مهران صولتی

مهران صولتی

یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده

‍ 🔹 مخالفان دوآتشه جریان روشنفکری دینی بخوانند!.. مهران صولتی

🌱 چند سالی است که مخالفان جریان روشنفکری دینی سرمست از مهاجرت نمایندگان این نحله به خارج از کشور و به تبع آن فقدان حضور موثر آنها در داخل، ناجوانمردانه بر کوس افول و حضیض این جریان کوبیده و همچنان از تناقض آمیز بودن تعبیر «روشنفکری دینی» سخن می‌گویند! اما برای نسل ما که در دهه هفتاد با رویای تحقق «حکومت دموکراتیک دینی» می‌پوییدیم و پرسش‌های این جریان را جدی می‌گرفتیم اهمیت این نحله همواره بدیهی بوده است. به تازگی کتاب «دین و نوسازی» از خانم نسیم نعمتی زاده را مطالعه می‌کردم که کوشیده است در قالب رساله دکتری خود به «بررسی تطبیقی نسبت میان دین و مدرنیزاسیون در ایران و مالزی» بپردازد! نعمتی زاده در این کتاب نشان می‌دهد که اگر مالزی آغوش بازتری به روی نوسازی گشوده و در نتیجه، هم به پیشرفت اقتصادی رسیده، و هم با ایجاد تلفیق کارآمدی میان سنت و مدرنیته توانسته به مرزهای تجربه موفقیت آمیز مدرنیت در ژاپن نزدیک شود، تا حد زیادی مرهون نقش و جایگاه ممتاز روشنفکران دینی در این کشور مسلمان آسیای جنوب شرقی بوده است. نعمتی زاده با معرفی روحانیت به عنوان اصلی‌ترین نهاد مخالف مدرنیته از دوره قاجار تاکنو ...

چرا ما ایرانیان از دنیای غرب عقب مانده‌ایم؟

شماره جدید نسیم بیداری با آثاری از عماد افروغ، صادق زیباکلام، آزادارمکی، مقصود فراستخواه، بیژن عبدالکریمی، حسن قاضی مرادی، مهران صولتی، جواد میری و ….

(قسمت سه از سه).. ✍ مهران صولتی

🔸 نکته پایانی: اگرچه امروز دیگر این امر بدیهی به نظر می‌رسد که با پایان یافتن تصور باطل پیشرفت تک خطی، ما نه با «توسعه» بلکه با «توسعه‌ها» مواجه هستیم و هر کشوری می‌تواند در این مسیر مدل ویژه خود را پیاده سازد ولی اگر قرار باشد همچون چهل سال گذشته راه افراط را بپیماییم هر چه بیشتر در دام عقب ماندگی فرو می‌رویم. در این چهاردهه برخی کوشیدند با بی اعتنایی به تجارب ارزشمند سایر کشورها چرخ را دوباره اختراع کنند و طرحی نو دراندازند. تلاشی که آشکارا به شکست انجامید و هزینه‌های بسیاری بر کشور تحمیل کرد. در عصر جهانی شدن سرنوشت توسعه کشورها آنچنان با یکدیگر گره خورده است که آرزوی تک پیمایی در این مسیر بیشتر به یک تمنای محال شباهت یافته است! از همین رو خروج از وضعیت عقب ماندگی بیش از هر چیز منوط به شناخت واقع بینانه نخبگان و تصمیم سازان کشور با فرآیند جهانی توسعه و دستیابی به نوعی اجماع نخبگانی بر سر خروج از این موقعیت می‌باشد. به نظر می‌رسد با توجه به رقابت شدید جهانی فرصت زیادی برای ورود پرشتاب به عرصه توسعه یافتگی در اختیار نداریم و هر گونه اهمال و سهل انگاری در این مسیر می‌تواند ما را با خسا ...

