یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده


🔷 تحلیل قاصر، تحلیل‌گر مقصر! 🔷.. مهران صولتی

🌱 استاد بابایی را همه می‌شناسیم. آشنایی ژرف با سنت دینی، در کنار قلمی روان و صریح ترکیب دلپذیری از تحلیل‌های ایشان در فضای تلگرام خلق کرده است. یادداشت هایی که ساده نوشته می‌شوند ولی مضامین عمیقی را در بطن خود می‌پرورند. اما به نظر می‌رسد که برخی اوقات ایشان هم در دام تقلیل گرایی افتاده و تحلیل هایی بر خلاف آن نگاه عمیق همیشگی ارائه می‌دهد. آخرین نمونه از این دست به یادداشت ایشان درباره رویداد همه پرسی اقلیم کردستان عراق بازمی گردد که ایشان سعی کرده‌اند تا با یادآوری خام اندیشی مردم ایران در انقلاب ۵۷، ‌ کردها را از نتایج اقدام مشابه شان برحذر دارند. از همین رو است که ایشان انقلاب ایران را حاصل «شامورتی بازی‌های آل احمد» و «خطابه‌های مسحور کننده شریعتی» دانسته‌اند! واقعا چگونه می‌توان بسیاری از زمینه‌های ساختاری مانند کودتای ۲۸ مرداد، پیرامونی بودن ایران در نظم جهانی، انسداد سیاسی موجود، حاکمیت گفتمان چپ در جهان و ایران، شکاف طبقاتی فزاینده، تورم افسار گسیخته پس از سال ۵۳، و بسیاری دیگر از عوامل را در نظر نگرفت و صرفا آل احمد و شریعتی را دو عامل مهم انقلاب در نظر گرفت؟! استاد بابایی تو ...
  • گزارش تخلف

مظلوم مقصر

استقلال‌طلبی کردها در این سال‌‌ها و در این منطقه، بسیار شبیه آزادی‌خواهی ایرانیان در دهۀ پنجاه است. در سال‌های منتهی به انقلاب، تصور مردم ایران از آزادی و استقلال، چیزی شبیه تصور کودکان از خانه‌سازی با اسباب‌بازی بود. هیچ تصور روشنی از زمین و مصالح ساختمانی و مهندسی دشوار کاخ آزادی نداشتیم. برخی روشنفکران دهۀ چهل و پنجاه، متهم ردیف اول این نادانی ملی‌اند. شامورتی‌بازی‌های آل احمد و خطابه‌های سحرآمیز شریعتی هوش از سر همه برده بود. صدای کسانی مانند فخرالدین شادمان به گوش هیچ کس نمی‌رسید. استقلال کردستان بدون توسعه و بدون زیرساخت‌های نظری و عملی اقلیم نفت‌فروش و اسرائیل‌زده، خاورمیانۀ داعش‌خیز را وارد مرحله‌ای جدید از ناآرامی‌ها خواهد کرد. دود این آتش، بیش از همه در چشم کردهای مظلوم خواهد رفت. کردستان استقلال‌طلب، اگر تا امروز مظلوم قاصر بود، از این پس مظلوم مقصر است …🌿🍁🍁🍁. ...
  • گزارش تخلف

🔹 چرا حسین (ع)، قابل احترام است؟ 🔹.. مهران صولتی

🌱شهادت حسین (ع) یک تراژدی بود. مظلومیت قتل عام گروهی از پاکبازترین و آزاده‌ترین انسان‌ها در نبردی نابرابر با جباریت! جلوه‌ای از ماندن بر سر اصول، تا پای جان باختن خود و خانواده. رخدادی تراژیک برای انسانیت که متاسفانه در مرزهای عقیدتی اسلام باقی ماند و به اندازه کافی ابعاد جهانی نیافت. حسین با ما و جان ما کاری کرد که می‌توان متدین نبود، می‌توان مسلمان نبود، ولی نمی‌توان او را تحسین نکرد و دوست نداشت، شاید به دلایل زیر؛. 🔹حسین «متفاوت» بود و هزینه تفاوت و همنوایی نکردن با دیگران را پرداخت. در روزگاری که همگان در قبال جباریت، با تطمیع یا تهدید زبان در کام کشیده بودند، حسین به ما آموخت که هزینه زیست اصیل انسانی، مرگی «دردناک» و «تراژیک» است! حسین آموزگار بزرگ «ایستادن» در مقابل تمام چیزهایی بود که انسان و انسانیت را به تباهی می‌کشاند. از همین رو بود که قدرت تمامیت طلب همگان را در مقابل یک انتخاب قرار داده بود؛ تسلیم، یا مرگ!. ...
  • گزارش تخلف

