دغدغه ایران

دغدغه ایران

این رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی است. ارتباط با مدیر کانال:

روز چهارشنبه ۲۹ دیماه در برنامه جیوگی شرکت کردم و درباره سیاست و محیط زیست گفت و گو کردم

روز چهارشنبه ۲۹ دیماه در برنامه جیوگی شرکت کردم و درباره سیاست و محیط زیست گفت و گو کردم

این برنامه روز سه شنبه از شبکه ۲ بعد از خبر بیست و سی پخش می‌شود.

جامعه مسائل حل‌نشده. نگذاریم پلاسکو به مسأله‌ای حل‌نشده تبدیل شود

جامعه ایرانی تعداد زیادی از مسائل – سقوط هواپیماها، برخورد قطارها، فسادهای بزرگ، و مجرمان مجازات‌نشده - را در حافظه جمعی خود دارد. جامعه همواره صداقت نهادهای تعیین‌کننده مقصر سوانح هوایی را زیر سؤال برده، به شناسایی دقیق عوامل پرونده‌های بزرگ فساد شک کرده، و در چنین فضایی حتی برای حوادث طبیعی نیز علت‌های عجیب و غریب تراشیده است. مسائل در چنین فضایی که هیچ نهادی آن قدر اعتمادپذیر نیست تا اعلام موضع‌اش پایان‌بخش مسائل باشد، همواره زیر پوست جامعه حرکت می‌کنند و هم‌چون زخمی باز و بهبودنیافته باقی می‌مانند. حتی وقتی مقصرهای واقعی شناسایی می‌شوند و به مجازات می‌رسند، وجدان جمعی به آرامش نمی‌رسد. همواره گروهی هستند که کثیرند و مطمئن‌اند که عامل اصلی مجازات نشده، علت اصلی حادثه پنهان نگه داشته شده، و رویه‌های منجر به بروز فاجعه آشکار نشده‌اند. بنابراین، هر بار که مسأله‌ای رخ می‌دهد، بار و فشار آن بر جامعه احساس شده و در عالم ذهن باقی می‌ماند و بر مردم فشار می‌آورد. مسائل دائم روی هم تلنبار می‌شوند و گویی جامعه هیچ مسأله‌ای حل نمی‌کند و از آن عبور کند. چنین خصیصه‌ای برآمده از فقدان اعتماد نهادی ...

۱۹ دیماه ۱۳۹۵ در نشست انسان شناسی و فرهنگ، به همراه آقای عباس عبدی درباره سیاست، و تخریب محیط زیست سخن گفتیم

مسایل اجتماعی و محیط زیست.pdf (1.8 MB)

دانلود و مشاهده در تلگرام

گزارش روزنامه اعتماد از این نشست.

درباره منشور حقوق شهروندی - ۲۱. فضیلت احقاق حق.. محمد فاضلی

من تلاش می‌کنم هر روز درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌ وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید. روز بیست‌ ویکم. ماده ۲۱-حق شهروندان است که چنانچه تصمیمات نهادهای اداری یا کارکنان را خلاف قوانین و مقررات بدانند از طریق مراجعه به مراجع اداری و قضایی صالح، تقاضای احقاق حق کنند. ✍بررسی رتبه ایران در شاخص‌های حکمرانی خوب – ذیل ماده ۱۹ منشور حقوق شهروندی – حاکی از آن بود که وضعیت شاخص حاکمیت قانون در ایران ضعیف است. ماده ۱۹ تأکید توأمان بر حاکمیت قانون و پاسخگویی نظام اداری در قبال مردم است. پژوهش‌های جامعه‌شناختی و سیاسی نشان می‌دهد سرمایه اجتماعی جامعه ایران بشدت در حال فرسایش است و این امر معمای توسعه‌نیافتگی را در ایران پیچیده‌تر خواهد ساخت. ماده ۲۱ منشور بر حقی تأکید می‌کند که می‌تواند سبب تولید سرمایه اجتماعی از بالا (عرصه حکومت) باشد و راهی برای خروج از حرکت قهقرایی سرمایه اجتماعی در ایران را نشا ...

