یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده


🔹 تفاوت‌های ۱۸ تیر ۱۳۷۸ با سوم می‌۱۹۶۸🔹.. مهران صولتی

🔸برداشت اول: در سوم اعتراض دانشجویان دانشگاه نانت نسبت به تفکیک جنسیتی انجام شده به رویدادی انجامید که نه تنها بیش از یک ماه فرانسه را دستخوش التهاب ساخت بلکه توانست آثار درازمدتی بر فضای سیاسی -فرهنگی این کشور و حتی جهان بجا گذارد!. 🔸 برداشت دوم: در ۱۳۷۸، اعتراض دانشجویان خوابگاه کوی دانشگاه تهران، با سرکوب بی سابقه از سوی نیروی انتظامی مواجه و به ناآرامی دانشجویی وسیعی در تهران منجر شد. جنبش دانشجویی متعاقب آن بعد از پنج روز دچار افول شد و داستان مطالبه‌گری دانشجویان با محکوم شدن سرباز وظیفه اروجعلی ببرزاده به جرم سرقت یک دستگاه ماشین ریش تراشی خاتمه یافت!!. 🌱به رغم شباهت‌های ظاهری میان این دو رویداد، تفاوت‌های ژرفی بین این دو واقعه از منظر فرآیند و پیامدها وجود دارد که در ادامه به آنها می‌پردازیم:. ✏️ جنبش دانشجویی فرانسه اگر چه در اعتراض به نقض یک آزادی اجتماعی به ظاهر کم اهمیت به وقوع پیوست (منع ورود دختران به خوابگاه پسران)، ولی به اعتراضات ژرفی علیه نظام سرمایه داری و نظام دانشگاهی این کشور انجامید که تا مدت‌ها برای دانشجویان جهان الهام بخش بود. در حالی که اعتراضات جنبش دانشجویی ...
  • گزارش تخلف

سلام و ارادت جناب صولتی.. ملاحظات شما در مورد «تمدن سازی» تماما بجاست

ولی به نظرم توقف و تاکید بر همان بند اولی که ذکر کردید کفایت می‌کند (تمدن‌ها یک پدیده پسینی هستند، به این معنا که ابتدا خلق شده و سپس به این عنوان نامیده می‌شوند. به عبارت دیگر تلاشی آگاهانه برای ایجاد آنها وجود نداشت بلکه تمهید مجموعه‌ای از شرایط مناسب به چنین نتیجه‌ای منجر شد)، زیرا:. قائلان و طرفداران رویکرد تمدن سازی بر اساس یک فرض اثبات نشده و نادرست «تمدن» را به منزله یک «پروژه» تلقی کرده و به دنبال طراحی این پروژه و اجرای موفق آن هستند. در حالی که (به قول معروف) «هذا اول الکلام». ابتدا باید به کمک شواهد و قرائن تجربی و تاریخی این فرض را مدلل کرد و سپس سراغ فروع آن رفت.. البته نسبت به مدلولات سیاسی ترویج این رویکرد در جامعه (که در بندهای بعدی یادداشت تان به آنها اشاره کرده‌اید) بی توجه نیستم، … ولی به نظرم در مقام احتجاج ابتدا باید «مبنای بحث» و «نقطه عزیمت» استدلال طرف مقابل را محک زد و میزان استحکام آن را سنجید و سپس وارد بحث در وجوه فرعی موضوع شد.. به تعبیر دیگر اگر در همین ایستگاه اول بحث، مشخص شود که «پروژه انگاری» تمدن، فرضی نادرست است (چون تمدن … به اعتباری … فرآوردۀ ناخوا ...
  • گزارش تخلف

جناب آقای دکتر صولتی. با سلام و تشکر ازقلم روان پرمغز که بنده همیشه از آن استفاده کردم

