این منابع متکثر فرهنگی جست و جو کنیم نه حذف یا تضعیف برخی از آنها («وحدت در عین کثرت»). دو – مداخلات قدرتهای سیاسی وقت در برکشیدن یک فرهنگ و بی اعتنایی به دو فرهنگ دیگر (ایران گرایی دوره پهلوی یا اسلام گرایی دوره جمهوری اسلامی) غالبا به بروز واکنش‌های افراطی و پیچیده‌تر شدن این وضعیت منتهی شده و حل این مشکل ...
  • گزارش تخلف
مهران صولتی
مهران صولتی
۱۹:۰۶ ۱۳۹۷/۰۳/۱۷

🔹 چرا حکومت ایران نمی‌تواند شادکامی ایجاد کند؟!.. مهران صولتی
🌱زمانی که مقدمه کتاب ارزشمند «درک باک» با عنوان «سیاست شادکامی» را می‌خوانید با یک عبارت شگفت انگیز منسوب به پادشاه کشور کوچک بوتان واقع در عمق کوه‌های هیمالیامواجه می‌شوید؛ در سال ۱۹۷۲ پادشاه جدید بوتان خطاب به مردم کشورش اعلام کرد؛ از این پس معیار اصلی ملت او برای اندازه گیری پیشرفت، «شادکامی ناخالص ملی» خواهد بود و نه تولید ناخالص ملی!. درک باک مولفه‌های اصلی سیاست شادکامی در بوتان را به شرح زیر فهرست می‌کند؛ حکمرانی خوب و استقرار دموکراسی/ توسعه اجتماعی-اقتصادی عادلانه و با ثبات/ صیانت از محیط زیست/ صیانت از فرهنگ. اخیرا یکی از جامعه شناسان به درستی از این سخن گفته بود که حکومت در ایران باید به جای فرمان به آغاز تولید انرژی هسته‌ای، دستور به تولید عشق، امید و محبت بدهد! حال باید ببینیم که چرا حکومت در ایران با ایجاد شادکامی میانه‌ای ندارد و تحقق آن را پیگیری نمی‌کند؟! واقعیت در حداقل چهار نزاع زیر نهفته است:. 🖌 جدال شرع و عرف: این نزاع همچنان از دوران مشروطه تا کنون به قوت خود باقی است هر چند که در دوره پهلوی‌ها غلبه با عرف و پس از انقلاب چیرگی با شرع بوده است! تداوم روندی فرسایشی ...
  • گزارش تخلف
گزارش این نوشته