(قسمت دو از سه).. ✍ مهران صولتی

🔹 تماس با لایه‌های سخت افزاری توسعه: در طول دو سده گذشته ایرانیان بیش از آن که با اندیشه‌های غربیان در ارتباط باشند با دستاوردهای سخت افزاری و تکنولوژیک غرب مرتبط بودند. روندی که البته از شکست سپاهیان ایران در چالدران آغاز و با شکست سپاهیان ایران از روسیه تداوم یافت. آشنایی با لایه‌های سخت افزاری توسعه از آن رو اتفاق افتاد که نخستین دلیل عقب ماندگی ایران و خودآگاهی متعاقب آن در میدان جنگی رقم خورد که متاثر از نابرابری شگرف تسلیحاتی در دو سوی میدان بود. از آن پس بود که ایرانیان همواره در نقش وارد کننده تکنولوژی ظاهر شده و مدرنیزاسیون را بر مدرنیته اولویت بخشیدند. پیامد کار هم شکل گیری نوعی تاخر و حتی تعارض فرهنگی بود. به عبارت دیگر از آنجا که فرهنگ مدرنیته در اعماق این سرزمین نروییده بود وارد کردن تکنولوژی نه تنها ما را به کامیابی نرساند بلکه بیش از پیش بر دامنه آشفتگی‌ها و اسکیزوفرنی فرهنگی ما افزود و ایرانیان را تلخکام‌تر از گذشته به حال خود رها کرد!. 🔹 نقش حاشیه‌ای علوم انسانی: علوم انسانی زبان دنیای مدرن محسوب می‌شوند لذا آشنایی عمیق با این علوم می‌تواند به ارتباطی موثر، فعال و سازن ...

🔹 علل هفت گانه عقب ماندگی ایران! 🔹.. (قسمت یک از سه)

مهران صولتی. 🌱با گذشت بیش از دو سده از نخستین رویارویی نخبگان ایرانی با واقعیت عقب ماندگی ایران، که معطوف به بیان خودآگاهانه عباس میرزا پس از شکست از روسیه در دوران فتحعلی شاه بود به نظر می‌رسد که ایرانیان همچنان در دستیابی به حداقل‌های قابل قبولی از توسعه یافتگی عاجز مانده‌اند. با وجود کشف و بهره برداری از منابع سرشار نفت و گاز در کنار وجود جمعیتی جوان و تحصیل کرده اینک پرسش از دلایل عقب ماندگی ایران ابعادی مهم‌تر نیز یافته است. اینکه چگونه ممکن است در مدتی کوتاه‌تر از این بسیاری از کشورهای شرق آسیا در عین فقر منابع و سرمایه‌های طبیعی به توسعه دست یابند ولی ما همچنان در هزار توی پیشرفت سردرگم مانده باشیم؟! در هر صورت پس از درخشیدن نخستین بارقه‌های خودآگاهی ایرانیان نسبت به عقب ماندگی این سرزمین از همتایان غربی و شرقی اش مجموعه‌ای از تحقیقات و پژوهش‌ها پیرامون علل و دلایل این رویداد ناگوار صورت پذیرفت که ادبیاتی غنی را در زمینه توسعه و چرایی توسعه نیافتگی ایران پدید آورد. در ادامه می‌کوشم تا از هفت علتی سخن به میان آورم که به نظر می‌رسد نقش مهمتری در عقب ماندگی تاریخی ایران طی دویست سا ...

