این رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی است. ارتباط با مدیر کانال:


گذشت زمان در عصر «هم‌آیندی بحران‌ها» به نفع ایران نیست

دستگاه سیاست‌گذاری کشور در مقابل مشکلات بزرگی نظیر رشد اقتصادی پایین در چند دهه متوالی، بحران در صندوق‌های بازنشستگی، بحران در محیط زیست و بالاخص منابع آب، مشکلات ناشی از ناکارآمدی و بزرگ بودن نظام اداری، و موارد مشابه قرار گرفته است. تصور من این است که در چنین وضعیت حساسی، دو چیز دائما به تعویق می‌افتد:.۱. گفت‌وگوی اجتماعی صریح و فراگیر درباره هر یک از مسائل با ذینفعان خاص آن‌ها.۲. تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری درباره اقدامات اصلاحی ضروری در قبال هر یک از این مسائل. گویی نظام تصمیم‌گیری منتظر است گذشت زمان برخی از مسائل را از دستور کار خارج کرده یا شدت دشواری و هزینه‌های تصمیم‌های سخت را کاهش دهد. نظام تصمیم‌گیری بر مبنای محاسبه هزینه‌های هر تصمیم، دائم طرح بحث جدی و اخذ تصمیم‌های دشوار را به تعویق می‌اندازد، اما ابدا توجه ندارد که هیچ مسأله‌ای با گذشت زمان به خودی خود بهبود نیافته و نخواهد یافت. من ویژگی دورانی را که در آن به سر می‌بریم «هم‌آیندی بحران‌ها» می‌دانم. طبیعی است که هر کشوری در دوره‌های مختلف با شماری از مشکلات که سلسله‌مراتبی از شدت دارند و همه به صورت بحرانی و بدخیم درنیامده‌ ...
  • گزارش تخلف

اغلب این بحران‌ها به مسیر طی‌شده وابستگی دارند و هر فرایندی که وابستگی به مسیر داشته باشد، بالاخص اگر در مسیری ناکارآمد قفل شده با

زمان مناسبی برای طرح ایده‌های کلی نظیر «انشاءا … با کمک مردم و استقامت ایشان بر مشکلات غلبه خواهیم کرد» نیست. این عبارات برای مناقشات یا امیدواری‌های سیاسی و زمانه‌ای خاص خوب بوده‌اند، اما این‌ها برای تصمیم‌ها و انتخاب‌های سیاستی کارآمدی ندارند. زمان بحث‌های دقیق، تصمیم‌های سخت، گفت‌وگوهای فراگیر و صریح، تقسیم مسئولیت‌ها و هزینه‌ها در سطح ملی، و هم‌زمان حفظ امیدواری به اصلاح امور است. انتخابات سال ۱۳۹۶ فرصتی برای طرح بحث‌های سیاستی است، صریح و توأم با ترس از گذشت زمان. کلی‌گویی‌ها زمان را دشمن ما می‌سازند و دقت‌ها و به تن خریدن دشواری‌ها، زمان را به نفع ما به‌کار خواهند گرفت. ...
  • گزارش تخلف

من تلاش می‌کنم هر روز درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم

نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید. روز شانزدهم. ماده ۱۶-شهروندان برای مشارکت و نظارت در فرآیند انتخابات، برخورداری از امکانات و امتیازات دولتی (ازجمله یارانه، تبلیغات رادیویی، تلویزیونی و مانند اینها)، بهره‌مندی از کمک‌های مردمی و سایر روش‌های تأمین هزینه‌های انتخاباتی، شکایت و اعتراض به تخلفات انتخاباتی نزد مقامات صلاحیت‌دار، از حقوق برابر برخوردارند. ✍ماده ۱۶ منشور یکی از مناقشه‌دارترین مسائل در جمهوری اسلامی ایران را مد نظر قرار داده است. ماده ۱۵ منشور «همه‌پرسی» را به‌عنوان راه تأثیرگذاری بر تعیین سرنوشت معرفی می‌کند و تحقق چنین امری منوط به مشارکت عادلانه و آزاد در انتخابات است. عادلانه و آزاد بودن انتخابات نیز منوط به برابری شهروندان در همه فرآیندهای انتخاباتی است. ✍جامعه ایران همواره در چهار دهه گذشته در معرض این پرسش قرار داشته که آیا برخورداری همگان از ابزارهای تبلیغات انتخاباتی یکسان است؟ آیا صدا و سیما به‌ع ...
  • گزارش تخلف

