یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده


🔹ایران، و فاجعه‌ای که همین نزدیکی است! 🔹.... ✍ مهران صولتی

نیم قرن پیش در ایران علی شریعتی به دنبال تحقق اسلام منهای روحانیت بود. اسلامی که در آن روحانیون داعیه حکومت نداشته و صرفا عالمان دین باشند. تلاش‌های شریعتی ناخواسته به حکومت روحانیت در ایران انجامید! در خاورمیانه بهار عربی به دنبال تحقق آزادی، عدالت و دموکراسی برای مردم منطقه بود. جوانانی که در میدان تحریر جمع آمده بودند هرگز تصور نمی‌کردند که به جای دستیابی به آرمان‌های شان، جنگ داخلی و آشوب را برای منطقه به ارمغان می‌آورند؟! این روزها که برخی از معترضین در خیابان‌ها به ایرانی و آریایی بودن خود افتخار می‌کنند، آیا می‌توانند اطمینان دهند که تلاش‌های بی برنامه شان به تجزیه و عقب ماندگی بیشتر ایران در خاورمیانه پرآشوب کنونی ختم نمی‌شود؟!. 🔸گاهی نیت‌های خیر ما به فاجعه می‌انجامد!. ...
  • گزارش تخلف

🔹 چشم انداز اعتراضات اخیر چیست؟ 🔹.. مهران صولتی

🌱امروز به دنبال فراخوانی در شبکه‌های مجازی شمار قابل توجهی از شهروندان برخی شهرها به خیابان‌ها آمده و به مسائلی همچون گرانی، بیکاری و عملکرد دولت روحانی اعتراض کردند. مطابق قانون اساسی تجمعاتی از این دست بدون حمل اسلحه آزاد و قانونی است بنابراین می‌توان برگزاری آنها را در راستای خودبیانگری جامعه و اعتراض مدنی به نارسایی‌های موجود دانست ولی پرواضح است که نمی‌توان با برخی از شعارهای آن همراهی کرد. در ادامه می‌کوشم تا چشم انداز پیش روی چنین تجمعاتی را مورد بررسی قرار دهم:. 🔹 انقلاب: در شرایطی که برخی از شرکت کنندگان در این اعتراضات با فریاد زدن شعارهای رادیکال، تغییر نظام سیاسی را در ذهن می‌پرورانند باید پیش از همه در مورد مختصات حکومت جایگزین از ایشان پرسش کرد! اینکه بدیل جمهوری اسلامی در شرایط موجود سوییس است یا سوریه؟ جدا از اینکه در هیچ کشور انقلابی و با وجود زمامداری نسل اول، شکل گیری انقلابی دیگر تقریبا غیر ممکن است همچنین باید به این پرسش پاسخ داد که چه تضمینی برای رستگار شدن مردم ایران بعد از تجربیات نه چندان موفق مشروطه، نهضت ملی و انقلاب ۵۷ وجود دارد؟ در شرایطی که منابع آب، نفت ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔹 چرا نمی‌توانیم به اعلام پایان ماموریت سنتی «گشت ارشاد» خوش بین باشیم؟!.. مهران صولتی

🌱رییس پلیس تهران رسما اعلام کرده است که در رویکردی جدید، از این به بعد گشت ارشاد دیگر به دستگیری، انتقال و تشکیل پرونده برای متهمین اقدام نمی‌کند بلکه با آموزش دیدن مجریان صرفا برخوردها ارشادی خواهد بود! حقیقتش را بخواهید من به تحقق یافتن این رویکرد جدید پلیس که به نوعی اعلام رسمی پایان ماموریت سنتی گشت ارشاد تلقی می‌شود چندان خوش بین نیستم! می‌پرسید چرا؟ درست به دلیل همین اعلام رسمی!! در نظام تصمیم سازی ایران به ویژه در حوزه‌های حساسی همچون آزادی‌های اجتماعی، رویکردهای فرهنگی و گشایش‌های سیاسی اگر قرار است تصمیمی عملیاتی شود هرگز نباید به طور رسمی اعلام شود و گرنه از همان ابتدا با موج مخالفت‌ها مواجه و از عرصه عمل خارج می‌شود! به طور مثال دو تصمیم سرنوشت ساز نظام در حوزه‌های پایان جنگ و پذیرش برجام که به طور رسمی اعلام شد، بعد از مدتی به موانع سخت اجرایی برخوردکردند. جالب‌تر آنکه برخی از دست اندرکاران این معاهدات حتی به خیانت هم متهم شدند! اجرایی‌ترین تصمیم‌ها در ایران آنهایی هستند که هرگز اعلام نمی‌شوند ولی یواشکی انجام می‌شوند! همان‌ها که چون هرگز به صورت علنی اعلام نمی‌شوند و از کا ...
  • گزارش تخلف