اگر علاقمند به تحلیل اقتصادی نهادگرا یا حکمرانی محیط زیستی هستید، این کتاب را بخوانید

اگر علاقمند به تحلیل اقتصادی نهادگرا یا حکمرانی محیط زیستی هستید، این کتاب را بخوانید

انتشار کتاب «دانش در اشتراک»

کتاب «دانش در اشتراک: شاخص دانش به منزله منابع عمومی» که با ویراستاری شارلوت هس و النور استروم به فارسی ترجمه شده کتابی خواندنی است. این کتاب را غلامرضا خواجه‌پور ترجمه کرده و توسط پژوهشکده مطالعات اجتماعی و فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری منتشر شده است. این کتاب در ادامه ایده‌های النور استروم درباره «منابع مشترک» است. مقدمه، فصل دوم و بالاخص فصل سوم کتاب، چارچوب نظری تحلیل نهادی درخصوص منابع مشترک را توضیح می‌دهند و بسیار خواندنی است. کتاب درباره «دانش به مثابه منبع مشترک» است اما مبانی نظری و دیدگاه‌های منتج از مبانی نظری و مقالات ناظر بر دانش به‌مثابه منابع مشترک، برای تحلیل وضعیت محیط زیست در ایران نیز راهگشاست. خواندن این کتاب را به همه علاقمندان حکمرانی محیط‌زیستی، و تحلیل مسائل مربوط به بحران آب و سایر منابع محیط زیست ایران می‌توان توصیه کرد. این کتاب لذت خواندن تحلیل اقتصادی نهادگرا و پربینش را به شما ارزانی می‌کند. این کتاب در ۵۱۹ صفحه با قیمت ۲۵۷۰۰ تومان به بازار عرضه شده است. ...

هر شب یک حق – روز نوزدهم (۲۹ دی ۱۳۹۵)

من تلاش می‌کنم هر روز درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.. ماده ۱۹-شهروندان از حق اداره شایسته امور کشور بر پایه‌ی قانون‌مداری، کارآمدی، پاسخگویی، شفافیت، عدالت و انصاف برخوردارند. رعایت این حق توسط همه مسئولین و کارکنان الزامی است. ✍ماده ۱۹ و ماده ۱۳ منشور حقوق شهروندی را می‌توان مکمل یکدیگر دو سوی یک سکه دانست. ماده ۱۳ بیان می‌کند «هر شهروندی حق دارد از امنیت جانی، مالی، حیثیتی، حقوقی، قضایی، شغلی، اجتماعی و نظایر آن برخوردار باشد. هیچ مقامی نباید به نام تأمین امنیت، حقوق و آزادی‌های مشروع شهروندان و حیثیت و کرامت آنان را مورد تعرض و تهدید قرار دهد. اقدامات غیرقانونی به نام تأمین امنیت عمومی به‌ویژه تعرض به حریم خصوصی مردم ممنوع است.» من درباره ماده ۱۳ نوشتم که امنیت همه‌جانبه‌ای که این ماده بر آن تأکید می‌کند از توسعه همه‌جانبه پایدار به دست می‌آید و از این‌ ...

چه کسانی حاضرند امضاکننده نامه‌ای به رئیس جمهور یا وزیر کشور برای تعیین تیمی برای تدوین «گزارش ملی پلاسکو» باشند؟

گزارشی به واقع ملی، تهیه شده توسط آدم‌های موجه و مورد اعتماد، به دور از فشارهای سیاسی و پنهان کاری، منجر به کشف زمینه‌های بروز چنین حوادثی، و ایجادکننده اعتماد به این که در ایران نیز می‌توان دقیق و صادقانه برای اصلاح امور گزارش تهیه کرد. گزارشی با امضاهای روشن که تهیه کنندگانش پای آن می‌ایستند؟ ...

