مرجع محتوای تخصصی مطالعات اجتماعی دین: نشستها، همایش ها، پایان نامه ها، معرفی کتاب، مقالات، پژوهشها و یادداشت‌های تحلیلی. اطلاع رسانی، تبادل و دریافت مطلب: مریم محمدی اکمل @maryam_mohamadiakmal


🔷 ابراهیم فیاض [مرداد ۱۳۹۶] در گفت و گویی هشدار داد:. «احتمال وقوع یک انقلاب مذهبی در قم».. از متن:

«در قم یک انقلاب مذهبی رخ خواهد داد. به عقیدة من رنسانس اسلامی از آن‌جا آغاز می‌شود؛ رنسانسی که اولین تحول آن در علم کلام است. من در حال حاضر، به‌ویژه در میان طلبه‌ها، ارتداد زیادی می‌بینم؛ ارتداد به معنای از دست دادن امور تعبدی و ایمان. وقتی ایمان از دست برود، به طور خودکار مناسک هم از میان می‌رود. تصور من این است که در آینده، ارتداد از خود طلبه‌ها آغاز می‌شود و این همان اتفاقی است که در غرب هم برای کشیش‌ها رخ داد و منجر به رنسانس شد …». ...
  • گزارش تخلف

🔷حوزه و مرجعیتی که دیکر شرط نیست.. سید یاسر تقوی …

پیش از انقلاب با مرجعیتی مواجه بودیم که علی‌رغم احتیاطات و پرهیز فراوان از امور سیاسی، زعامت امور دینی و اجتماعی را توأمان برعهده داشت، اما پس از انقلاب با وجود توسعه نقش فقیه در عالی‌ترین سطح، مرجعیت قم را با نقشی حداقلی‌تر از گذشته و محدود به فقه فردی اما با عنوان عام «مرجعیت دینی» به رسمیت شناختیم و این‌گونه حوزه علمیه پساانقلاب را با ساختاری از اساس سکولار بنا کردیم … …درعصر توسعه رسانه و شبکه‌های اجتماعی و از سوی دیگر، کاهش روابط استاد شاگردی در حوزه‌های علمیه، نقش «مرجعیت» در هدایت و نظارت بر امر «تبلیغ» نیز کاهش یافته است. مدل‌های نوپدید در تبلیغ مجازی، رفتارهای ساختارشکنانه و حتی ارائه قرائت‌های متکثر و بعضا متعارض از دین، فارغ از درستی یا نادرستی‌شان، بیان‌گر آن است که در آینده‌ای نه چندان دور، «مرجعیت» نقش خود را در تنظیم یک قرائت مشخص و واحد از دین نیز، از دست خواهد داد و همان‌طور که رسانه، ‌ مرجعیت علمی سایر نهادهای علمی را خدشه‌دار کرده، مدیریت ارائه معارف دین را به شکلی غیرمتمرکز، غیرموثق و توده‌ای در اختیار خواهد گرفت. در مجموع، عدم کارآمدی این نهاد در «ولایت امر مسلمین ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔻طرح ممنوعیت حجاب دختران زیر ۸سال در انگلیس لغو شد🔻

✔️در پی شکایت‌های رسیده از جانب سران جوامع اسلامی، قرار است اعضای پارلمان انگلستان خانم آماندا اسپیلمن، سربازرس مدارس این کشور را به خاطر حمایت جنجال‌آفرین خود از ممنوعیت حجاب دختران مورد استفسار قرار دهند. باوجود آنکه در آموزه‌های اسلامی حجاب برای دختران واجب نیست اما جامعه مسلمانان انگلیس توانسته‌اند ممنوعیت حجاب درباره آنان را زیر سؤال ببرند. کامل این گزارش را در سایت دین آنلاین بخوانید:. ...
  • گزارش تخلف

