یادداشت های تحلیلی پیرامون جامعه و سیاست در ایران @mehran_solati : ارتباط با نویسنده


امشب پس از حضور در جلسه شورای آموزش و پرورش به خوبی دریافتم که ذهن مسولین این نهاد تا چه حد با مفهوم مهندسی خو گرفته است حتی اگر م

چنان همگی با افتخار از ایجاد رقابت هر چه بیشتر در کسب رتبه‌های تک رقمی کنکور آتی سخن می‌گفتند که نگو و نپرس. در این جلسه به خوبی می‌شد دریافت که تا چه حد کنکور توانسته ذهن و زندگی ما را به تسخیر خود درآورد. ولی هیچ کس نپرسید اگر پرورش مغزها در این کشور به خوبی انجام می‌گیرد چرا سالانه با خروج نزدیک به ۲۰۰۰۰۰ نفر از نخبگان مواجه هستیم. به نظرم کنکور توانسته به خوبی بر حس فردگرایی و رقابت جویی ما ایرانیان سوار شده و سوژه‌ای منفرد و فارغ از دغدغه‌های اجتماعی با عنوان «نخبه برتر کنکوری» پرورش دهد. بچه‌های ما از دوران ابتدایی در چنبره تست زنی گرفتار و به شخصیت هایی تک ساحتی و فاقد مهارت‌های اجتماعی و شهروندی تبدیل می‌شوند. همین است که افزایش سواد آکادمیک نتوانسته گره‌های کور توسعه این کشور را باز کند. کنکور به دانش آموزان ما می‌آموزد که برای موفقیت باید ذهن خود را از جامعه و سیاست خالی و خود را حداقل برای چند سالی ایزوله کنند. به نظرم با ادامه روش فعلی باید منتظر افزایش آسیب‌های اجتماعی، رشد فزاینده بی تفاوتی و نهایتا فروپاشی اجتماعی بود. اینجاست که باید اجتماعی شدن کنکور رابه عنوان پادزهر ...
  • گزارش تخلف

فساد اتخاذشده توسط دولت روحانی که مبتنی بر شکل‌گیری آزادی‌های سیاسی و مطبوعاتی می‌باشد می‌تواند در صورت تداوم فساد سیستمی قوام‌یاف

پس از توضیح مختصر پیرامون رویکردهای جدید اتخاذشده توسط دولت در زمینه‌های سیاست خارجی و اقتصاد، اکنون زمان آن است که از وجود دو گذار نامطلوب در این دولت سخن بگوییم. گذارهایی که اگرچه پاسخی به زیاده‌روی‌های دولت احمدی‌نژاد تلقی می‌شوند ولی ازآنجاکه پاسخگوی نیازهای واقعی اقتصاد و سیاست ایران نمی‌باشند باید مورد بازنگری قرار گیرند.۱-گذار از اقتصاد «اراده گرا» به اقتصاد «ساختارگرا». احمد نژاد نه‌تنها اقتصاد را علم نمی‌دانست بلکه آن را به‌مثابه‌ی مومی می‌پنداشت که می‌توان به هر شکل و قالبی درآورد. از همین رو بود که می‌کوشید تا اراده گرایانه اقتصاد کشور را به این‌سو و آن‌سو بکشاند. بی‌اعتنایی به نامه اقتصاددانان، مداخله در بازار پول و سرمایه، انحلال سازمان مدیریت، اجرای ناقص و نادرست طرح هدفمندی یارانه‌ها و … ازجمله‌ی اقدامات ناصوابی بود که منجر به بی‌ثباتی در بازار سرمایه، تورم فزاینده و لجام‌گسیخته، کاهش ارزش ریال، کاهش رشد اقتصادی و گرفتار آمدن کشور در بدترین نوع رکود تورمی در دوران پس از انقلاب بود. با پیروزی دولت تدبیر و امید، روحانی کوشید تا در واکنش به آسیب‌های مخرب پیشین، کاهش مداخلات ...
  • گزارش تخلف

نقدی بر کارنامه دوساله دولت روحانی. از «تخریب» سیاست تا «تعلیق» سیاست

در سیاسی اجتماعی, یادداشت‌ها ۲۴ خرداد, ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه ۶۷۱ نمایش. سبزواریان – مهران صولتی: با ایستادن در آستانه سالگرد انتخابات ۲۴ خرداد ۹۲، مجال مناسبی فراهم است که به نقد کارنامه دوساله دولت تدبیر و امید بنشینیم. البته مشکل اینجاست که این فرصت دوساله بیشتر صرف متوقف کردن روند مخرب ماشین دولت پیشین شده و از همین رو شاید حاوی آورده‌ی ایجابی چندانی نباشد که بتوان با اتکای آن به داوری دولت فعلی نشست. اما و هزار اما رصد دقیق اوضاع کشور ما را متقاعد می‌سازد که شاید در این زمینه اصلاح و تغییر بعضی از رویکردهای نادرست پیشین، چه‌بسا مفیدتر از فرآورده‌های ایجابی در این زمینه‌ها باشد. رویکردها و رویه‌های نادرستی که در تداوم منطقی خود در دولت پیشین به اتخاذ استراتژی‌هایی انجامید که جز فلاکت و نابسامانی برای کشور چیزی به ارمغان نیاورد. بنابراین با استناد به این آموزه می‌کوشم کارنامه دولت در زمینه تغییر و اصلاح برخی از رویکردهای پیشین را به بوته نقد بسپارم.۱-سیاست خارجی: در این عرصه دولت روحانی کوشید تا دو رویکرد جدید اتخاذ کند:. الف) مهم‌ترین تغییر رویکرد دولت در این زمینه جایگزینی مقوله «تقابل» ب ...
  • گزارش تخلف

