مرجع محتوای تخصصی مطالعات اجتماعی دین: نشستها، همایش ها، پایان نامه ها، معرفی کتاب، مقالات، پژوهشها و یادداشت‌های تحلیلی. اطلاع رسانی، تبادل و دریافت مطلب: مریم محمدی اکمل @maryam_mohamadiakmal


🔷بدون عنوان از یک طلبه.. ✍️محمد ترکاشوند.. از اوایل طلبگی از گفتن پی در پی مساله فقهی خوشم نمی‌آمد

گاهی عهد می‌کردم به هیچ وجه در منبر امر و نهی نکنم. تلاش می‌کردم از لفظ واجب و حرام زیاد استفاده نکنم. قبل از طلبگی یک امام جماعت داشتیم که ابتدای هر منبرش ده دقیقه از روی رساله، مساله شرعی می‌گفت. تقریبا هیچ کس نمی‌فهمید منظور از احتیاط واجب‌ها و اقرب و اقوی‌ها چیست. آدم خوبی بود ولی ده دقیقه روی مخ مردم راه می‌رفت. آن امام جماعت آدم عزیزی بود و هست. او ادعای آبادانی دنیا و آخرت کسی را نداشت. وعده‌ای هم نداده بود که دروغ از آب درآید. قدرتی هم نداشت که در زندگی مردم دخالت کند. ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔷عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی:. حجت‌الاسلام والمسلمین رحیم نوبهار استاد دانشگاه شهید بهشتی:

🔘بیش از سه دهه گذشت تا ما متوجه شدیم در پرداخت دیه انسان به جای شتر، گاو، گوسفند و پارچه‌های بافت یمن می‌شود پول رایج هم پرداخت کرد! اگر روند فهم ما از واقعیت‌های اجتماعی و فقه این قدر کند باشد، بسیار نگران کننده است. 🔘پیوسته تأکید کرده‌ام که یکی از دلایل روی آوردن به سکولاریسم در جوامع دینی، رویکردهای فقهی ناکارآمد و بیگانه از زمان و مکان و واقعیت‌های اجتماعی است. این‌گونه فتاوی است که رفته‌رفته منسوخ‌بودن فقه را به ذهن‌­ها حتی ذهن مؤمن‌ترین و شریعتمدارترین انسان‌­ها هم می‌آورد. این تعلل و کوتاهی در پیشگاه باری تعالی مسئولیتی است که رهایی از تبعات آن آسان نخواهد بود. 🔘به هر نوآوری و نواندیشی، انگ بدعت در دین زدن و صاحبان برداشتی جز برداشت رسمی را دشمن قلمداد کردن، خدمت به شریعت محمدی (ص) و اسلام علوی (ع) نیست؛ بلکه موجب مسئولیت در برابر خداوند صاحب شریعت و کسانی است که حقشان از این بابت تضییع می‌شود. 🔘نیروهای انقلاب و در رأس آن روحانیت باید به عهدی که با مردم بسته‌اند پایبند باشند. گاه برخی رفتارها عرفا مصداق بدعهدی است. آیا ذهنیت مردم و پیمان نانوشته‌ای که میان مردم در جریان انقلاب ...
  • گزارش تخلف

🔵معرفی کتاب جامعه شناسی فقه

جواد شریفی …نزدیک به یک سال و اندی ست که یک پروژه مطالعاتی و پژوهشی به نام «جامعه شناسی فقه» برای خودم تعریف کرده‌ام. جامعه شناسی فقه بر همان سیاقی که جامعه شناسی دین تعریف می‌شود؛ عبارت است از بررسی تاثیر دو طرفه جامعه و فقه بر یکدیگر. در حالی که اهالی دانش فقه عمدتا متوجه تاثیر یکطرفه «دانش مقدس فقه!!!» بر حیات بشری هستند؛ تلاش من معطوف به درک سویه دیگر این واقعیت، یعنی تاثیر واقعیت اجتماعی بر فقه و بلکه حتی بر خود شریعت است. این که شریعتی که ما امروزه می‌شناسیم مجموعه یکدست و هماهنگی که یکسره از مبدأ وحی سرچشمه گرفته شده باشد نیست. این که این شریعت و مسائل مختلف و متعددی که درون خود دارد؛ شرایط اجتماعی و سیاسی و فرهنگی جامعه عصر خود را بازتاب می‌دهد. این که شریعت و فتوا بیش از آن که مدلل به متون شریعت باشد معلل به زمینه‌های اجتماعی اش است و …. این‌ها بخشی از بسیار موضوعات و سوالاتی است که پروژه پژوهشی «جامعه شناسی فقه» در صدد یافتن پاسخ آن هاست. بگذریم. در این یک سال و اندی که مشغول این پروژه هستم؛ حلقه به حلقه مو به مو، بعضی شخصیت‌ها و منابع کمک رسان در این موضوع را جسته و یافته‌ام ...
  • گزارش تخلف