گزارش ملی پلاسکو را مطالبه کنیم. (محمد فاضلی – کانال دغدغه ایران)

تدوین گزارش‌های ملی اقداماتی راهگشا برای درس گرفتن از وقایع ناخوشایند هستند. این گونه گزارش‌ها با برگزیدن ترکیبی از متخصصان بی‌طرف، مورد اعتماد، برآمده از دولت، دانشگاه‌ها و جامعه مدنی، و تحت شرایطی شفاف و اعتمادزا برای مردم تدوین می‌شوند. من بارها درباره ضرورت تدوین «گزارش ملی آب» برای تبیین پیدایش بحران آب در ایران نوشته‌ام؛ در مسأله حقوق‌های نجومی پیشنهاد کردم گزارش ملی این مسأله تدوین شود؛ و امروز باز هم پیشنهاد می‌کنم «گزارش ملی پلاسکو» تدوین شود. گزارش ملی پلاسکو نشان خواهد داد که کدام سیاست‌های غلط، کدام تخصیص‌های نامناسب بودجه، کدام بی‌توجهی‌ها به رویه‌های ایمنی و فقدان پی‌گیری اجرایی و قضایی موضوع؛ کدام ناکارآمدی‌ها در مدیریت صحنه، کدام بی‌تدبیری‌ها در اطلاع‌رسانی، و … باعث بروز فاجعه و شدت یافتن ابعاد آن شده است. «گزارش ملی پلاسکو» می‌تواند آغاز راهی جدید باشد، به شرط آن‌که تدوین‌کنندگان چنین گزارشی همان مسئولانی نباشند که خود بخشی از مسأله‌اند. ...

ساختارها و سازه‌هایی که ما را دود می‌کنند و به هوا می‌برند

بدبختانه همه آنچه امروز در تهران با فروریختن ساختمان پلاسکو رخ داد، در مقابل آنچه پس از زلزله محتمل این شهر در مخاطره، یا پس از فرونشست احتمالی زمین در جایی از این شهر، در مقابل دیدگاه ما قرار خواهد گرفت، هیچ است. آتش‌نشان‌ها را بستاییم، قربانی شدن ایشان را تسلیت بگوییم، عزای عمومی اعلام کنیم، مردمی را با تجمع برای گرفتن سلفی و فیلم و عکس باعث شدند عملیات امداد و نجات مختل شود نکوهش کنیم، و مدیران و صاحبان ساختمانی را که ایمنی کافی نداشت و قهرمانان ما را به کام مرگ کشید محاکمه کنیم؛ اما هیچ کدام از این‌ها به اندازه نقد سیاست‌هایی که چنین شهری را پدید آورده، و توصیف و تبیین حکمرانی شهری‌ای که مسئول این وضعیت است، برای ما راهگشا نخواهد بود. سیاست‌ها باعث خلق ساختارها و سازه‌هایی شده‌اند که ما را دود می‌کنند و به هوا می‌برند. ...

یک آتش‌نشان در محل حادثه:.. ما فریاد می‌زنیم کسی نمی‌شنود

یک آتش‌نشان در محل حادثه:.. ما فریاد می‌زنیم کسی نمی‌شنود

اخبار مهم و موثق.

درباره منشور حقوق شهروندی - ۲۰. حسن تدبیر

من تلاش می‌کنم هر روز درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید. روز بیستم. ماده ۲۰-حق شهروندان است که امور اداری آنها با رعایت قانون، بی‌طرفانه و به‌دور از هرگونه منفعت‌جویی یا غرض‌ورزی شخصی، رابطه خویشاوندی، گرایش‌های سیاسی و پیشداوری، در زمان معین و متناسب رسیدگی و انجام شود. ✍مواد ۱۹ تا ۲۴ منشور حقوق شهروندی، ذیل عنوان «حق اداره شایسته و حسن تدبیر» آمده‌اند. من ماده ۱۹ منشور را «حق به حکمرانی خوب» نامیدم و می‌توان دید که ماده ۲۰ بخشی از این حق را در قالب برشمردن ویژگی‌های اداره کردن خوب بیان می‌کند. ✍سؤال مهم این است که تحت چه شرایطی تحقق ماده ۲۰ امکانپذیر می‌شود؟ آیا در کشوری که انجام اصلاحات اداری به مدت چندین دهه به تعویق افتاده است می‌توان به تحقق ماده ۲۰ منشور امید داشت؟. ...