🔷🔹 چرا به «شجریان» نیازمندیم؟ 🔹🔷.. مهران صولتی

🌱اول مهر ماه، زاد روز استاد محمدرضا شجریان است. هنرمند موسیقی سنتی و خواننده قطعاتی مانند ربنا و تصنیف‌های معروفی از شعر فارسی. شجریان اگر چه همواره در خاطره جمعی ایرانیان حضور داشت ولی مشارکت فعال در رویدادهای سال ۸۸ و پیامدهای ناشی از آن، به هنرش آشکارا رنگ و بویی سیاسی بخشید و اهمیتش را افزون‌تر ساخت. البته در این میان بخشی از قدرت هم کوشید تا با سانسور چهره و صدای وی در رسانه رسمی کشور از میزان محبوبیتش بکاهد که روشن است در این زمینه ناکام ماند. شجریان اینک به اسطوره‌ای تاثیر گذار در فرهنگ ایرانی -اسلامی ما تبدیل شده است که حذف یا فراموشی آن به سودایی محال شباهت دارد. اسطوره‌ای که البته می‌تواند برای ایران امروز کارکردهای جامعه شناختی مفیدی هم داشته باشد. می‌کوشم تا در این یادداشت به نیاز جامعه ایرانی به پدیده‌ای به نام «شجریان» نگاهی بیفکنم …🔹شجریان نمادی از احیای سنت در روزگار سیطره مدرنیته است. سنتی که می‌کوشد در قالب لطیف‌ترین وجوه هنری، انسان مدرن را با عمیق‌ترین مضامین اخلاقی و انسانی آشنا کند. اهمیت موضوع آن جایی بیشتر می‌شود که ایرانیان در روزگار بعد از انقلاب با یک سنت اسل ...
  • گزارش تخلف

🔹 نیازمند آفرینش «نهضتی اخلاقی» هستیم! 🔹.. مهران صولتی

🌱در حالی که افول اخلاق و سقوط سرمایه اجتماعی در جامعه ایران سرعتی بیش از گذشته یافته است، متاسفانه راه حل‌های بدیلی برای برون رفت از وضعیت موجود به چشم نمی‌خورد. جامعه شناسان به درستی گره نارسایی هایی کنونی را در وجود ساختارهای معیوب و بازتولید کننده نابرابری، تحمیل وطرد می‌جویند و معتقدند باید اصلاحات ساختاری مناسب در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به وقوع بپیوندد. در نقطه مقابل روان شناسان با اذعان به واقعیت‌های موجود، معتقد به پاره‌ای راه حل‌های کلینیکی برای مقاوم سازی افراد در مقابل آسیب‌ها هستند. درمان هایی که می‌کوشند با ایزوله کردن فرد و ایجاد گسست در برخی روابط اجتماعی آسیب زا، از شدت بحران بکاهند. البته در این میان روانپزشکان نیز درمان ناامیدی، افسردگی و تحقیر شدگی را در تجویز برخی آرام بخش‌های قوی جستجو می‌کنند! ولی واقعیت این است که هیچ یک از این دو راه گشایشی در وضعیت موجود ایجاد نکرده‌اند. اصلاحات ساختاری مدنظر جامعه شناسان به دلیل متصلب شدن ساختارها و فقدان نیروی موثر اجتماعی تاکنون راه به جایی نبرده و تغییر معناداری در وضعیت موجود ایجاد نکرده است (کلیت پتانسیل سیاسی -ا ...
  • گزارش تخلف