🔹 پیشرفت میلی متری در مسیر دموکراسی!.. مهران صولتی

🌱 برای ایرانیانی که عادت کرده‌اند دستاوردهای دموکراتیک را فست فودی میل کرده و با شرکت در یک انتخابات از خود رفع تکلیف کنند، رای امروز مجمع تشخیص مصلحت به حضور سپنتا نیکنام نمی‌تواند چندان مهم تلقی شود! اما اگر نیم نگاهی به فراز و فرودهای توسعه در کشورهای پیشرفته بیفکنیم متوجه می‌شویم که کار دموکراسی چندان ساده و بی مبارزه هم پیش نرفته است. مثلا خوب است بدانیم که در سوئد به عنوان یکی از غنی‌ترین دموکراسی‌ها در کنار کشورهایی مانند دانمارک، نروژ و فنلاند، عمر کسب حق رای یا حق اشتغال زنان در ادارات، هنوز هم به یکصد سال نمی‌رسد. در امریکا هم اقلیت‌ها تنها حدود پنجاه سال است که از حقوق اولیه خود برخوردار شده‌اند! در حقیقت همه این کشورها دورانی از مبارزه طولانی را سپری کرده و اکنون به جایی رسیده‌اند که اگر چه لذت بخش است ولی به هیچ عنوان اطمینان بخش نیست! از همین رو باید دموکراسی را پدیده‌ای فاقد گارانتی دانست، به این معنا که دستیابی به توسعه دموکراتیک بیش از همه نیازمند پایمردی، جدیت، تداوم و کوشش خستگی ناپذیر است. حداقل تا اینجا سپنتا نیکنام نشان داده است که پیروز سرفراز حدود یک سال تلاش خو ...

‍ قابل توجه فرهیختگان، پرسشگران و نقادان حوزه دانش و فرهنگ.. www

hani-co. ir …. کانال موسسه هانی:. ➡️

🔹 آموزش و پرورش کنکور محور، یا شهروند مدار؟!.. مهران صولتی

🌱به نظر می‌رسد امروزه اگر کسی بخواهد درباره وضعیت آموزش و پرورش و چشم اندازهای امکان تحول بنیادین در آن داوری کند به هیچ روی کار دشواری پیش رو ندارد. تنها به عنوان یک نمونه کافی است تا نگاهی به لیست دروسی که قرار شده کلاس‌های آن در پایه تازه تاسیس دوازدهم حذف و به صورت خودخوان برگزار شود بیفکند تا به خوبی بتواند ماهیت این دستگاه فرهنگی ورشکسته را درک نماید! برای شما این درس‌ها را می‌خوانم: علوم اجتماعی/ سلامت و بهداست/ مدیریت خانواده و سبک زندگی/ نگارش/ تربیت بدنی و زبان انگلیسی. پر واضح است درسی که قرار است خودخوان باشد نه انگیزه‌ای در دانش آموز بر می‌انگیزد و نه چیزی به اندوخته‌های او می‌افزاید بلکه صرفا کسب نمره قبولی را از او می‌خواهد. در حالی که فقدان بینش جامعه شناختی بسیاری از شهروندان را از درک واقعیت‌های اجتماعی محروم ساخته و تنها به آنها عینکی برای نگاه سیاسی و سیاه و سفید به مسائل اجتماعی بخشیده است درس «علوم اجتماعی» از لیست دروس دارای کلاس حذف می‌شود! متاسفانه باید بگوییم که امروزه کنکورزدگی آن چنان بر تمام ابعاد زندگی فردی و جمعی ایرانیان سیطره یافته که ما را به شدت با عل ...

🔹 چرا صدای نارضایتی‌ها شنیده نمی‌شود؟!.. مهران صولتی

🌱ایرانیان در چهاردهه گذشته و به ویژه از دوم خرداد ۷۶ به بعد با شرکت در انتخابات دو هدف را تعقیب می‌کرده‌اند؛ نخست اینکه نشان دهند مدافع تغییرات مسالمت آمیز هستند و دیگر آنکه پیام نارضایتی خود را به ساختار سیاسی ارسال نمایند. دومین هدف معمولا از طریق رای دادن به نامزدی که دارای بیشترین فاصله از هسته سخت قدرت بود امکان پذیر می‌شد. اما از دیماه گذشته به بعد شاهد حرکت به سوی بلاموضوع شدن انتخابات در افکار عمومی هستیم! چرا که مردم کوشیدند تا نه با شرکت در انتخابات، بلکه مستقیما با حضور در اعتراضات نارضایتی‌های خود را فریاد کنند. اما با شگفتی بسیار اکنون به نظر می‌رسد که نتیجه چندان متفاوت نبوده است! نظام تصمیم سازی کشور چنان دچار ثقل سامعه شده است که فریادها به جایی نمی‌رسد! حتی کار به جایی رسیده است که برخی از وجود عارضه‌ای به نام «ناشنوایی سیستماتیک» سخن می‌گویند! در این یادداشت برخی از دلایل شکل گیری این بیماری را فهرست می‌کنم:. 🔹 در حاشیه قرار داشتن علوم انسانی: جامعه شناسی و سایر علوم انسانی زبان گویای جامعه هستند. ...