بازتاب دیگری از این سخنرانی هم در این لینک آمده است

روز ۱۹ دیماه ۱۳۹۵ از ساعت ۱۶ تا ۱۹ به همراه آقای عباس عبدی درباره وضعیت محیط زیست ایران و غلبه منافع کوتاه مدت بر منافع بلندمدت و

یکی از خبرگزاری‌ها عمده مباحث این سخنرانی را منتشر کرده است. نظرات خود درباره این سخنرانی را به ارسال کنید. www. iana. ir/fa/news/۳۹۲۴۳/

حقوق شهروندی - ۱۸. لزوم بی‌طرفی صدا و سیما

من تلاش می‌کنم هر روز درباره یکی از حقوق تصریح‌ شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید. روز هجدهم. ماده ۱۸- صداوسیما و همه رسانه‌هایی که از بودجه یا اموال عمومی استفاده می‌کنند، باید بی‌طرفی کامل را در مراحل مختلف انتخابات رعایت کنند تا شائبه حمایت از نامزد یا نامزدهای خاص به وجود نیاید. ✍الزامات و دلالت‌های ماده ۱۸ منشور حقوق شهروندی واضح‌تر از آن است که نیاز به شرح داشته باشد و بنابراین سؤال مهم این است که صدا و سیما و سایر رسانه‌های استفاده‌کننده از بودجه و اموال عمومی تحت چه شرایطی بی‌طرف خواهند ماند؟ پاسخ به این سؤال در درک معنای تلویحی بی‌طرفی نهفته است. ✍رسانه‌ای که بی‌طرف باشد بر چه چیزی تأکید می‌کند؟ رسانه نیز منافعی دارد و رسانه بی‌طرف چه منافعی خواهد داشت؟ ...

بودجه‌ریزی یا تقسیم کیک؟. معنای واقعی تخصیص بودجه به صورت درصدی از کل بودجه عمومی دولت چیست؟

بگذارید بودجه خانوار را تحلیل کنیم و به معنای بودجه درصدی برسیم. هیچ خانواده‌ای بودجه‌بندی را بر اساس درصد انجام نمی‌دهد. سرپرست خانوار معمولی هیچ‌گاه نمی‌گوید من برای مثال ۳ درصد درآمد امسال خانواده را برای خریدن کتاب، ۲ درصد برای بهداشت و درمان، و ۱۷ درصد برای مسکن هزینه می‌کنم. سرپرست خانوار ردیف‌های اعتبار خانواده‌اش را بر اساس ادراکی از نیازها، اهدافی که خانواده باید به آن‌ها برسد، ملاحظاتی درباره وقایع غیرمنتظره، چشم‌اندازی از آینده و ضرورت پس‌انداز، و مطلوبیتی که از هر نوع هزینه‌کرد مد نظر دارد تنظیم می‌کند. افراد، جدای از خانوار نیز هیچ وقت نمی‌گویند «من همواره ۷ درصد از درآمدم را صرف خرید کتاب یا مصرف رسانه‌ای می‌کنم.». بودجه اگر بر اساس درصدی از کل لحاظ شود بدان معناست که عملکرد، اهداف، نیازمندی‌ها و مطلوبیت‌ها دیگر معیار ارزیابی و تخصیص نیستند. اگر قرار باشد هر سال هفت‌دهم درصد بودجه عمومی به صدا و سیما اختصاص یابد، دیگر معنایی ندارد که پرسیده شود این بودجه برای چه کاری، برآوردن چه نیازی، و در بستر کدام تغییرات جهان رسانه تخصیص می‌یابد. تخصیص درصدی بودجه، نه تنها نشانی از عق ...