ولی درمورد متن بالا نگاه من متفاوت است. ✅- به نظر من، برای تمدن نباید نگاه انتزاعی داشت، درمتن بالا همه چیز ثابت فرض شده؛ درحالی که جامعه جهانی دنیا «زد و بند» و سلطه است، به جز هفت کشور فوق صنعتی اصلا کشوری دیده می‌شوند، شعاع انتشار و اثرگذاری آنها چقدر است. اصلا آمریکا دارای تمدن است که امروزبرجهان اربابی می‌کند!. ✅- برای تمدن سازی بستر لازم است؛ ما اگر در دنیا علاوه برمطالب بالا که جنابعالی اشاره داشتید؛ اگر این سه مورد ذیل الذکر رانداشته باشیم، اصلا اجازه ظهور وبروز می‌دهند:.۱- علم و فناوری.۲- اقتصاد پویا و فعال.۳-قدرت دفاعی برتر. علاوه براین‌ها حتما در جامعه ما توسعه اجتماعی محلی پایدار با همان نگاه «مردم محور» اتفاق بیافتد. (آزادی به معنی حق انتخاب، داشتن فرصت‌های برابر، شفافیت‌های مجموعه نظام مدیریتی و …). ✅- خود جنابعالی خوب مستحضرید که توسعه حتما باید درون زا وبرون نگر باشد. تا جامعه‌ای و حاکمانشان خود را باور نکنند؛ و ترقی همه جانبه همراه با کار و تلاش که هم شاخصه‌های اقتصادی را بهبود بخشد وهم به توسعه اجتماعی که آرزوی هر ایرانی خیرخواهی است؛ نائل شود. ✅- جناب آقای دکتر صولتی ...
  • گزارش تخلف

🔷 آیا می‌توانیم «تمدن سازی» کنیم؟ 🔷.. مهران صولتی

🌱دغدغه تمدن سازی ده سالی است که ذهن مسئولان کشور را به خود مشغول کرده و آنها را به سمت و سوی تدوین برنامه هایی جهت تحقق این امر سوق داده است. جان کلام هم این است که به دلیل قرار گرفتن کشور در شرایطی استثنایی از قبیل کاهش تهدیدها، افزایش امنیت و نفوذ فرامرزی در منطقه و جهان، می‌توان به فاز «تمدن سازی» با هدف احیای یک تمدن فاخر، تاثیر گذار و همراه با خلاقیت فرهنگی ورود کرد. تازه‌ترین اظهارات هم متعلق به مهدی کلهر (مشاور هنری محمود احمدی نژاد) در برنامه راز شبکه چهار بود که از همه ایرانیان می‌خواست با درک شرایط ممتاز کنونی، همه خواسته‌های فردی را به کناری نهاده و تمدن اسلامی را ایجاد نمایند. به نظر کلهر هر گونه مسامحه و کوتاهی در این زمینه می‌تواند خسرانی ابدی را برای فرد و جامعه ایران رقم زند. به نظرم و به دلایل زیر دغدغه تمدن سازی در شرایط کنونی وجهی ایدئولوژیک و غیر واقعی دارد زیرا به لوازم اصلی ایجاد تمدن سازی بی اعتناست و می‌کوشد تا از این شعار برای به حاشیه راندن برخی مطالبات واقعی همچون دموکراسی خواهی و مشارکت موثر سیاسی- اجتماعی بهره گیرد. اگر امروزه به دلیل چیرگی منطق سرمایه داری ...
  • گزارش تخلف