🔹 چرا در ایران با یک «گذشته نوستالژیک» مواجه هستیم؟!.. مهران صولتی.. 🌱امشب یلداست!

آیینی تاریخی که بهانه‌ای می‌شود برای دورهمی‌های خانوادگی. بساط هم جور است: سماور ذغالی، چراغ گردسوز، کرسی قدیمی، شاهنامه، دیوان حافظ، و پذیرایی از جنس انار و انگور و آجیل! چند سالی است که برپایی یلدا به شمایل گذشته‌های نه چندان دور، به یک پدیده اجتماعی در ایران تبدیل شده و هر سال هم رونق بیشتری می‌یابد. با پررنگ شدن شبکه‌های اجتماعی هم اینک شاهد احیای هر چه بیشتر سنت‌های دورهمی فامیلی در قالب تصاویر و ویدئو‌های کوتاه هستیم. همه جا سخن از آرزوی بازگشت به گذشته‌ای است که درآن همه اعضای دور و نزدیک خانواده در منزل بزرگ خاندان جمع شده و شبی ماندگار و خاطره ساز را رقم می‌زدند. شاید بتوان گفت ما اکنون با یک نوستالژی مواجه شده‌ایم! اما چرا؟ هر چند که ملت‌ها همواره خاطره‌های جمعی تاریخی و دلنشینی داشته‌اند که از آن برای یادآوری گذشته افتخارآمیز خود بهره می‌برده‌اند ولی پررنگ شدن بیش از پیش این نوستالژی در ایران می‌تواند نشانی از برخی مسائل اجتماعی داشته باشد که ما امروزه با شدت بیشتری با آنها مواجه شده‌ایم؛ به نظر می‌رسد بخش مهمی از این نوستالژی در واکنش به نارسایی‌های موجود در ایران به دلیل ا ...
  • گزارش تخلف

♦️دکتر مهران صولتی جامعه شناس و تحلیلگر مسائل سیاسی

🔸در سیره ائمه شاهد میراثی غنی درمورد گفتگو هستیم …✅مجدانه باید به دنبال خلق موقعیت‌های گفتگو در جامعه باشیم که آن هم سخت همبسته با به رسمیت شناختن طرفین گفتگو از طریق هموار کردن مسیرهای مشارکت برای آحاد ملت هستیم. تنها در چنین صورتی است که می‌توان به نهادینه شدن تدریجی مقوله ضروری گفتگو به عنوان درمانی برای وضعیت آسیب زای کنونی امیدوار بود …✅پرورشی می‌تواند گفتگو محور باشد که برآیند یک خانواده مشارکتی و برابری طلب باشد. خانواده‌ای که در آن نقش‌های والدین و فرزندان نه بر اساس سلسله مراتب عمودی بلکه بر اساس نوعی چیدمان افقی سامان یافته است …✅در سیره ائمه شاهد میراثی غنی درمورد گفتگو هستیم. امامان ما نه تنها دگراندیشان را به حضور می‌پذیرفتند بلکه در کمال احترام با آنها محاجه و استدلال می‌آوردند. البته در این زمینه تجربه امام رضا (ع)، آیین و الگویی ماندگار را در اختیار شیعیان آن حضرت قرار داده‌اند. …. متن کامل این گفتگو را در اینجا بخوانید: 👇👇. کانال ما بپیوندید:. ...
  • گزارش تخلف