درباره منشور. حقوق شهروندی (۱۵). حق مشارکت

در تعیین سرنوشت. من تلاش می‌کنم هر روز درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید. روز پانزدهم. ماده ۱۵-شهروندان به شکل برابر از حق مشارکت در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خویش برخوردارند و می‌توانند این حق را از طریق همه‌پرسی یا انتخابات آزاد و منصفانه اعمال کنند. ✍ماده ۱۵ منشور حق مردم برای مشارکت از طریق انتخابات را به رسمیت می‌شناسد و نمی‌توان انکار کرد که انتخابات یکی از مهم‌ترین ابزارهایی است که اگر آزادانه و منصفانه باشد، برای تعیین سرنوشت اثربخش خواهد بود؛ لیکن انتخابات نمی‌تواند تنها ابزاری باشد که برای تعیین سرنوشت به‌کار می‌آید و نه برای همه تصمیم‌های سرنوشت‌ساز، انتخابات شیوه مناسبی است. ✍اغلب مطالعات توسعه نشان می‌دهد نظام‌های دموکراتیک‌تر عملکرد اقتصادی بهتری دارند و از آزادی اجتماعی و فرهنگی بیشتری برخوردار هستند، اما فقط انتخابات برای رس ...
  • گزارش تخلف

فساد سیستماتیک و قانونمند شده است

احمد توکلی و عباس عبدی در میزدگردی با عنوان «مفسدان قربانی‌اند یا علت فساد؟» شرکت کرده‌اند و متن آن در مجله مهرنامه دی‌ماه ۱۳۹۵ منتشر شده است. کنار هم نشستن توکلی و عبدی خود نشانی از آن است که فساد به چه سطحی رسیده که کنار هم قرار گرفتن آن‌ها را موضوعیت بخشیده است. هر دو در بحث درباره فساد، ضرورت و اهمیت احساس کرده‌اند. متنی خواندنی است، و شماری از عبارات آن جالب است. ✍توکلی: «من معتقدم ما در مرحله فساد سیستمی هستیم. طبق این تعریف دستگاه‌هایی تصمیم‌ساز و تصمیم‌گیر آلوده می‌شوند که می‌توانند به نفع جریان فساد قانون وضع کنند. مثلا مقررات صادرات و واردات را تعیین کنند. فساد این مرحله تبدیل به فساد قانونی می‌شود که سیستم توزیع درآمد فاسد را تثبیت می‌کند، در نتیجه مبارزه از مرحله قبل سخت‌تر می‌شود.». ✍توکلی: «آقای قالیباف برای من نقل کرد که همان رئیس نابکار کمییسیون که این دوره صلاحیتش هم رد شد، در ساخت یک برج با فردی شریک شده بود و نمی‌خواست پولی به شهرداری بدهد. ...
  • گزارش تخلف

هر شب یک حق – شب چهاردهم (۲۴ دی ۱۳۹۵)