🔹 تحول در «آموزش وپرورش» چگونه امکان پذیر است؟.. مهران صولتی

🌱 در آستانه مهرماه، بهار تعلیم و تربیت ایستاده‌ایم. ماهی که یادآور تلاش‌های معلمان و دانش آموزان جهت ارتقای دو سطح آموزش و پرورش در کشور است. اما واقعیت این است که به رغم تمام تلاش‌های انجام شده همچنان از تحقق آرمان‌های متعالی در این دو عرصه بازمانده‌ایم. پرواضح است که امروزه این نهاد رسمی از معضلات ویرانگری همچون کاربردی نبودن درس‌ها، فقدان آموزش مهارت‌های زندگی، مشارکت اندک والدین، دانش آموزان و معلمان در فرآیند مدیریت واحدهای آموزشی و نهایتا القای حس ناامیدی، از خودبیگانگی و سرکوب استعدادها و خلاقیت‌ها رنج می‌برد. در همه این سال‌ها هم برنامه هایی برای تحول در این نهاد طراحی و اجرا شده است ولی نتوانسته بر مشکلات ناشی از عدم کارآمدی این سیستم غلبه کند (آخرین مورد در این زمینه هم تصویب سند تحول است که حتی در مقدمه‌اش از واقع بینی و ژرف نگری در این زمینه تهی است!). به نظر می‌رسد تحول واقعی در آموزش و پرورش کشور منوط به اجرای راهبردهایی است که بتواند بر معضلات ساختاری این نهاد چیره شده و از اتلاف هر چه بیشتر سرمایه‌های انسانی و اجتماعی در آن جلوگیری کند. برخی از این راهبردها را می‌توان ب ...
  • گزارش تخلف

🔹 علی مطهری و ادامه داستان «ژن‌های خوب»!.. مهران صولتی

🌱 قضیه ژن‌های خوب که با مصاحبه حمیدرضا عارف آغاز شد ابعاد وسیع‌تر و نگران کننده‌تری یافته است. وسیع‌تر از این نظر که به لطف وجود شبکه‌های اجتماعی هر روز افراد بیشتری با عنوان حائزین ژن‌های برتر به جامعه معرفی می‌شوند و نگران کننده‌تر از این حیث که تعمیم و مطلق نگری ما ایرانیان در حال رقم زدن یک تراژدی اخلاقی به زیان سرمایه اجتماعی در کشور است. در روزگاری که شکاف دولت- ملت ابعاد توصیف ناپذیری پیدا کرده و حجم بیگانگی ناشی از بی قدرتی سیاسی مردم هر روز وسیع‌تر می‌شود آشکار است که بلندتر شدن لیست رانت خواری‌ها صرفا می‌تواند خدمتی به مچ گیری‌های سیاسی محسوب شود. آخرین نمونه از این افشاگری‌ها مربوط به تصدی غیر متعارف فرزند علی مطهری به عنوان معاون شهرداری یکی از مناطق تهران است. این در حالی است که علی مطهری همواره به عنوان نمادی از آزادی خواهی و استقلال شخصیت در سال‌های اخیر مطرح بوده است. در عصری که بی اصولی و فرومایگی سکه رایج بازار سیاست در ایران امروز بشمار می‌رود این علی مطهری بوده است که توانسته نمادی از تلفیق موثر میان اصولگرایی و اصلاح طلبی محسوب شود. تصوری که به نظر می‌رسد با این را ...
  • گزارش تخلف

🔹 چرا روشنفکران نباید به قدرت برسند؟! 🔹.. مهران صولتی

🌱بحران نسل کشی مسلمانان روهینگیا در میانمار و متعاقب آن توجیه و بی تفاوتی آنگ سان سوچی نسبت به این جنایات سازمان یافته موجی از اعتراضات فعالان حقوق بشر و شکل گیری کمپین هایی با هدف تلاش برای بازپس گیری جایزه نوبل از خانم سوچی را در پی داشته است. نوک پیکان انتقادات هم بیشتر رفتار دوگانه و ریاکارانه خانم سوچی را هدف قرار داده است! فعال حقوق بشر و برنده صلح نوبل در دوران اپوزیسیون و توجیه‌گر جنایت نسل کشی در عصر حضور در حکومت! به نظر می‌رسد مبنای اصلی این تناقض در رفتار خانم سوچی به موافقت یا مخالفت با گزاره؛ «حضور یا عدم حضور روشنفکران در قدرت!» باز می‌گردد. اینکه حضور روشنفکران می‌تواند مفید و موجب اصلاح روندهای حکمرانی شود یا به عکس به قدرت رسیدن روشنفکران می‌تواند منجر به محافظه کاری بیشتر و توجیه ناراستی‌های حکومت از جانب ایشان شود؟! البته من به دلایل زیر معتقدم که «روشنفکران نباید به قدرت برسند!» …✏️ منطق کار روشنفکری عبارت از نقش ناقدانه در قبال قدرت است؛ قدرتی که می‌تواند ناشی از تکیه بر سنت یا مدرنیسم باشد. بر عکس حضور روشنفکران در قدرت آنها را با منطق دیگری روبرو می‌سازد که عبار ...
  • گزارش تخلف