🔹 از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه! 🔹.. مهران صولتی

🌱شبکه‌های اجتماعی در روزهای اخیر متاثر از انعکاس برخی تصمیم‌های دولت و واکنش مردم نسبت به آنها بوده است. ابتدا موجی از اعلام پشیمانی از رای دادن به روحانی فضای مجازی را پر کرد و سپس برخی موافقان وی کوشیدند تا واقع بینانه رای به او در انتخابات امسال را امری ناگزیر بدانند. یادداشت زیر به شرایطی می‌پردازد که ناامیدی از روحانی به معنای بروز یک فاجعه نیست:. 🖌 از روحانی ناامیدیم ولی مطالبات خود را فراموش نمی‌کنیم! رییس جمهور برای ما یک منجی نیست آن هم در کشوری که حتی ثلث قدرت را نیز در اختیار ندارد! از همین رو رییس جمهور هم صرفا می‌تواند نماینده‌ای برای انعکاس صدای جامعه باشد. می‌دانیم که اصلاحات تنها در انتخابات و سپس خانه نشینی خلاصه نمی‌شود!. 🖌 از روحانی ناامیدیم ولی می‌دانیم که در اردیبهشت امسال گزینه‌ای بهتر از او در اختیار نداشتیم. زیستن در جهانی با وجود ترامپ نیازمند عقلانیت زیادی است! ...
  • گزارش تخلف

🔹 چگونه می‌توانیم یک «معلم الهام بخش» باشیم؟.. مهران صولتی

🌱 مشکلات و نارسایی‌های نظام آموزش و پرورش کشور به جایی رسیده است که این مجموعه به جای گره گشایی از معضلات، خود به کانون مشکل آفرینی تبدیل شده است! ساختارهایی معیوب که متناسب با نیازهای جامعه نوسازی نشده‌اند و هم اکنون دست اندرکار سرکوب خلاقیت‌ها، بیگانگی دانش آموزان و فرسودگی معلمان شده‌اند! بنابراین در نگاهی واقع بینانه به نظر می‌رسد که با تداوم وضعیت موجود، شاید نتوان هیچ چشم انداز امیدبخشی را فراروی این نهاد ترسیم کرد! در چنین شرایطی تنها می‌توان چشم امید به تحقق آرمانی به نام «معلم الهام بخش» دوخت که بتواند حداقلی از تحول را در سرمایه انسانی و اجتماعی موجود ایجاد کند. ولی پرسش اصلی این است که چگونه می‌توان ایفای چنین نقشی را انتظار داشت؟. 🖌 معلم الهام بخش می‌داند که منزلت اجتماعی تنها در وجود پول خلاصه نمی‌شود و جامعه همچنان برای شهروندان متعهدی که می‌کوشند تا شرایط زیست جمعی را بهبود بخشند احترام عمیقی قائل است. چنین معلمی می‌داند که اگر چه کالایی شدن ارزش‌ها و افزایش منفعت طلبی‌ها کار را برای او دشوار کرده، ولی جامعه هنوز هم از ارزش‌های انسانی تهی نشده است!. 🖌 معلم الهام بخش می‌د ...
  • گزارش تخلف