🔷بحث علم دینی ۳۰ سال است به نتیجه نرسیده و بجایی نخواهد رسید

⚡️وقتی مطلب سیاسی با مساله علمی خلط شود بجایی نمی‌رسد. ☘متن نامه دکتر رضا داوری اردکانی به دبیرخانه هم اندیشی اسلامی. 🔹 «باسمه تعالی؛ دبیرخانه محترم هم اندیشی اسلامی، باسلام و درود، از دعوتی که فرموده‌اید، تشکر می‌کنم. متأسفانه من توفیق شرکت در نشست علم دینی و علوم انسانی اسلامی ندارم. کسی را هم نمی‌توانم به عنوان نماینده معرفی کنم.. 🔹این بحث چنانکه توجه دارید سی سال است که به نتیجه نرسیده است و به نظر نمی‌رسد که در آینده نیز به نتیجه‌ای برسد. وقتی مطلب سیاسی با مسئله علمی خلط می‌شود، هر چه بکوشند به نتیجه نمی‌رسند. علم ماهیتی متفاوت با دین دارد و به این جهت آن را به صفت دینی نمی‌توان متصف کرد. به عبارت دیگر وصف دینی نمیتواند صفت ذاتی علم باشد …🔹البته وجود علوم دینی محرز است و این علوم در همه جا و بخصوص در کشور ما جایگاه ممتاز دارند اما آنها علومی هستند که مسائلشان مسائل دینی است. ...
  • گزارش تخلف

🔷کشف المجبور.. فاطمه حسینی. [بخش ۲ از ۲]

سال ۷۶ و در ایامی که صدای اعتراض دانشجویان دختر و پسر به وضعیت رقت بار آموزشی و اجبارهایی که جز مقررات وزارت علوم نبودند بلند شد یکی از مطالبات دانشجویان دختر حذف محکومین از روند خدمات رسانی خوابگاهی بود. برای شرح وضعیت به سراغ یکی از اعضای فقید هیات امنا به دفتر جامعه مدرسین رفته بودیم. پس از توصیف شرایط موجود، اولین سوالی که از ما پرسید این بود: «تا حالا مگر اتفاقی هم افتاده است؟» از این سوال برد آینده نگری و تدبیر ایشان قابل حدس بود. چون اساسا تا اتفاقی نیفتاده بود حذف محکومین از خوابگاه‌ها ضروری نبود، علی الخصوص که «وقتی آن قدر از این‌ها مطمئنند که پیکان چند میلیونی را در اختیارش گذاشته‌اند»، دیگر نگرانی ما کاملا بی مورد می‌نمود! در پایان هم از ما خواستند که خودخواه نباشیم و این را درک کنیم که اگر این محکومین را در خوابگاه به کار نگیرند و این‌ها نتوانند مخارج خانواده‌های شان را در خراسان تامین کنند زن و بچه شان می‌روند و «می افتند به فاحشگی»!. نیازی نمی‌بینم حال آن لحظه‌ام را شرح دهم. با منطقی روبروبودیم که آرامش روان یک دختر دور از خانه را به هیچ نمی‌گرفت و حرمتش را در کفه ترازویی ...
  • گزارش تخلف

🔷کشف المجبور.. فاطمه حسینی. [بخش ۱ از ۲]