🔷 خطر تکرار اشتباه تاریخی اصلاح طلبان! 🔹.. مهران صولتی

✏️ اپیزود اول: در کنگره کشوری انجمن اسلامی معلمان (زمستان ۸۱) و در حاشیه مراسم به کیانوش راد نماینده آن روزهای اهواز در مجلس ششم گفتم که بزرگترین خطای این است که سرنوشت خود را چنان به دولت خاتمی گره زده‌اند که پیروزی‌ها و شکست‌های دولت هم به پای آنها نوشته می‌شود (زمانی که دولت دوم خاتمی در سراشیبی بی اعتباری و شکست بود). به او گفتم که باید افقی پیش روی مردم بگشایید تا ایرانیان بتوانند سقفی فراتر از دولت را هم برای غایات خود متصور ببینند. فرجام کار البته پیروزی احمدی نژاد بود!. ✏️ اپیزود دوم: از هشتم خرداد ۹۲ و پیش از ورود رسمی هاشمی و خاتمی، به کمپین تبلیغاتی روحانی پیوستم. از مدت‌ها پیش می‌دانستم که در دوران پسااحمدی نژاد فضا برای حضور چهره هایی همچون خاتمی فراهم نیست. این را گفتم تا تصور نشود این یادداشت را از منظر کسانی نوشته‌ام که از همان ابتدا یا بعدها با روحانی زاویه پیدا کرده‌اند. دولت روحانی را همچنان خیرالموجودین در فضای چهارسال آینده می‌دانم ولی معتقدم اصلاح طلبان ممکن است در حال تکرار یک اشتباه تاریخی باشند!. 🌱 دولت روحانی با اتکا به ظهور گفتمانی به نام اعتدال به قدرت رسید. ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔹 زمانی برای نزدیکی اصولگرایی و.. مهران صولتی

🌱اصولگرایان همواره از سکولاریسم گریخته‌اند ولی گویا این بار چاره‌ای جز آغوش گشودن به رویش ندارند! همان کسانی که روزگاری مخالفان فکری خود را در جمهوری اسلامی با اتهامی همچون سکولار می‌نواختند و از میدان خارج می‌کردند حال که می‌بینند کفگیر سرمایه‌های اجتماعی و مذهبی این ملت به ته دیگ خورده است می‌کوشند تا پیش از پایان پذیرفتن اعتماد مردمی راهی برای برون رفت بیابند! واقعیت این است که در چهاردهه گذشته مسئولین کشور و متولیان مذهب، بسیار بیش از آن چیزی که موجود بوده است از ذخایر مذهبی و معنوی این کشور استحصال کرده‌اند! درست مشابه برداشت‌های افسار گسیخته از منابع آب و بیم وقوع خشکسالی و قحطی در سال‌های پیش رو! و همین شده است که امروزه یکی از منادیان پیوند دین و سیاست در ایران بعد از انقلاب () در یکی از افراطی‌ترین برنامه‌های سیما (جهان آرا از شبکه افق)، صادقانه از بی اعتمادی مردم نسبت به داعیه‌های دینی سخن می‌گوید (کلیپ ضمیمه این یادداشت). داستان چیست؟ واقعیت این است که ما در چهاردهه گذشته اسیر مستی قدرت بوده ایم (هنوز هم در بخش هایی هستیم!). نوعی مدهوشی که به ما توان ارزیابی درست از وضعیت مو ...
  • گزارش تخلف