نقدی بر مقاله «شهر شاد». موضوع طرح شده توسط دکتر صولتی بسیار مهم و ضروری است

در این مقاله ایشان تلاش کرده‌اند تا نشان دهند که شادی یک امر اجتماعی و مشارکتی بوده و در نهایت دلیل شاد نبودن مردم ایران را با گلایه از سرکوبهای اجتماعی سیاسی مطرح نموده‌اند. از نظر من نویسنده در این موضوع نتوانسته به عمق موضوع نگاه کرده و تصور میکند که با هیجانهای سیاسی و اجتماعی میتوان ملتی را شاد کرد. به گمان من نویسنده چون علت اصلی اندوه مردم ایران را به دقت بررسی نکرده معلول را به جای علت گرفته است. رشد غمگین شدن مردم ایران لااقل از هفتصد سال پیش شروع شده و همچنان ادامه دارد که البته در چهل سال اخیر شدت بیشتری گرفته است. کما اینکه در شعر رودکی و فردوسی اثری از غم نیست آنچنان که شاعران قرون بعدی غمگنانه شعر سروده‌اند. دلایل عمده این غمگینی را میتوان در مقولاتی چون عرفان اسلامی، تصوف، حمله مغول، شیعه‌گری، تاکید بر صواب داشتن گریه و غم، مصیبت‌های همگانی چون جنگ و زلزله دانست و اما در سالهای اخیر دلایل دیگری نیز مزید بر دلایل قبلی شده‌اند: از آنجمله‌اند حکومت شیعی سنت گرا که اساسا بیشترین تاکید را بر فضیلت عزاداری دارد، حجم و گستردگی خبر و رسانه که عمدتا حاوی صحنه‌های کشتار و جنگ است، ...
  • گزارش تخلف

🔹چگونه می‌توانیم «شهری شاد» داشته باشیم؟.. مهران صولتی

🌱برای جامعه‌ای که به سوی ناامیدی و افسردگی در حرکت است، بسیار طبیعی به نظر می‌رسد که امید آفرینی و نشاط بخشی از اهمیت زیادی برخوردار باشد. از همین رو اندیشیدن به مقوله «شادی» و تلاش برای فراهم نمودن لوازم آن می‌تواند در زمره ضروری‌ترین اقدامات تلقی شود. اما روشن است که دستیابی به شادی بدون فهم صحیح از این مقوله راه به جایی نمی‌برد. در این میان فهم اجتماعی، همدلانه و تفسیری از این مقوله می‌تواند به تعمیق موضوع کمک کند. لذا این یادداشت بر آن است تا با فاصله گرفتن از نگاه رایج و روان شناسانه، نوعی نگرش جامعه شناسانه نسبت به مقوله شادی را در کانون تحلیل خود قرار دهد:. 🖌 شادی «اجتماعی» است: در روزگاری که رویکرد روان شناختی غالب از شادی، عبارت از حرکت به سوی حذف محرک‌های محیطی ناگوار در محیط کار، خویشاوندان و خانواده می‌باشد و بر فراهم نمودن محیطی سالم، بهداشتی و بدون حضور دیگران تاکید می‌ورزد، نگاه جامعه شناسانه به شادی، این مقوله را اجتماعی و با حضور سایر افراد تلقی می‌کند. در این نگاه، شادی ارتباطی نزدیک با روابط اجتماعی، تفسیر موقعیت، کارکرد نهادها و مشارکت اجتماعی می‌یابد‌. انسانها موجو ...
  • گزارش تخلف

‍ 🖌 عدم وجود فراکسیون بندی کارآمد: فراکسیون‌ها میراث انقلاب کبیر فرانسه و پیدایش دو مفهوم رایج سیاسی؛ «چپ» و «راست» هستند

شکل گیری نوعی صف بندی سیاسی که موفق شد تضادهای موجود در جامعه را به عرصه پارلمان کشانده و نوعی حل و فصل مدنی- سیاسی شکاف‌های اجتماعی را دنبال کند. شاید مجلس ششم نخستین دوره پارلمان ایران پساانقلابی بود که مقوله فراکسیون بندی را جدی تلقی کرد. امری که موجب برنامه ریزی فراکسیون‌ها بر سر مسائل اساسی کشور و ورود آنها به عرصه رایزنی‌های شفاف بین فراکسیونی بود. روشن است که حضور فراکسیون‌های قدرتمند می‌توانند موجبات کاهش نقش نمایندگان مستقل و ژلاتینی را فراهم آورده و به تسریع روند توسعه سیاسی در کشور کمک نماید. خوشبختانه ضرورت فراکسیون بندی در مجلس دهم هم تداوم یافت و به شکل گرفتن فراکسیون هایی از جمله «امید» انجامید. در مجموع برای افزایش کارآمدی هر چه بیشتر در نظام پارلمانی کشور، گزیری جز تداوم و بهینه کردن نظام فراکسیون بندی مجلس در پیش نداریم!. 🖌 ابهام در معیارهای احراز صلاحیت: داستان تایید یا رد صلاحیت نامزدهای انتخابات مجلس قصه پرغصه‌ای است. بیشتر از آن رو که ناقض اصل پیش بینی پذیری بوده و توان برنامه ریزی سیاسی برای شرکت در انتخابات را از احزاب سیاسی جهت معرفی نامزدهای شایسته و توانمند س ...
  • گزارش تخلف