🔹 کدام یک از مشکلات کشور با حل می‌شود؟!.. مهران صولتی

🌱حسام الدین آشنا در توجیه دستبوسی آیت ا … جنتی به طور تلویحی این کار را در راستای گره گشایی از مشکلات و بحران‌های کشور قلمداد کرده و کوشیده است تا مسیر جدیدی را برای برون رفت از وضعیت کنونی ترسیم کند. برخی از دوستان آشنا هم کوشیدند تا وی را مبدع سبک جدیدی از سیاست ورزی نشان دهند که می‌کوشد با ترجیح «عملگرایی» بر «خوشنامی»، از هر امکانی برای پیشبرد اهداف دولت که به درستی همان آمال ملت است بهره گیرد، حتی اگر این اقدام از جنس دستبوسی از آیت ا … جنتی باشد. حال این پرسش مطرح است که کدام یک از مشکلات کشور قرار است با اقداماتی از جنس کاری که آشنا انجام داد حل و فصل شود؟ بدون تردید مهمترین مشکل کشور عدم اجماع کانون‌های تصمیم ساز بر سر درک و راه‌های برون رفت از بحران‌های موجود از قبیل منابع آب، فساد سیستمی، ریزگردها، آسیب‌های اجتماعی، رکود اقتصادی و … می‌باشد (گزارش آینده پژوهی مرکز تحقیقات استراتژیک بر وجود یکصد مساله و بحران فقط در سال ۹۶ تاکید می‌ورزد). البته پرواضح است که اگر کلیت نظام سیاسی به اجماعی بر سر اتخاذ مجموعه‌ای از «تصمیم‌های سخت» دست یابند، چشم انداز امیدوار کننده‌ای برای گشایش ...
  • گزارش تخلف

🔹 چرا حمله به در یک ماه اخیر تشدید شده است؟.. مهران صولتی

🌱حملات جناح تندرو اصولگرایان به مواضع و عملکرد روحانی در یک ماه اخیر ابعاد بی سابقه‌ای یافته است. از توهین و تخفیف رای دهندگان به روحانی گرفته تا هجمه فیزیکی در روز قدس و تهاجم شعاری در نماز عید فطر! اگرچه چنین حملاتی در دوره پیش هم به وقوع پیوست ولی آتش سنگین تندروها به مواضع رییس جمهور آن هم درست پس از برگزاری انتخابات شکوهمند ۲۹ اردیبهشت پرسش هایی را در ذهن تحلیل گران ایجاد می‌کند که می‌تواند موضوع این یادداشت باشد. اینکه چرا حمله به روحانی در این تابستان داغ تشدید شده است؟. ✏️ انتخاب کابینه: با تغییر ترکیب مجلس نهم و کم رنگ شدن امید به حساسیت و رای عدم اعتماد نمایندگان به وزرای معرفی شده برای وزارت‌های کلیدی همچون کشور، اطلاعات، علوم و ارشاد، اینک تهاجم سنگین تندروها به روحانی با هدف مرعوب کردن و امتناع وی از معرفی گزینه‌های اصلی صورت می‌گیرد. تردیدی نیست که ادامه حاشیه سازی‌های اخیر از آن جا که مستقیما نقطه قوت دولت یعنی تداوم آرامش در جامعه جهت جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی را نشانه رفته است می‌تواند به زعم تندروها روحانی را به دادن امتیازهایی بر سر انتخاب کابینه وادار کند!. ✏️ نا ...
  • گزارش تخلف

🔹 درس هایی برای دموکراسی در ایران! 🔹.. مهران صولتی

🌱در چند روز گذشته مشغول مطالعه کتاب ارزشمند «در سایه خشونت» از داگلاس نورث و همکاران بودم. نورث در این کتاب و برخلاف رویه رایج از دیدگاهی دفاع می‌کند که مطابق آن جوامع به دو دسته؛ دسترسی محدود و دسترسی باز تقسیم می‌شوند. نورث در یک بررسی تجربی جوامع در حال توسعه را به دسترسی محدود شکننده، پایه و بالغ تقسیم می‌کند و معتقد است که این جوامع یک گذار مرحله‌ای پیش رو دارند و البته ممکن است به مرحله پیش هم برگردند. نورث معتقد است که مهمترین اصل برای این جوامع نه توسعه بلکه باید کاهش خشونت باشد چون در این صورت مسیر توسعه یافتگی هم هموار می‌شود. حتی وی پیشنهاد می‌کند که در این راه باید مقوله‌ای به نام «رانت» به رسمیت شناخته شود. اهمیت وجود رانت این است که می‌تواند گروه‌های درگیر منازعه را بر سر تصاحب عقلانی آن به سوی یک توافق و در نتیجه کاهش خشونت هدایت کند. البته نورث معتقد است که با کنترل خشونت، به تدریج رانت غیر مولد به رانت مولد تبدیل می‌شود. اگر بخواهیم نظریه نورث را ساده سازی کنیم می‌توانیم بگوییم که هم اکنون افغانستان به دلیل منازعه میان دولت و طالبان در مرحله شکننده است، ایران به دلیل ت ...
  • گزارش تخلف