مدافع حجابم و به همین دلیل مخالف حجاب اجباری. مدافع استقلال و ارتقای آگاهی زنانم و به همین دلیل مخالف حجاب اجباری. مدافع حقوق مردان و زنانی هستم که ساختارهای مردسالارانه جامعه ما به کمک قرائتهای مردانه از دین، به یکسان هر دو را مورد ستم قرار داده است و به همین دلیل هم مخالف حجاب اجباری. در «کشف المجبور» از همین‌ها می‌نویسم … سالها پیش بود، زمانی که دانشجوی دانشگاه قم بودم، لازم به گفتن نیست که چادر در قم، آن هم در دانشگاهی که هیات امنایش همه روحانی بودند چه معنایی دارد. اگرچه تفکیک جنسیتی کاملی برقرار بود و مکانهای آموزشی دختران و پسران کاملا مجزا بود و به کارگیری اساتید زن برای دختران و اساتید مرد برای پسران قاعده بود، گاهی استثنائا اساتید مرد هم در «واحد خواهران» رویت می‌شدند که البته به گفته دانشجوهای قدیمی‌تر قبلا فقط از پشت پرده تدریس می‌کردند و دانشجویان دختر هم با خیال راحت در حال بافتنی یا کارهای متفرقه دیگر در این سمت پرده در کلاس حاضر می‌شدند!. در دوره ما که مثلا وضع عوض شده بود با این حال حتی بدون حضور ایشان هم دانشجویان دختر ملزم به پوشیدن چادر بودند تا آنجا که اگر در این م ...
  • گزارش تخلف

🔷و حالا آغاز مبارزه دینداران.. محمدرضا پویافر

بعد از حضور زن محجبه در مشهد برای اعتراض به حجاب اجباری، حرکت دینداران و دوست داران حجاب ابعاد دیگری یافته است. این حرکتها، دو سویه دارد. یک سویه آن اعتراض به ادامه روند اجبار در حجاب برای زنان و دیگری تلاش برای ترویج حجاب اسلامی در میان آحاد گروه‌های جامعه است. آنها خود را در وسط میدانی می‌بینند که تنها وقتی برد با آنهاست که گفتمان رقیب هم در میدان حاضر باشد، نه اینکه به اجبار از صحنه به در شده باشد.. «حجاب انتخابی آگاهانه نه اجباری» نام کانالی است که به تازگی به همت تعدادی از بانوان فعال دانشگاه و حوزه شروع به کار کرده است. این کانال از یک سو تأکیدش را بر نادرستی سیاستگذاری‌های فعلی در تحمیل حجاب به همه جامعه قرار داده و از سوی دیگر، همزمان در تلاش برای توسعه تفکر حجاب و تقید به پوشش اسلامی گام بر می‌دارد.. اکنون به نظر می‌رسد چالشهای موجود در مقابل حجاب اجباری، موجب قوی‌تر شدن جبهه دینداران هم خواهد شد؛ کاری که چهار دهه تحمیل و اجبار در القای یک سویه «گفتمان حجاب» چندان در آن موفق نبوده است. ...
  • گزارش تخلف

🔷و بالاخره عکسی که منتظرش بودیم... محسن حسام مظاهری

تصویری که امروز از حرکت اعتراضی و نمادین دختری محجبه در شهر مشهد منتشر شد، تصویر ماندگار و ارزشمندی است. حالا با اطمینان می‌توان گفت اعتراض به سیاست‌های غلطی چون حجاب اجباری از حیث گفتمانی فراگیرتر از آنی است که تصور می‌شود. اعتراض جامعه‌ی دینداران به تحمیل‌های ناروایی که به نام دین صورت می‌گیرد، از دو جهت ارزشمند است:. یکی دفاع آن‌ها از حق آزادی انتخاب دیگر شهروندان و نمایش فرهنگ مدارا و دگرپذیری، و دوم دفاع از حق انتخاب زیست دینی و خلوص دین‌داری خودشان.. در حاشیه:. یک وجه مغفول در بحث حجاب، توجه به تغییرات نسلی است. به‌نظر می‌رسد مواجهه‌ی دختران دهه‌هفتادی و دهه‌هشتادی با موضوع حجاب اجباری (مانند دیگر امور) متفاوت از نسل قبلی است. این نسل، به‌دلایلی چون بالاتربودن مصرف رسانه‌ای و سبک زندگی متفاوت، درقبال سیاست‌های فرهنگی رسمی اقناع‌پذیری کمتری دارد و مستعد «مقاومت» است. (نه فقط در قبال نظام سیاسی، بلکه حتا در قبال خانواده و سنت.) …. ...
  • گزارش تخلف