🔹 نارسایی‌های نظام پارلمانی در ایران! 🔹.. مهران صولتی

🌱دهم آذرماه هر سال، روز مجلس نامیده شده است. برای ما ایرانیان بیش از یکصد سال است که از تاسیس نخستین پارلمان در ایران می‌گذرد. آرمانی که مطالبه اصلی مشروطه خواهان تلقی می‌شد و عاقبت با فداکاری‌های بسیار جامه عمل به خود پوشید. در حقیقت امروزه ما با میراثی مواجه هستیم که اگر چه نمادی از ورود تجدد به ایران معاصر تلقی شده و جلوه‌ای از مردم سالاری در کشور محسوب می‌شود ولی همچنان از پاره‌ای نارسایی‌های جدی نیز رنج می‌برد. برخی از این کاستی‌ها و نقصان‌ها به شرح زیر می‌باشند:. 🖌 ساختار غیر حزبی پارلمان: شاید بتوان مهمترین مانع بر سر کارکرد مناسب و مورد انتظار نظام پارلمانی در ایران را «غیر حزبی بودن ساختار مجلس» در ایران دانست. این نارسایی البته بخشی از مشکل بزرگتری به نام فقدان حضور احزاب قدرتمند سیاسی در کشور محسوب می‌شود. زمانی که احزاب نامزدهای پارلمان را انتخاب و به جامعه معرفی می‌کنند، عقبه‌ای از هماهنگی حزبی میان اهداف، شعارها و برنامه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در میان نامزدهای معرفی شده وجود دارد. مردم دقیقا می‌دانند که برای تایید برنامه‌های حزب باید به کدام نامزدهای انتخابات مجلس را ...
  • گزارش تخلف

🗣 گفتگو با اسراییل، مانند «گفتگوی شمشیر و گردن» است!

مصاحبه غسان کنفانی، نویسنده نامدار فلسطینی با ریچارد کارلتون- بیروت ۱۹۷۰. کنفانی، ۳۶ساله بود که با انفجار بمبی در اتومبیلش ترور شد.
  • گزارش تخلف

🔹 خطر فرسودگی جامعه جدی است! 🔹.. مهران صولتی

🌱به مناسبت گرامی داشت روز دانشجو در یکی از دانشگاه‌ها حضور یافتم. برنامه انجمن اسلامی ترکیبی از سخنرانی سیاسی، موسیقی سنتی و ترانه‌های شاد بود که شور خاصی به جمع کثیر دانشجویان می‌بخشید. کاملا مشهود بود که دانشجویان با تمام وجود از فراهم شدن فرصتی برای ابراز شادی جمعی استقبال کرده و ابایی هم از حرکات موزون مثل تکان دادن هماهنگ شاخه‌های گل ندارند. در میانه سخنرانی هم امکانی فراهم شد تا دانشجویی در میان جمع حاضر شده و لب به انتقاد از مسئولین در باب بسته بودن فضای دانشگاه بگشاید. این اعتراض مدنی اگرچه آشکارا نوعی اختلال در برنامه ریزی مراسم محسوب می‌شد ولی با استقبال بخش قابل توجهی از دانشجویان مواجه شد و مورد تشویق هم قرار گرفت. چیزی که واضح بود این بود که دانشجویان آشکارا حوصله‌ای برای شنیدن حرف‌ها و بحث‌های جدی نداشته و بیشتر علاقمند به ابراز وجود و دیده شدن بودند. شاید بتوان گفت دو گمشده‌ی دانشجویان در این مراسم، «شادی» و «اعتراض» بود! حال اگر دانشگاه را به دلیل حساسیت‌های بیشتر به تحولات و نارسایی‌های محیطی، دماسنج جامعه شهری ایران در نظر بگیریم به خوبی می‌توان نتیجه گرفت که حال جامع ...
  • گزارش تخلف