🔹 هتاکی و اوج گیری محبوبیت روحانی!.. مهران صولتی

🌱حسن روحانی رییس جمهور بخت یاری است چون مخالفانش بی نقاب، به رویارویی با او برخاسته‌اند! اگر چه روحانی در روزهای منتهی به انتخابات بسیار کوشید تا جمع بیشتری از مردم را حامی خود سازد و در این مسیر حتی متهم به دادن شعارهای ساختارشکنانه شد، حملات هماهنگ جناحی در روزهای اخیر بر میزان محبوبیت او در فضای مجازی به عنوان آینه تحولات اجتماعی افزوده است. واکنش سراسری به واقعه روز قدس و حجم شعرهایی که تا کنون در پاسخ به هتاکی مداح مراسم عید فطر منتشر شده است نشان می‌دهد که روحانی به سوی کسب همزمان دو وجه مظلومیت و محبوبیت پیش می‌رود. همان مظلومیتی که برای سلف او سید محمد خاتمی محبوبیتی وصف ناپذیر را به ارمغان آورد. اگر تا‌کنون سنت سیاسی ایران ایجاب می‌کرد که شهروندان در انتخابات شرکت کرده و سپس تا چهار سال بعد به مرخصی روند، به نظر می‌رسد اشتباهات متعدد مخالفان روحانی دارد همچنان به سمت حفظ حامیان روحانی پشت سر او در روزهای پسا انتخابات پیش می‌رود. بنابراین نباید از هجمه‌های روزهای اخیر به شخص رییس جمهور و دولت نگران بود. فحاشی‌ها و هتاکی‌های تندروها در روزهای اخیر موجب بی اعتباری بیشتر اصولگرایا ...
  • گزارش تخلف

🔹 مصدق، و انتشار اسناد کودتای ۲۸ مرداد!.. مهران صولتی

🌱وزارت امور خارجه امریکا با انتشار اسناد کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و افشای نقش آیت ا … کاشانی در پیروزی آن، به شکل گیری موجی در کشور دامن زده است که در یک سوی آن طرفداران مصدق و در سمت دیگر آن هواداران کاشانی قرار گرفته‌اند. مصدقی‌ها کمپینی راه انداخته و رسما در آن خواستار تغییر نام خیابان کاشانی به مصدق شده اند (به اتهام همکاری با محمدرضا شاه پهلوی و تداوم استبداد) و کاشانی‌ها هم با تشکیک در اصالت کلیپی که وی را حاضر بر ویرانه منزل مصدق بعد از کودتا نشان می‌دهد، همزمان مصدق را به ایجاد استبداد سیاسی در قضیه انحلال پارلمان متهم می‌کنند. روشن است که به دلیل سیاست زدگی مفرط فضای تحقیقات تاریخی در ایران، این اسناد تنها می‌تواند به مجادله‌ای فرسایشی و بی سرانجام میان طرفین تبدیل و در نهایت به یک انشقاق جناحی منجر شود. هنوز هم یادمان نرفته است که انتشار گزینشی اسنادی مبتنی بر همکاری شریعتی با ساواک در سال ۷۲ چگونه به موجی از درگیری‌های سیاسی و بی سرانجام در مطبوعات و دانشگاه‌های کشور دامن زد. بنابراین به نظر می‌رسد تا زمان فراهم نشدن امکانی برای تحقیقات مستقل و بی طرفانه داخلی درباره وقایع تاریخ ...
  • گزارش تخلف