🔹 تفاوت‌های ۱۸ تیر ۱۳۷۸ با سوم می‌۱۹۶۸.. مهران صولتی

🔸برداشت اول: در سوم اعتراض دانشجویان دانشگاه نانت نسبت به تفکیک جنسیتی انجام شده به رویدادی انجامید که نه تنها بیش از یک ماه فرانسه را دستخوش التهاب ساخت بلکه توانست آثار درازمدتی بر فضای سیاسی -فرهنگی این کشور و حتی جهان بجا گذارد!. 🔸 برداشت دوم: در ۱۳۷۸، اعتراض دانشجویان خوابگاه کوی دانشگاه تهران، با سرکوب بی سابقه از سوی نیروی انتظامی مواجه و به ناآرامی دانشجویی وسیعی در تهران منجر شد. جنبش دانشجویی متعاقب آن بعد از پنج روز دچار افول شد و داستان مطالبه‌گری دانشجویان با محکوم شدن سرباز وظیفه اروجعلی ببرزاده به جرم سرقت یک دستگاه ماشین ریش تراشی خاتمه یافت!!. 🌱به رغم شباهت‌های ظاهری میان این دو رویداد، تفاوت‌های ژرفی بین این دو واقعه از منظر فرآیند و پیامدها وجود دارد که در ادامه به آنها می‌پردازیم:. ✏️ جنبش دانشجویی فرانسه اگر چه در اعتراض به نقض یک آزادی اجتماعی به ظاهر کم اهمیت به وقوع پیوست (منع ورود دختران به خوابگاه پسران)، ولی به اعتراضات ژرفی علیه نظام سرمایه داری و نظام دانشگاهی این کشور انجامید که تا مدت‌ها برای دانشجویان جهان الهام بخش بود. در حالی که اعتراضات جنبش دانشجویی ...

این یادداشت پیش از این به مناسبت سالگرد ۱۸ تیرماه در کانال منتشر شده است

شاید برخی از دوستان آن را نخوانده باشند 👇👇

🔹 منطق حاکم بر صدا و سیما چیست؟ 🔹.. مهران صولتی

🌱بازداشت و پخش گسترده اعترافات مائده هژبری به جرم رقصیدن در فضای اینستاگرام موجب برانگیختن احساس انزجار بسیاری از فعالان سیاسی و اجتماعی شده است! در این میان فراتر از داستان دستگیری، تیغ تیز انتقادات بیشتر متوجه عملکرد ناموجه صدا و سیما در این زمینه می‌باشد. بسیاری با حیرت می‌پرسند که چرا رسانه ملی با این اقدام به اندک آبروی خود چنین چوب حراج زده است؟! بعضی دیگر هم با اتکا به فراگیری شبکه‌های اجتماعی در افشای سازوکارهای حاکم بر پروژه‌های اعتراف گیری از فعالان سیاسی- اجتماعی که اکنون دیگر تبدیل به کلیشه‌ای نخ نما شده است، به درستی می‌پرسند واقعا فایده این کارها چیست و اصولا چه کسی این اعترافات را باور می‌کند؟! به نظرم بسیاری از این شگفتی‌ها ناشی از انتظارات غیر واقعی از صدا و سیمای موجود می‌باشد! واقعیت این است که تلویزیون ایران سال‌های زیادی است که از معیارهای حاکم بر یک رسانه کارآمد همچون اعتبار، اعتماد، روزآمدبودن، رضایت مندی مخاطب، مستقل بودن و خلاقیت فاصله گرفته است! شاهدش هم ریزش فوق العاده مخاطبان بخش‌های خبری- سیاسی، و در عوض پربیننده شدن برنامه‌های فان از قبیل خندوانه، دورهمی، ...