من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.. ماده ۱۴- شهروندان حق دارند در صورت تعرض غیرقانونی به آزادی و امنیت خود، در حداقل زمان ممکن و با نهایت سهولت به مراجع و مأموران تأمین‌کننده امنیت عمومی، دسترسی داشته باشند. مراجع و مأموران مذکور باید بدون وقفه و تبعیض و متناسب با تعرض یا تهدیدی که متوجه شهروندان شده است و با رعایت قوانین خدمات خود را ارائه دهند. - این ماده از منشور قدرت سیاسی را مکلف می‌سازد سازمان، تجهیزات و نیروی انسانی کافی برای تأمین امنیت فراهم کند و تضمین نماید که مراجع و مأموران به اندازه کافی از آموزش‌ها و مسئولیت‌پذیری برای رسیدگی به موارد تعرض غیرقانونی به آزادی و امنیت برخوردار هستند. این ماده اگرچه از امری بدیهی سخن به میان می‌آورد، اما تأکید بر واقعیتی تلخ نیز هست. - بسیاری از شهروندان ایرانی شاهد بوده‌اند که خدمات پلیس با سر ...
  • گزارش تخلف

ماده ۱۳ منشور حقوق شهروندی را می‌توان این گونه نیز بازنویسی کرد: «شهروندان حق دارند از توسعه همه‌جانبه کشور خود اطمینان حاصل کنند

هیچ مقامی حق ندارد با ناکارآمدی، تصمیم‌های نادرست و اصرار ورزیدن بر شیوه‌هایی که ناکارآمدی آن‌ها در ایجاد توسعه اثبات شده است، به هر بهانه‌ای و برای هر هدفی، امنیت جانی، مالی، حیثیتی، حقوقی، قضایی، شغلی و اجتماعی شهروندان را به خطر اندازد.» ماده ۱۳ منشور حقوق شهروندی را می‌توان «حق توسعه» نیز نامید. ...
  • گزارش تخلف

هر شب یک حق – شب سیزدهم (۲۲ دی ۱۳۹۵)

من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.. ماده ۱۳- هر شهروندی حق دارد از امنیت جانی، مالی، حیثیتی، حقوقی، قضایی، شغلی، اجتماعی و نظایر آن برخوردار باشد. هیچ مقامی نباید به نام تأمین امنیت، حقوق و آزادی‌های مشروع شهروندان و حیثیت و کرامت آنان را مورد تعرض و تهدید قرار دهد. اقدامات غیرقانونی به نام تأمین امنیت عمومی به‌ویژه تعرض به حریم خصوصی مردم ممنوع است. - ماده ۱۳ منشور حقوق شهروندی آن‌قدر جای بحث دارد که حقوقدانان می‌توانند کتاب‌ها درباره آن بنویسند، و از این‌رو فقط می‌خواهم از نگاهی متفاوت و با تأکید بر یک عامل درباره آن بنویسم. قدرت سیاسی به بهانه‌های مختلف امنیت شهروندان را می‌تواند خدشه‌دار کند و این تجربه‌ای رایج در ایران ماست، لیکن فکر می‌کنم قدرت سیاسی با «ناکارآمدی در تحقق توسعه» بیش یا حداقل به اندازه سایر ابزارهای زور و قدرت سیاسی و ...
  • گزارش تخلف

آیت ا … هاشمی: عاملی برای گفت‌وگو و ائتلاف (روزنامه اعتماد ۲۳ دی ۱۳۹۵).. محمد فاضلی

نظام‌های سیاسی در طیفی قرار می‌گیرند که در یک سوی آن نظام‌هایی با ساختارهای سیاسی نهادینه و کارآمد قرار دارند و در سوی دیگر ساختاری وجود ندارد و فقط نزاع‌های عاملان و ظرفیت بسیج آنها تعیین‌کننده سرنوشت سیاسی است. ایران دارای نظامی سیاسی در میانه این طیف است. ترکیبی از قانون مکتوب و رقابت‌های سیاسی نیمه‌ساختاریافته در قالب احزاب و گروه‌های نامستحکم به اضافه کنشگری‌های عاملانی که سرمایه سیاسی و اجتماعی متفاوت دارند، در بستر نظمی ایدئولوژیک، سرنوشت سیاست را تعیین می‌کنند. کنشگران در همه نظام‌های سیاسی اهمیت دارند، اما در نظام سیاسی ایران، کنشگری که سرمایه سیاسی بسیار داشته و از ویژگی‌های فردی مناسب – ظرفیت تعامل، سابقه همنشینی با نخبگان سیاسی، داشتن شبکه‌ای از رفقای سیاسی، هوش شخصی، شناخت جهان و آرزوهای غیرشخصی بزرگ - برخوردار باشد، اهمیت مضاعف می‌یابد. آیت‌الله هاشمی همان کنشگری است که این ویژگی‌ها را داراست. آیت‌الله هاشمی همواره میانه چپ و راست ایستاد و هرگز باب گفت‌وگو را نبست و خودش واسطه‌ای برای گفت‌وگو میان نیروهای متعارض بود. مسائل در جوامعی با ساختارهای سیاسی غیرنهادینه‌ و نامستح ...
  • گزارش تخلف