📣 فراخوان اهدای کتاب‌های جامعه شناسی به دانشگاه کابل …🌹فرهیخته گرامی؛ باسلام 🌹

جمعی از فرهیختگان حوزه علوم انسانی در نظر دارند دو جلد از هرکتاب تالیفی و یا ترجمه خود را به کتابخانه اهداء کنند …قطعا این اقدام کارکردهای مختلفی می‌تواند داشته باشد، اما بدون شک علاوه بر کمک به دانشجویان و دانش پژوهان افغانستانی و توسعه رشته نوپای جامعه شناسی در آن کشور می‌تواند گامی موثر در مسیر گسترش اندیشه اصحاب علوم انسانی ایران باشد. چنانچه شما فرهیخته محترم تمایل به همکاری با این کنش پیوسته دارید، جهت اهداء کتاب‌های خود در تلگرام به این آدرس پیام دهید. 👉 لازم به یادآوری است تاکنون استادان و پژوهشگران ذیل آمادگی خود را برای اهداء آثار خود (هر عنوان دوجلد) اعلام نموده‌اند؛ 🌷.۱- دکتر سیدجواد میری.۲-دکتر حمید عبداللهیان.۳- دکتر داریوش رحمانیان کوشککی.۴- دکتر حسین ابوالحسن تنهایی.۵- دکتر محمد امین قانعی راد.۶-دکتر نعمت اله فاضلی.۷- دکتر شروین وکیلی.۸- دکتر تقی آزاد ارمکی.۹- دکتر محمد حسین پناهی.۱۰- دکتر امیر نیک پی.۱۱- دکتر حسین سراج زاده (ریس انجمن جامعه شناسی ایران).۱۲- دکتر بیژن عبدالکریمی.۱۳- دکتر سیدحسن حسینی.۱۴- دکتر سیامک زند رضوی.۱۵- دکتر محمود رءوفی.۱۶-دکتر رضافاضل.۱۷- دکتر ...
  • گزارش تخلف

🔷 چرا همچنان به نیازمندیم؟ 🔷.. مهران صولتی

🌱هم اکنون در آستانه چهلمین سالگرد درگذشت دکتر علی شریعتی ایستاده‌ایم. در این چهل سال جامعه راه درازی را با شریعتی پیموده و به این منزل رسیده است. مدح‌ها و لعن‌ها رنگ باخته و نقادی و عقلانیت جایگزین آن شده است. هم اکنون یادمان‌های شریعتی، همزمان به مجالی برای گرامی داشت و به پرسش گرفتن میراث اندیشگی وی تبدیل شده است. فرصتی که می‌تواند به بازخوانی اندیشه‌های وی در افق امروز انجامیده و در این مسیر بصیرت هایی را نیز موجب شود. لذا در این یادداشت به این پرسش بنیادین پاسخ می‌گوییم که؛ چرا همچنان به شریعتی نیازمندیم؟.۱⃣ پرسش‌های دیروز شریعتی، همچنان پرسش‌های امروز ما است! با گذشت بیش از یکصد سال از مهمترین مواجهه ایران و غرب (نهضت مشروطیت)، هنوز بسیاری از پرسش‌های جامعه در باب نسبت «ما» با غرب، دین، آزادی، عدالت و توسعه، پاسخ درخوری نیافته و همچنان ما را به سوی خود فرا می‌خوانند. وضعیتی که ما را به یک «جامعه تردمیلی» بیشتر شبیه ساخته است. اگر ارزش یک متفکر را بیشتر مربوط به کیفیت پرسش‌های او بدانیم تا پاسخ هایش! ...
  • گزارش تخلف