خواندن این کتاب به همه علاقمندان جامعه‌شناسی سیاسی، مطالعات دولت، سیاست‌پژوهی و سیاست‌گذاری عمومی، توصیه می‌شود

خواندن این کتاب به همه علاقمندان جامعه‌شناسی سیاسی، مطالعات دولت، سیاست‌پژوهی و سیاست‌گذاری عمومی، توصیه می‌شود

انتشار کتاب «دولت در جامعه». جوئل میگدال نظریه‌پرداز بزرگی در زمینه دولت است

وی را با مطالعه کتاب «جوامع قوی و دولت‌های ضعیف» شناختم و ایده‌هایی از رساله دکتری‌ام که بعدها تحت عنوان بنیان‌های ساختاری تحکیم دموکراسی (۱۳۸۹) منتشر شد برآمده از ایده وی درباره کارکردها و ظرفیت دولت بود. میگدال تعریفی متفاوت از دولت ارائه می‌کند که تعریف دولت ماکس وبر را به چالش می‌کشد و بر همین مبنا به سؤالی بسیار مهم که در بستر اجتماعی و سیاسی ایران نیز بسیار مهم است می‌پردازد. سؤال مهم این دولت‌ چگونه به اهدافش دست می‌یابد و باعث تغییر می‌شود؟ بیان دیگری از این سؤال که چرا دولت‌ها موفق می‌شوند/نمی‌شوند برخی چیزها در جامعه را تغییر دهند. مطالعه پاسخ میگدال به این پرسش‌ها، تجربه‌ای پربینش و بسیار راهگشاست. امروز به تصادف در کتابفروشی نشر نی دیدم که کتاب «دولت در جامعه: چگونه دولت‌ها و جوامع یکدیگر را متحول ساخته و شکل می‌دهند؟» با ترجمه محمدتقی دلفروز توسط انتشارات کویر منتشر شده است. مشتاقانه کتاب را خریدم. بخش اول را خوانده‌ام و ترجمه روان و گویاست. موفقیت در ترجمه این اثر خوب را به آقای دلفروز تبریک می‌گویم. ...

سؤالات درس هواپیمایی:

سؤال اول: رویه صنعت هوایی در سی و هفت سالی را که نتوانسته هواپیمای نو بخرد باید نقد کرد و از آن درس گرفت، یا یک سالی را که منجر به خرید هواپیمای نو شده است؟. سؤال دوم: رویه سی و هفت سالی را که صنعت هوایی نتوانسته نوسازی شود باید ادامه داد، یا رویه یک سالی را که باعث ایجاد ظرفیت نوسازی ناوگان شده است؟. سؤال سوم: به نظر شما راهکار پیشنهادی منتقدان خرید هواپیما برای نوسازی ناوگان هواپیمایی و استفاده از ظرفیت‌های ایران برای کسب سهم ارزشمندی از بازار صنعت هوایی چیست؟. نظرات خود درباره این متن را به ارسال کنید. ...

درباره منشور. حقوق شهروندی (۱۷). بی طرفی

در انتخابات. من تلاش می‌کنم هر روز درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید. روز هفدهم. ماده ۱۷- تصمیمات، اقدامات یا اظهارات مقام‌ها و مسئولان دولتی، عوامل اجرایی و نظارتی و مأموران نظامی، انتظامی و امنیتی پیش از انتخابات در جریان بررسی شرایط نامزدهای انتخاباتی و پس از انتخابات باید کاملا شفاف، بی‌طرفانه و قانونمند باشد به‌گونه‌ای که حتی شائبه تقلب یا تخلف، یا حمایت از نامزد یا نامزدهای خاص به وجود نیاید. ✍ماده ۱۷ برآمده از تجربه‌ای تاریخی است. انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ نشان داد که پیدایش هر گونه شائبه‌ای در برگزاری انتخابات یا طی شدن فرآیندهایی که ابهام‌زا باشند تا چه اندازه می‌تواند خسارت‌بار باشد. جامعه ایرانی پس از برگزاری انتخابات سال ۱۳۹۲ و با وجود آنکه به چنان آرامشی دست یافته که قادر است بدون دغدغه مراسم بزرگی نظیر تشییع جنازه چندمیلیونی آیت‌الله هاشمی را برگ ...