مرجع محتوای تخصصی مطالعات اجتماعی دین: نشستها، همایش ها، پایان نامه ها، معرفی کتاب، مقالات، پژوهشها و یادداشت‌های تحلیلی. اطلاع رسانی، تبادل و دریافت مطلب: مریم محمدی اکمل @maryam_mohamadiakmal


برنامه همایش ملی. پژوهش اجتماعی و فرهنگی در جامعه ایران.۵ تا ۷ دی‌ماه

دانشکده علوم_اجتماعی علامه طباطبایی …برای پیگیری سایر مطالب مرتبط به کانال دین و جامعه بپیوندید:.
  • گزارش تخلف

💠 منطق فیزیولوژیک و اجتماعی رفتار و شخصیت - ۱. ✍ مقصود فراستخواه.. [چکیده‌ی مقال]..۱

این گفتار، درباره‌ی خود-شناسی و خود-سازی، و کشف قوه‌ها و استعدادهای خویشتن، و پرورش آنهاست. ابتدا به آرزوی دیرینه‌ی بشر در این خصوص اشاره شده است؛ از پند سقراط تا آموزه‌های اسلامی، از بودا و عطار و مولانا و کانت و اقبال، تا نیما و الکسیس کارل …نظریه-پردازان روان-شناسی کمال و نیز مشتاقان جدید فرا-روان-شناسی، همه به گونه‌ای تاکید می‌کنند که ما انسانها موجوداتی فروزانیم، ادراکیم، آگاهی هستیم. شیء نیستیم. استعدادها و قابلیتهای سرشار و کرانه-ناپیدایی در ما هست و بار تن، کشیدن ما را نمی‌سزد. چرا جوانه نزنیم، سبز نشویم، نروییم و نشکفیم. هیچ چیز و هیچ موقعیت بیرونی [ای] ما را از خود-شناسی و خود-سازی و خود-شکوفایی، بی نیاز نمی‌کند. در این آموزه‌های بلند و بالا، انسان چیزی بیش از یک عضو خوشبخت خانواده، یک شهروند تندرست و مرفه و خوب و آداب-دان، یک معتقد و متشرع عامل به ظاهر احکام، یک کارمند نمونه، یک عضو فعال حزبی، یک سیاستمدار موفق و امثال اینهاست. حامیان جنبش استعداد بشری، ظرفیت آدمی را فراتر از بهنجاری و زندگی روزمره دانسته‌اند. به نظر آنان، امکان دارد تمام جهات عادی زندگی، رضایت-بخش باشد؛ اما ...
  • گزارش تخلف

✔️فرآیندهایی که «حجت‌الاسلام» تولید نمی‌کنند🔻.. 🔸مهراب صادق نیا

🔹آیت الله سبحانی طلبه‌ها را از کاربرد عنوان‌ دانشگاهی «دکتر» پرهیز داده‌اند. سه سال پیش نیز وزارت علوم و تحقیقات بخش‌نامه‌ای صادر کرد و انتساب این عنوان را به طلبه‌هایی که موفق شده‌اند از رساله‌ی سطح چهار خود دفاع کنند، ممنوع دانست. با این حال، دانش‌آموخته‌گان حوزه بیشتر دوست دارند که آنان را با این لقب بخوانند. آنان وقتی میهمان برنامه‌های تلویزیونی هستند و یا حتی قرار است جایی منبر بروند، خود را دکتر معرفی می‌کنند.. 🔹این علاقه نشان می‌دهد مساله، صرفا به کار بردن این عنوان نیست و ماجرا قدری عمیق‌تر است. ساختارهای آموزش در حوزه‌های علمیه دانشگاهی شده‌اند، طلبه‌ها درس‌های خود را در قالب ترم و واحد می‌خوانند (که نه پاس می‌کنند) و برای نشان دادن توان علمی خود رساله‌ای می‌نویسند و در همان ادبیات دانشگاه‌ی از آن دفاع می‌کنند، این فرآیند همان فرآیندی است که دکتر تولید می‌کند و نه «حجت‌الاسلام» …🔹واقعیت آن است که سرگردانی میان عناوین حوزوی و دانشگاهی به معنای بی‌سامانی هویت آموزش در حوزه‌های علمیه است. در فرآیند مسلط آموزش‌های حوزوی خیلی روشن نیست که قرار است چه اتفاقی بیافتد، «دکتر» تربیت شود ...
  • گزارش تخلف

🔹التنزیه: آینه‌ی عبرت اصلاحات دینی🔹. (به‌بهانه‌ی انتشار ترجمه‌ی تازه‌ی التنزیه)