اهمیت نمادین اولین ایرباس

اولین هواپیمای ایرباس خریداری‌شده از فرانسه امروز تحویل ایران شد و قرار است فردا در فرودگاه مهرآباد به زمین بنشیند. یک فروند هواپیما تحولی در صنعت هوایی ایران ایجاد نمی‌کند و بنابراین ارزش اقتصادی آن به اندازه سایر ارزش‌های این هواپیما نیست. من تصور می‌کنم ارزش نمادین این هواپیما بسیار بیشتر از ارزش اقتصادی آن است، لیکن پیش از شرح ارزش نمادین آن، باید بگویم که بسیار متأسفم که وزارت راه و شهرسازی در کل بیش از یکسال گذشته یک گزارش توجیهی منسجم، دقیق، با آمار و ارقام، و استدلال‌های روشن درباره ضرورت نوسازی ناوگان حمل و نقل هوایی ایران و اهمیت راهبردی آن منتشر نکرد. این کوتاهی به کنار، اما اولین ایرباس به جهات زیر اهمیت دارد:.۱. برجام اگر فقط یک دست‌آورد می‌داشت و آن هم غیرامنیتی کردن پرونده هسته‌ای ایران و لغو شش قطعنامه شورای امنیت علیه ایران بود، ارزشمند بود؛ لیکن دست‌آوردهای دیگری داشته و فردا که اولین ایرباس بر زمین بنشیند، این دست‌‌آوردها بیشتر عینی و ملموس می‌شود. واژه «هیچ» که درباره برجام به‌کار می‌برند «پوچ» خواهد شد.۲. اولین ایرباس نشان می‌دهد راهبرد تعامل سازنده، به‌واقع سازنده ...
  • گزارش تخلف

یادداشت عباس ملکی درباره آیت الله هاشمی، خواندنی است

یک عبارت آن هم جالب توجه است: «شاهکار بخش سیاست خارجی هاشمی رفسنجانی، رفتار او در قبال فروپاشی اتحاد شوروی بود. مردی که موافقت‌نامۀ روابط استراتژیک ایران و اتحاد شوروی را تدارک دیده بود، زمانی که دریافت حمایت از استقلال و کمک به کشورهای تازه متولدشده در شمال کشور بیشتر به منافع ملی کشور نزدیک است، تردید به خود راه نداد.» ...
  • گزارش تخلف