🔹 گمانه هایی درباره یک سال آینده کشور! 🔹.. مهران صولتی

🌱شاید در هیچ مقطعی از تاریخ بعد از انقلاب نتوان اینچنین مردم را سرگردان و پرتشویش یافت. همه از یکدیگر می‌پرسند چه خواهد شد؟ هیچ چشم انداز روشنی برای تداوم مسیر وجود ندارد! هیمنه سیاست خارجی آنچنان خود را بر زندگی جمعی ایرانیان تحمیل کرده که پرسش از دموکراسی، آزادی و حقوق بشر زائد و فانتزی به نظر می‌رسد. عدم قطعیت در وضعیت بین المللی به ناگزیر نوعی پریشانی را بر اوضاع داخلی حاکم کرده است. بعید است که مسئولین نیز واجد نقشه راه روشنی برای خروج از این بن بست بی سابقه در اختیار داشته باشند که اگر چنین بود ما تا این حد احساس درماندگی نمی‌کردیم. همه در حال دویدن هستند اما معلوم نیست به کجا؟! خرید ارز، طلا، مسکن و هرچیز دیگری که بتواند اندکی آرامش قبل از توفان برایمان به ارمغان آورد اکنون به هویت جمعی ما تبدیل شده است. سعید برزین در یادداشت خود کوشیده است تا با ذکر چهار گزینه پیش رو اندک نوری بر تاریکی تحلیلی اکنون بیفکند. ...

چهار چشم‌انداز برای یک سال آینده.. نویسنده: دکتر سعید برزین کارشناس برجسته جامعه سیاسی ایران

(۱ - احتمال بسیار کم) «سرنگونی رژیم» - اینجا تمام نهادهای حکومتی فرو می‌پاشند و قدرت تاثیرگذاری ندارند. مثل سال ۵۷ و سرنگونی پهلوی. بازی غیرقابل پیش‌بینی می‌شود.. (۲ - احتمال کم) «جنگ داخلی»، مانند سوریه. برخی شهرها از تسلط حکومت خارج و مستقل می‌شوند. درگیری‌های طولانی و خونین جریان دارد. عربستان، اسرائیل و آمریکا تغذیه مالی و تسلیحاتی می‌کنند … (۳ - احتمالی) «ناآرامی‌های گسترده و خشن» بر اثر نارضایتی مردم، ناکارآمدی حکومت و تحریم‌های خارجی در شهرهای مختلف فراگیر می‌شود. ارعاب و بی‌رحمی سیاسی جنبه عادی پیدا می‌کند. اقتصاد فلج می‌شود … (۴ - احتمال زیاد) «ناآرامی مدنی و تلاش برای مدیریت آن» - به این معنا که جامعه مدنی قدرت بیشتری پیدا می‌کند درحالیکه حکومت برای مدیریت شرایط بازتر تلاش دارد. ...

🔹 مهران صولتی در این فایل صوتی با نقد رادیکال تصمیم هایی مانند فیلترینگ تلگرام می‌کوشد تا راهکاری برای تحرک بیشتر جامعه ایران در ع

Audio file ( 28:39, 26.7 MB )

دانلود و مشاهده در تلگرام

سلام دوستان

متاسفانه به دلیل مشکل غیر منتظره‌ای توفیق حضور در نشست انجمن جامعه شناسی ایران را از دست دادم. قرار بود در این نشست به این پرسش پاسخ دهم که؛ آیا فیلترینگ تلگرام جامعه ما را به پیش برد یا خیر؟ آنچه قرار بود در این جلسه بیان کنم در فایل صوتی زیر آمده است 👇👇 ...