🔹 برچیدن بساط دانش به نفع مدرک! 🔹.. مهران صولتی

🌱 امروز برای انجام کاری به مدرسه رفتم. مدیر آموزشگاه کنارم نشست و شروع به درددل کرد. از این که تا چه حد در مدارس، «پرورش» در حاشیه قرار گرفته و «آموزش» یکه تازی می‌کند! اما با توضیحات بعدی او متوجه شدم که حتی آموزش هم به محاق رفته و «مدرک» به مثابه خروجی اصلی نظام آموزش کشور سروری می‌کند! گفت توصیه کرده‌اند که مدرسه در انتهای حیاط برچیده شود و بجای آن دفتر یک مرکز «آموزش از راه دور» بنشیند!. نمادی از شکست در برابر!. یادم می‌آید که یکی از دوستان چندی پیش تصاویری را از یک مجتمع آموزشی در کانادا فرستاده بود. برخلاف مدارس ما که اتاقی تنگ و تاریک در ابعاد یک انباری را به کتابخانه مدارس اختصاص می‌دهند، کتابخانه‌های مدارس کانادا دقیقا در ورودی سالن و به صورت «اوپن» طراحی شده‌اند. کتابخانه هایی که با انواع رنگ آمیزی‌های جذاب می‌کوشند تا فرصتی را برای همنشینی کودکان و والدین در امر مهم کتابخوانی فراهم آورند. ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔹 میراثی ارزشمندتر از مریم میرزاخانی! 🔹.. مهران صولتی

🌱جامعه شناسان ایرانی معتقدند که هم اکنون در کشور با پدیده‌ای مواجه هستیم که می‌توان آن را با ویژگی‌های زیر معرفی کرد: سقوط اعتماد وسرمایه اجتماعی، افزایش خودمحوری، رشد فزاینده مدرک گرایی و کالایی شدن ارزش‌ها، ترجیح منافع فردی بر مصالح جمعی و …. اگر بخواهیم برای فهم بهتر موضوع از آموزه‌های هابرماس درباره عقلانیت و تقسیم آن به دو نوع «سوژه محور» و «ارتباطی» بهره ببریم می‌توانیم بگوییم که ما هم اکنون در روزگار چیرگی عقلانیت سوژه محور در ایران به سر می‌بریم. در این عقلانیت که شیوه اندیشیدن و عمل کردن ما در جهان واقعی را تعیین می‌کند شاهد نوعی فردگرایی ضد اجتماع، حق گرایی ضد مسئولیت، خودشیفتگی ضد همدردی و منفعت پرستی ضد دیگری هستیم. با نگاهی دقیق‌تر به پیرامون خود می‌توانیم برخی از عوارض زیان بار چنین نگرشی را مشاهده کنیم: تخلفات رانندگی، تخریب محیط زیست، افول اعتماد عمومی و پررنگ شدن نقش «زرنگ» ها در تفکر غارتی - غنیمتی، از جلوه‌های حاکمیت چنین عقلانیتی در سال‌های اخیر به شمار می‌روند! اما در سوی دیگر عقلانیت ارتباطی قرار دارد که بر مشارکت طرفین در دستیابی به یک تفاهم اقناعی و رضایت بخش تا ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔹 چرا مجلس در ایران به «کانون طنز سیاسی» تبدیل شده است؟.. مهران صولتی

🌱در روزهای گذشته به دلیل برگزاری جلسات رای اعتماد به وزراء، شاهد اوج گرفتن تمرکز بر عملکرد مجلس از سوی رسانه‌ها و به تبع آن تولید مجموعه دیگری از «طنزهای سیاسی» بودیم. ماجرای سلفی گرفتن با موگرینی، های قاضی پور، گعده‌های حاشیه مجلس، ایفای نقش مبصر از سوی لاریجانی برای ایجاد سکوت در میان نمایندگان و … نمونه هایی از تبدیل نماد مردم سالاری ایران به کارخانه تولید سیاسی می‌باشد. طنزهایی پرطرفدار که بخش مهمی از فضای شبکه‌های اجتماعی را به خود اختصاص داده و مدام در جامعه دست به دست شده و به اسباب تمسخر و تاسف شهروندان تبدیل می‌شود! به نظر می‌رسد عوامل زیر در تبدیل مجلس به کانون طنز سیاسی در ایران موثر بوده‌اند:. ✏️ فی نفسه از ظرفیت زیادی برای طنزآفرینی برخوردار است: تنوع، مصونیت نسبی رسانه‌ها، فرصت نطق علنی نمایندگان و حاکمیت نظم حداقلی در مجلس، به نمایندگان فرصت فراوانی برای خودنمایی، ابراز وجود و به تبع آن رسانه‌ای شدن می‌بخشد. پرواضح است که در روزگار رونق شبکه‌های اجتماعی ما شاهد افزایش انتشار مقولات طنز سیاسی از سوی این نهاد در جامعه باشیم!. ✏️ تداوم فرآیند «سیاست زدایی» با کلید واژه اعتد ...
  • گزارش تخلف