هاشمی از «ما» بود

پنج‌شنبه دوم خرداد هزار و سیصد و نود و دو، وقتی آیت‌الله هاشمی را رد صلاحیت کرده بودند، و گویی همه امیدها برای باز شدن روزنه‌ای به سوی عقلانیتی بیشتر بسته شده بود، متنی نوشتم که در ادامه آورده‌ام. من در نوروز ۱۳۹۳ در مراسم دید و بازدید از ایشان پرسیدم که آیا این نامه به دستش رسیده است و ضمن اظهار بی‌اطلاعی گفت که نامه‌های زیادی به دستش می‌رسد و چیزی به خاطر نداشت، و البته کاملا طبیعی بود. دو بار دیگر در نوروز ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ ایشان را از نزدیک ملاقات کردم و از سخنانش می‌شد دو چیز را درک کرد: اول، ایران را دوست داشت و توسعه‌یافته می‌خواست؛ دوم، سازگاری با دنیای مدرن داشت و از آن نمی‌هراسید. این دو جدای از ارزیابی دقیق سیاست‌هایی است که او در دوران زمامداری‌اش به‌کار گرفته است. «تاریخ سیاستی» هاشمی باید نوشته شود و تاریخ به قضاوت درباره آن بنشیند. خدایش بیامرزد و قرین رحمت خویش سازد. —----------------------------------------------. برسد به دست آیت‌الله هاشمی (۲/۳/۱۳۹۲). جناب آیت‌الله هاشمی. ...
  • گزارش تخلف

«ما» بودن برای شما سرمایه‌ای شده است. این روزها آدم‌های زیادی را دیدم که دل‌نگران‌تان بودند

از «ما» شدن شما از یادشان رانده بود که شما نیز زمانی می‌راندید. گذشته‌تان، آن موقع‌ که از «ما» نبودید، برای تاریخ و برای قضاوت آیندگان، اما امروز سرمایه‌تان افزون‌تر از دیروز است. «ما» کسانی هستیم که از هر فرصتی برای بهبود حال وطن بهره می‌بریم. شما از «ما» یید از همان‌ها که درد وطن‌خواهی‌شان علاج ندارد. اما شاید امروز سرمایه شما، بیشتر از سرمایه همه تاریخ «ما» باشد. گفته‌اند بیانیه می‌دهید، و حس غریبی به من نشان می‌دهد که چه خواهید نوشت، آخر می‌دانید این «ما» بودن‌مان احساس مشترکی مهیا ساخته است. از امید خواهید گفت، و البته منتقدانه بر کاستی‌های تأکید می‌کنید، کاری که در مراسم پایان کار ستادهای خود انجام دادید، و البته بدون آن‌که سرمایه‌تان را به آتش بکشید. اگر جای شما بودم می‌نوشتم: ای همه مردمان سرزمینم که بسیار برای شما مبارزه کرده‌ام، غصه خورده‌ام، و کار کرده‌ام، و به گمان بسیاری راه‌هایی به خطا رفته‌ام که به یقین درست می‌گویند؛ آمده بودم تا درسی را که از گذشته آموخته‌ام، و تغییری را که به هزینه گذران سال‌های عمر در خود تحقق یافته می‌بینم، سرمایه‌ای برای بهبود وضع وطن سازم. گروهی ن ...
  • گزارش تخلف

سؤال‌های خود را به اشتراک بگذاریم

اغلب ما در کانال‌های تلگرام، صفحات فیسبوک، یا اینستاگرام، ایده‌ها و حاصل تأملات یا خلاقیت‌های خود را به دیگران عرضه می‌کنیم. من اما فکر می‌کنم سؤالات خود را هم به اشتراک بگذاریم تا در گفت‌وگو و شنیدن پاسخ‌ها و نقدها، از دیگران بیاموزیم و فضایی برای رشد باز کنیم. هر سؤال یک مسأله را به میز گفت‌وگو می‌کشاند که شاید مهم‌تر از هر پاسخ باشد. سؤالی که امروز ذهنم را به خود مشغول کرده، چیزی از جنس سیاست‌گذاری حمل و نقل است. امروز در خبرها خواندیم که با مجوز تأسیس هفت خط هوایی دیگر موافقت شده است. جدولی که در ادامه ارائه شده، اطلاعات اجمالی از خطوط هوایی ایران ارائه می‌کند.. سؤالات. آیا اقتصاد مقیاس در صنایع هوایی مطرح نیست؟ به عبارتی چگونه ممکن است یک شرکت هواپیمایی با کمتر از ۱۰ هواپیما، با متوسط عمر بالاتر از ۲۰ سال، سود و عملکرد اقتصادی داشته باشد؟. ...
  • گزارش تخلف