🔹 چرا سرنوشت دهقان فداکار برای جامعه اهمیت دارد؟.. مهران صولتی

🌱 ریز علی خواجوی یا همان دهقان فداکار معروف درگذشت. خبر اگر چه کوتاه ولی غیر منتظره نبود! سال‌ها از گلایه‌های مرحوم خواجوی به خاطر گرفتار شدن در روزگار تنگدستی و عسرت می‌گذشت! اسطوره سالخورده اخلاق در این جامعه که اتفاقا جزء نخستین مشعل داران کتاب‌های درسی ما هم بشمار می‌رفت نتوانسته بود زندگی راحت و بی دغدغه‌ای داشته باشد. بیمه درمانی پاسخگوی بیماری هایش در دوران کهنسالی نبود و او را حتی جویای کاری برای گذران زندگی روزمره‌اش ساخته بود! دهقان فداکار اگر چه چهره نمادین «اخلاق دگرخواهانه» در روزگار ما به شمار می‌رفت ولی هرگز یگانه نبود! بیش و پیش از او معلمانی داشتیم که اگر چه از طلایه داران آگاهی بخشی به نسل‌های آینده بشمار می‌رفتند ولی سرنوشتی بهتر از او نیافته بودند! همان‌ها که صادقانه زیستند ولی روزگار همراه شان نبود. با وجود قدرشناسی شاگردان، حمایتی از سوی دولت‌ها دریافت نکردند و روزگار را به سختی گذراندند! ...
  • گزارش تخلف

🔹 زلزله ویرانگر اجتماعی در راه است! 🔹.. مهران صولتی

🌱لطفا با دقت به سخنان اخیر فرماندار مشهد از وضعیت این شهر و حاشیه هایش (سال ۹۵) توجه کنید:. بر اساس گزارش‌ها و آمار سازمان بهزیستی؛ ۳۷ درصد همسرآزاری‌های خراسان رضوی در مشهد صورت می‌گیرد که ۸۰ درصد آن در حاشیه این شهر بروز می‌کند. ۲۵ درصد کودک آزاری‌های استان نیز مربوط به مشهد است که ۷۸ درصد آن در حاشیه شهر مشهد اتفاق می‌افتد. ۱۴ درصد خودکشی‌های استان در مشهد رخ می‌دهد که ۹۷ درصد از این میزان نیز مربوط به حاشیه شهر مشهد است.۸۷ درصد کودکان خیابانی استان در مشهد هستند که ۵۴ درصد از این تعداد در حاشیه شهر حضور دارند. ۳۹ درصد از از مسائل و مشکلات زنان بدسرپرست استان مربوط به شهر مشهد است که ۲۸ درصد از این میزان در حاشیه شهر اتفاق می‌افتد!. شواهدی که از قریب الوقوع بودن یک زلزله اجتماعی در کشور حکایت دارند! متاسفانه ما در کشور با یک تاخیر بیست ساله درباره جدی تلقی کردن آسیب‌های اجتماعی مواجهیم. دو عرصه سیاست و اقتصاد در دو دهه گذشته بیش از پیش به شکل گیری نابرابری‌های اجتماعی، حاشیه نشینی و پررنگ شدن فرایندهای تبعیض و طرد انجامیده‌اند و اینک ما با طغیان و هجوم سیل آسای این آسیب‌ها مواجه شده ...
  • گزارش تخلف