🔹 سخنرانی مهران صولتی در. «انجمن جامعه شناسی ایران». پیرامون

تاثیر فیلترینگ تلگرام بر رفتار شهروندان! ….

🔹 به جای رها سازی سوریه، حضورمان را عقلانی کنیم!.. مهران صولتی

🌱 در روزهای گذشته که شاهد وقوع اعتراضاتی در بازار شهرهای مختلف بودیم یکی از پربسامدترین شعارها عبارت از این بود؛ «سوریه را رها کن/ فکری به حال ما کن». به نظر می‌رسد که اینک و به دنبال بهانه جویی ترامپ نسبت به حضور منطقه‌ای ایران، بخش سیاست خارجی به آماج حمله معترضان تبدیل شده است. همه تصور می‌کنند که بخش عمده‌ای از نارسایی‌های اقتصادی به نفوذ گسترده ایران در منطقه بر می‌گردد که البته پر بیراه هم نیست! به عبارت دیگر در عرصه شطرنجی که ترامپ، نتانیاهو و بن سلمان آراسته‌اند طبیعی است که هدف اصلی سیاست خارجی باشد! اما شعار رها کردن سوریه تا چه حد با منافع ملی ایران سازگار است؟ به نظر می‌رسد که اکنون کاسه صبر مردم چنان لبریز شده که به چیزی جز محصور شدن ما در چارچوب مرزهای داخلی قانع نیستند! می‌توان با معترضان همدلی کرد ولی نه الزاما همراهی! مشکل ایران در سیاست خارجی دو چیز است؛ اول سرمایه گذاری در منطقه بیش از ظرفیت‌ها و توان داخلی خود، و دوم عدم تلاش برای اقناع مردم جهت توجیه این حضور! واقعیت این است که تاکنون دستگاه دیپلماسی- تبلیغاتی کشور تلاش چندانی برای تشریح ارتباط میان منافع ملی کشور ...

🔹 چرا تا این حد احساس درماندگی می‌کنیم؟!.. مهران صولتی

🌱تلاطم‌های اخیر بازار ارز، سکه، خودرو و موبایل در کنار گرانی‌های افسار گسیخته و بی اعتنایی دولت نسبت به آنچه در اقتصاد کشور می‌گذرد موج جدیدی از ناامیدی و درماندگی ایجاد کرده است. عملکرد درخشان تیم ملی هم اگر چه التیامی اندک بر این زخم کهنه محسوب می‌شد ولی نتوانست در روند کلی جریان تغییر معناداری ایجاد کند. به نظر می‌رسد اکنون مردم با احساسی از فروپاشی همه چیز در ناخودآگاه خویش روبرو هستند که فقط زمان و مکان وقوع آن را نمی‌دانند! اما چرا اوضاع تا این حد ناامید کننده به نظر می‌رسد؟ گمان می‌کنم که ما اکنون با پنج هم آیندی نگران کننده روبرو هستیم:. 🔹 پیوند بی افقی- بی قدرتی: دوران کنونی را عصر بی افقی برای ایرانیان می‌توان نامید. ائتلافی از فقدان چشم اندازهای امید برای تغییرات معنادار، در کنار احساس عمیق بی قدرتی برای انجام تحولات حتی بسیار کوچک جهت بهبود زیست جمعی! همین می‌شود که سقف آرزوها مدام پایین‌تر می‌آید و ما به روزمره گی و کسالت هر چه بیشتر می‌کشاند. وضعیتی که در آن حتی سخن گفتن از بهبود هم بی معنا و ساده لوحانه جلوه می‌کند!. ...

به افتخار نمایش تحسین برانگیز ایران عزیز در ۲۰۱۸. خواننده:. 🌹🌹

Video file ( 02:36, 5.4 MB )

دانلود و مشاهده در تلگرام