هر شب یک حق – شب یازدهم (۱۹ دی ۱۳۹۵)

من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.. ماده ۱۲- آزادی‌های فردی و عمومی شهروندان مصون از تعرض است. هیچ شهروندی را نمی‌توان از این آزادی‌ها محروم کرد. محدود کردن این آزادی‌ها تنها به قدر ضرورت و به موجب قانون، صورت می‌گیرد …- اصل مصونیت حقوق و آزادی‌های غیر قابل سلب مردم، در تحقق حقوق شهروندی، در کنار سایر اصول بنیادین نظیر همچون اصل کرامت انسانی، اصل حاکمیت ملت، اصل برخورداری همه مردم ایران از حقوق انسانی مساوی و منع تبعیض، اصل حمایت برابر قانون از همه افراد ملت، اصل منع بهره مندی از حق با ضرر رساندن به دیگری یا تجاوز به منافع عمومی و اصل صیانت از استقلال، وحدت و تمامیت ارضی کشور قرار می‌گیرد. - ماده ۱۲ منشور یکی از مناقشه‌برانگیزترین موارد حقوق شهروندی در ایران گذشته و امروز را ذکر می‌کند. جامعه ایران مطالبه دموکراسی داشته و بخشی از این دموکر ...
  • گزارش تخلف

کانال‌های پیشنهادی اقتصاد و جامعه‌شناسی در کنار یکدیگر. انجمن جامعه‌شناسی ایران:. فارسی:

مردم‌مدار (سیامک زند رضوی):. تلگرامی علی میرزاخانی (سردبیر دنیای اقتصاد):. محدثی:. اجتماعی؛ میثم هاشم خانی / تحلیل‌های کوتاه در اقتصاد، فقرزدایی و توسعه پایدار:. جلایی‌پور:. برای همه: علی سرزعیم / تحلیل‌های اقتصادی به زبان ساده. فاضلی (دغدغه ایران):. فارسی: خشایار قدیری نژاد / همخوانی کتاب‌های دانشکده کسب و کار هاروارد. جواد میری:. ...
  • گزارش تخلف

ما از نظر تولید دشمن نیز خودکفا شده‌ایم

شما در خبرها می‌خوانید «زیر پوسته ٢٨ کیلومتر اتوبان تهران- قم و ٢١ کیلومتر جاده ساوه خالی شده و ٢٥ کیلومتر از کمربندی آزادگان در معرض فرونشست قرار دارد. باند فرودگاه مهرآباد، راه آهن، پمپ‌های بنزین در کام فرونشست قرار دارند مناطق ١٦ تا ٢٠ تهران بیشترین خطر فرونشست را دارند.» این‌ عبارات را کاوه زرگران رئیس کمیسیون کشاورزی و آب اتاق تهران بیان کرده است و ادامه می‌دهد: «مرکز تحقیقات راه و شهرسازی با همکاری اتاق بازرگانی نقشه فرونشست دشت تهران را آماده کرده است و براساس این نقشه هشداردهنده نه‌تنها جاده‌های منتهی به پایتخت در معرض یک تهدید هولناک هستند که زیر لایه پوستی زمین در محل راه آهن شهر، پمپ بنزین‌ها و باند فرودگاه مهرآباد خالی شده است.» بقیه داده‌های ترسناک او را از مصاحبه‌اش که با عنوان «حفره‌های مرگ زیر پای تهران» منتشر شده است بخوانید، اما توجه داشته باشید که نتیجه برداشت بی‌رویه آب از سفره‌های زیرزمینی در یک نظام توسعه‌ای غلط – که هنوز ذینفعانش دست از آن برنمی‌دارند و هزینه‌های اصلاحش را برنمی‌تابند – این است که کشور حتی از نظر دشمن نیز خودکفا شده است. فکر می‌کنید رقبای منطقه‌ا ...
  • گزارش تخلف