🔷خاطرات مستر همفر و پدیده حقیقت جعلی!!.. محمدجواد خلیلی. کانال مطالعات جهان عرب

در چند سال گذشته با فراگیر شدن رسانه‌ها و توسعه فضای مجازی و سهل الوصول شدن آن، پدیده کاغذهای زرد که روزگاری نچندان دور خبرها و شایعات عامه پسند را از طریق گیشه می‌فروختند، تغیر شکلی داده است. شایعات و یا سخنان بی پشتوانه دیگر برای دست به دست شدن نیاز به روزها و ماه‌ها ندارند و به سرعت در کمتر از دقیقه و ثانیه بارها بازنشر می‌شوند. در فضای مذهبی متاسفانه با پدیده نامبارکی، غیر اخلاقی و غیر شرعی رو به رو هستیم. همیشه گفته می‌شده که در اسلام هدف وسیله را توجیه نمی‌کند و نمی‌توان با این بهانه که هدفی مقدس را دنبال می‌کنیم دست به وسایل غیر قانونی و غیر شرعی بزنیم. اما در چند سال گذشته بارها و بارها به ویژه دوستانی که در جبهه متدینان قرار دارند از این روش استفاده کرده‌اند. چندی قبل یکی از دوستان اهل نظر جناب مظاهری در قالب یادداشتی عالمانه به این موضوع پرداخته بود. نقل قول هایی از فوکویاما در خصوص تشیع و یا نقل قول هایی از نوام چامسکی پیرامون فلان پدیده سیاسی در داخل ایران و تعریف و تمجید از یک شخصیت دینی سیاسی و یا دیگر کلیپ‌های جعلی که به هیچ وجه حقیقت ندارند دست مایه منبر‌ها و اطلاع رسان ...
  • گزارش تخلف

ادامه از پست قبلی 👇👇👇

در خصوص جنبش وهابیت آنقدر مدارک و مستندات قوی در خصوص کشتارها و قتل عام‌های گسترده شیعیان و اهل سنت در مکه و طائف و کربلا وجود دارد که دیگر نیازی به دروغ پردازی نباشد. باید تریبون‌های کشور را به دست نخبگان واقعی سپرد کسانی که حداقل بدانند که نباید جوانان را به خواندن کتابی جعلی تشویق کنند و یا حداقل خودشان پیرامون یک کلیپ جعلی دهها ساعت تحلیل ارایه نکنند. تریبون‌ها را باید به نخبگان واقعی و اسلام شناسان اهل نظر بازگردانید … …ما را به دوستانتان معرفی و مطالب مرتبط را برای ما ارسال کنید. ...
  • گزارش تخلف

🔷 مناظره علیرضا شجاعی زند و حسن محدثی-۲ در موضوع پیاده‌روی اربعین

🔹 محدثی: اگر بخواهیم از ریشه‌های این مناسک دینی صحبت کنیم باید در دو جا آن‌ها را جستجو کنیم. یکی در اسطوره‌ها و دیگری در تاریخ، به لحاظ اسطوره‌ای شیعیان به کهن‌الگویی از پیاده‌روی معتقد هستند که برمی‌گردد به شخصیت صحابی پیامبر جابر عبدالله انصاری که گفته‌ شده در نخستین اربعین از نجف تا کربلا را پیاده‌روی کرده است. همچنین گفته‌ شده که حضرت زینب و همراهانشان ‌هم این مسیر را پیاده‌روی کرده است و به قولی گفته ‌شده که این دو نفر به هم می‌رسند …🔹بنابراین، به لحاظ اسطوره‌ای به این معنا که یکی از عناصر اسطوره وجود کهن‌الگویی است که آدمی باید از آن پیروی و همراهی بکند، آنچه او انجام داده است به این اعتبار می‌توانیم بگوییم که یک کهن‌الگوی شیعی داریم و شیعه امروزی با پیاده‌روی در این مسیر گویا دارد با حضرت زینب و جابر انصاری همراهی می‌کند و در آن کهن‌الگو شرکت می‌کند. در واقع، پیروی از یک نمونه آغازین یکی از عناصر اساسی تفکر اسطوره‌ای است. ما این تفکر اسطوره‌ای را به‌عنوان ریشه اسطوره‌ای مناسک اربعین در اینجا شاهد هستیم …🔹اما به لحاظ تاریخی موضوع محل مناقشه است. بعضی‌ها معتقدند که امامان معصوم به ...
  • گزارش تخلف

🔷 ناگهان، فریاد!. (در زمینه‌های غافلگیری نسبی نخبگان از اعتراضات اخیر خیابانی).. مهدی سلیمانیه..۱

سارا شریعتی در سخنرانی اخیرش، بر روی نکته‌ای دست گذاشته‌است که در کمتر از ۲۴ ساعت شاید بتوان مصادیقی از آن را در سطح جامعه مشاهده کرد: او از غفلتی بزرگ در جوامع اسلامی و ایران سخن می‌گوید و نسبت به این «غفلت بزرگ» هشدار می‌دهد. غفلت روشنفکران و نهاد دین از موضوع فقر و نابرابری‌های اجتماعی. غفلتی که روشنفکران را از تحولات واقعی اجتماعی و آنچه جامعه را رنج می‌دهد دور کرده و به بحث‌ بر سر متن مقدس و هرمنوتیک و سیاست و سایر بحث‌ها کشانده‌است. چهره‌هایی چون طالقانی، محمدباقر صدر، موسی صدر و شریعتی و حتی مطهری که به موضوع اقتصاد و نابرابری اجتماعی به عنوان موضوعی مهم توجه داشته‌اند و جریانات دینی و غیردینی روشنفکری که «درد» های محسوس جامعه - از بی‌عدالتی تا اشتغال و از فساد اقتصادی تا اختلاس- را فهمیده و فریاد زده‌اند، به حاشیه رفته‌اند و غایب‌اند. در چنین فضایی، او هشدار می‌دهد که جامعه ما را غافلگیر خواهد کرد: ظهور داعش، غافلگیری بزرگی بود که در همین بستر اتفاق افتاد. جامعه‌هایی که تریبونی را در میان نخبگان‌شان نمی‌بینند که رنج واقعی آنان را فریاد کنند، حتی به سمت مدعیانی چون داعش می‌روند ...
  • گزارش تخلف