محسن حسام مظاهری …رساله‌ی «التنزیه فی اعمال الشبیه» نخستین کتاب مستقل درباب آسیب‌شناسی عزاداری‌ و شاید جنجالی‌ترین و پرحاشیه‌ترین کتابی است که تاکنون درباب مناسک شیعی نوشته شده است. مؤلف این کتاب، مرحوم علامه سیدمحسن امین (۱۲۸۴-۱۳۷۱ق‌) فقیه و مورخ شیعه‌ی لبنانی و صاحب دانشنامه‌ی پرآوازه‌ی «اعیان الشیعه» است. یکی از دغدغه‌های امین، به گواهی آثارش، ‌ حذف خرافات و بدعت‌ها از مراسم عزاداری شیعیان بوده است. او با همین هدف، کتاب «المجالس السنیه» را تأ‌لیف کرد و در آن ضمن تأکید بر جایگاه عزاداری، از برخی رسوم عزاداران که متضمن خودزنی‌اند، انتقاد کرد. در پاسخ به این انتقاد، عبدالحسین صادق عاملی کتاب «سیماء الصلحاء فی اثبات جواز اقامة العزاء لسیدالشهد» را در سال ۱۳۴۵ق نگاشت. یک‌سال بعد، در محرم ۱۳۴۶ق، امین التنزیه را در پاسخ به آن کتاب تأ‌لیف کرد که نخستین‌بار در ۱۳۴۷ق در لبنان منتشر شد …امین در کتابش، به انتقاد از آیین‌های عزاداری مشتمل بر تن‌آزاری نظیر تیغ‌زنی و قمه‌زنی و لطم‌زنی پرداخته و این رسوم را از نظر عقل و نقل، حرام و مغایر با آموزه‌های قرآنی دانسته است. به باور او، ‌ این رسوم عزادا ...
  • گزارش تخلف

محبوبیت روحانیت؛ افزایش یا کاهش؟.. «از کانال راوی»

پس از هشدار صریح و بی‌سابقه آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی درباره کاهش محبوبیت اجتماعی روحانیون و توصیه‌های وی برای ترمیم این آسیب، موافقین و مخالفین هنوز به بحث و گفتگو در رسانه‌ها و دیدارها می‌پردازند. در تازه‌ترین واکنش‌ها آیت‌الله نصرالله شاه‌آبادی در دیدار با رییس مرکز رسیدگی به امور مساجد گفته است: «محبوبیت روحانیت در ابتدای انقلاب در اوج بود و انتظار می‌رفت روز به‌روز پیشرفت کند ولی متاسفانه این اتفاق نیافتاد که این امر نتیجه عملکرد نامناسب بخشی از روحانیون بوده است». آقای شاه‌آبادی از علمای قم و فرزند استاد اخلاق و عرفان امام خمینی است. علاوه بر این، چند مقام رسمی حوزه و برخی استادان و محققان حوزوی و دانشگاهی نیز درباره جایگاه اجتماعی روحانیت به موضع‌گیری پرداختند. آیت‌الله مقتدایی و حجة‌الاسلام‌والمسلمین سید احمد خاتمی از مقامات عالی حوزوی بودند که از وضعیت کنونی روحانیت دفاع کردند. حجة‌الاسلام احمد فرخ‌فال مدیر سابق حوزه علمیه استان قم نیز به شفقنا گفت: «روحانیت باید در جناح‌بندی‌ها و حزب‌ها ورود نکند و در امان باشد تا نقش محوری و هدایتگری خود را در جامعه داشته باشد». حجةالاسلا ...
  • گزارش تخلف

✍🏻چرا محیط زیست از منبرها غایب است؟.. [محمدرضا پویافر]

🔸مسایل زیست محیطی و حوادث طبیعی، به نوبه خود می‌توانند یکی از اساسی‌ترین مسایل یک جامعه باشند. حتی اگر بنا بر اولویت بندی مسایل مختلف مهم در یک جامعه باشد، می‌توان گفت مسایل زیست محیطی و طبیعی که زندگی مردم را به طور مستقیم تهدید می‌کنند، اولویت اساسی دارند. بنابراین اگر زندگی یک انسان در خطر باشد، دیگر حتی شرعی در اولویت دوم قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی، نحوه مواجهه عاملان و عالمان دین با مسایل زیست محیطی و طبیعی از چند جهت برای بررسی و تأمل بیشتر اهمیت دارد. این اهمیت به خصوص در مورد جامعه‌ای مانند ایران که دین در آن نقشی مهم و تعیین کننده برای رویه‌های مختلف اجتماعی دارد، مضاعف است …🔸آنچه در مورد مسایل زیست محیطی، اهمیت توجه به پاکی زمین، هوا، آب، خاک و سایر منابع طبیعی وجود دارد، رابطه بی واسطه آن با زندگی انسان‌ها است. در مقابل، وقتی در کلام واعظان و خطیبان در مساجد و هیأت‌ها دقیق می‌شویم، تعریفی به شدت تنگ دامنه و محدود از امر خیرو توصیه‌های عملی آنها برای زندگی مومنان را در کلام آنها می‌شنویم. این مفهوم محدود از امور خیر، بیشتر امور مادی مستقیم از خیر و نیکوکاری و فعالیت‌های عام ...
  • گزارش تخلف