🔹 سیاسی‌ترین سالگرد «شریعتی» در سبزوار!.. مهران صولتی

🌱امسال هم قرار است یادمان چهلمین سالگرد دکتر علی شریعتی در زادگاهش مزینان گرامی داشته شود. هر ساله و مطابق سنوات پیشین دوستداران شریعتی از دانشجو و فرهنگی گرفته تا افراد عادی، خود را به این دیار می‌رسانند تا بتوانند از سخنرانی صاحب نظران و فرهیختگان آشنا با اندیشه شریعتی بهره جویند. اما تفاوت مراسم امسال درست پیش از برگزاری مشخص شده است آنگاه که برخی سعی کرده‌اند تا این مراسم را از یک هم اندیشی صرفا مردمی، به جلوه‌ای از یک ابراز وجود سیاسی مبدل سازند. از همین رو است که در رویدادی منحصر بفرد این یادمان به سیاسی‌ترین سالگرد شریعتی در سبزوار تبدیل شده است؛ نزاع میان دو طرف که یکی می‌کوشد با تکیه بر پتانسیل شریعتی برای توسعه منطقه‌ای یا تجدید اعتبار سیاسی، او را به سوختی برای اهداف کوتاه مدت تبدیل کند و طرف دیگر که شریعتی را همچنان پویا، منتقد، کلیشه گریز و ظرفیتی برای الهام بخشی می‌پسندد. هم اکنون دو طرف در بیانیه‌ها یا یادداشت هایی مواضع خود را اعلام کرده و می‌کوشند تا با صف آرایی در شبکه‌های اجتماعی، مخاطبان بیشتری را جذب نمایند. چه چیزی این یادمان را به آوردگاه سیاسی دو جریان بر سر شری ...
  • گزارش تخلف

🔹چرا امروزه درک دشوار شده است؟ 🔹.. مهران صولتی

🌱 امشب شب شهادت علی (ع) است. الگویی از حقیقت، عدالت و سیاست برای شیعیان و مسلمانان. از دید پیروانش او نه تنها واصل به حقیقت بلکه تجسم آن بود. در طول زمام داریش الگویی از عدالت اجتماعی -اقتصادی به بشریت عرضه کرد و سیاست او نمونه‌ای از اخلاق مداری، حرمت به مخالفان و شفقت بر فرودستان بود. اما امروزه با گذشت حدود ۱۴۰۰ سال از شهادتش، شناخت میراثش هرچه بیشتر دشوار می‌باشد. پرسش اصلی اما چرایی این امر است؟ میراثی که می‌توان آن را تالیفی از حقیقت، عدالت و سیاست دانست …🔹حقیقت چیست؟ برداشتی شخصی! کلان روایتی به فراموشی سپرده شده! ...
  • گزارش تخلف

🔹 درس‌های تیم ملی به جام جهانی برای نظام تصمیم گیری کشور!.. مهران صولتی

🌱تیم ملی فوتبال ایران در اوج اقتدار و زودهنگام به جام جهانی صعود کرد. به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی در زمینه ورزش به مثابه یکی از مصادیق بارز قدرت نرم در جهان، توانسته به الزامات ناگزیر آن وفادار بماند. پذیرش مقررات جهانی، تلاش برای حل مشکل ورود خانم‌ها به ورزشگاه (افزایش تدریجی دایره تسامح) و پرهیز از دخالت دولت در انتخابات فدراسیون‌ها. شاید بتوان یکی از مهمترین جلوه‌های این امر را برگزاری یکی از دیدارهای مقدماتی جام جهانی در شب تاسوعای حسینی در تهران دانست. به عبارت دیگر ایران به سوی پذیرش منطق حاکم بر عرصه ورزش با همه الزامات آن پیش می‌رود و از همین رو توانسته موفقیت‌های درخشانی را در ورزش هایی مانند فوتبال و والیبال کسب کند. اما نظام تصمیم گیری در ایران هنوز هم با گذشت یکصد سال از نهضت مشروطیت حاضر نشده است به منطق و الزامات سایر عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تمکین کند. مقاومتی که موجب شده کشور دچار کژکارکردهای بسیاری در این حوزه‌ها شده و سرمایه‌های زیادی به هدر رود. در ادامه می‌کوشم تا به تفکیک در این زمینه‌ها سخن بگویم:. ✅ سیاست: منطق حاکم بر سیاست در جهان عبارت از مدیریت کشور ب ...
  • گزارش تخلف