صالت انگار و نخبه‌گرا از مقوله فرهنگ و نقد پست‌مدرن از فرهنگ که فاقد هرگونه معیاری برای قضاوت راستین و حقیقی می‌باشد، شریعتی می‌کو

نقدی هدفمند که از آکادمی بیرون می‌زند و به کوچه‌پس‌کوچه‌های اجتماع سرک می‌کشد. نگاهی که زاینده‌ی دگرگونی اجتماعی و دغدغه‌مند بهبود بخشیدن به اوضاع آدمی می‌باشد. یاد معلم سترگ اندیشه‌های انسانی گرامی باد. ...
  • گزارش تخلف

امروز چه نیازی به شریعتی؟

دکتر شریعتی بی‌تردید مطرح‌ترین و مؤثرترین روشنفکر دینی سده‌ی اخیر محسوب می‌شود که نقش ممتاز و بی‌بدیلی در پیروزی انقلاب ۵۷ داشته است. شریعتی از نبوغی بهره می‌برد که او را قادر می‌ساخت با ایجاد سنتزی میان انقلاب و تشیع به یکی از رادیکال‌ترین و انسانی‌ترین قرائت‌ها از اسلام دست‌ یافته و نسل جوان آن روزگار را عمیقا مجذوب خود سازد. از همین روست که هرچند وقوع انقلاب را به چشم ندید ولی همواره در زمره‌ی یکی از کامیاب‌ترین روشنفکران این مرزوبوم قرار می‌گیرد. امروزه و با گذشت سی‌وهشت سال از درگذشت معلم عرفان، برابری و آزادی و هرچند که دفاع تام و تمام از اندیشه‌ها و آموزه‌های شریعتی برای نسل جوان قرار گرفته در معرض توفان‌های تئوریک دشوار و نپذیرفتنی به نظر می‌رسد ولی با کاوش بیشتر در آثار وی می‌توان به ایده‌هایی دست یافت که می‌تواند برای ما الهام‌بخش و راه گشا باشد. البته انتظار می‌رود که روشنفکران این دیار بتوانند با خوانش امروزین از چنین ایده‌هایی سهم شایسته‌ای در گره‌گشایی‌های نظری از معضلات این سرزمین داشته باشند. از نگاه من و به دلایل زیر ایده‌های شریعتی همچنان می‌توانند در سپهر اندیشگی ایر ...
  • گزارش تخلف

ما و شهر: نگاهی اجتماعی به تحولات شهری (۲) - مهران صولتی*.. تاثیرات شهر بر زندگی روزمره ما

در بخش نخست این یادداشت از پیامدهای اقدامات مهندسان و شهرسازان در قبال فضای شهری سخن گفتیم. اقداماتی که به جدایی شهر از زندگی، جامعه و محیط زیست انجامید و عوارض ناگواری بر زیست شهری در پی داشت. شایان ذکر است که نگرش مکانیکی به پدیده شهرنشینی همواره تاثیرات را یک طرفه و از سمت شهروندان به سوی شهر به عنوان یک کالبد بی جان ارزیابی می‌کند. در چنین نگاهی شهرنشینان می‌توانند شهر را تحت کنترل خود درآورده و از وقوع پیامدهای ناگوار اقداماتشان جلوگیری نمایند. اما در نیمه دوم قرن بیستم رویکرد دیالکتیکی میان شهر و شهرنشینان جایگزین نگاه مکانیکی به رابطه میان این دو شد. بر اساس این رویکرد؛ شهر، موجودی زنده است که در قبال تاثیرات محیطی واکنش نشان می‌دهد و به صورت آرام و بطئی تاثیراتی ماندگار و عمیق بر شهروندان به جا می‌گذارد. شهر در این معنا؛ کالبدی سرد و بی جان نیست بلکه حامل روحی جمعی بشمار می‌رود که می‌تواند بر سرنوشت تک تک شهرنشینان اثر گذار باشد. برخی از این تاثیرات به شرح زیر است:. ۱-شهر و رشد مصرف گرایی: شهرهای مدرن امروزه نماد مصرف گرایی هستند. ...
  • گزارش تخلف

ین یادداشت می‌کوشد از اقداماتی سراغ گیرد که ما در قبال شهر انجام داده‌ایم و از پیامدهایی پرسش کند که در اثر حاکمیت چنین نگاهی ایجا

ما با شهر چه کرده‌ایم؟. اگر چه شهرنشینی از قدمت و سابقه زیادی در جهان برخوردار است ولی از عمر شهرنشینی مدرن بیش از چند قرن نمی‌گذرد. شاید مهمترین وجه تمایز این دو دوره غلبه نگاه مدرن و دکارتی به شهر باشد. بر اساس این نگرش؛ آدمی می‌تواند بل محق است که در طبیعت تصرف کند و آن را به شکل دلخواه خود در آورد. تا پنجاه سال گذشته چنین نگاهی بر اذهان صاحب نظران سیطره داشت ولی از نیمه سده بیستم به این سو عوارض این نگرش موجب ترک برداشتن ذهنیت‌های گذشته شد. این یادداشت می‌کوشد از اقداماتی سراغ گیرد که ما در قبال شهر انجام داده‌ایم و از پیامدهایی پرسش کند که در اثر حاکمیت چنین نگاهی ایجاد شده است …۱-جدایی شهر از محیط زیست: شهر سازان و معماران از عقلانیتی بهره می‌برند که می‌توان آن را صوری یا رسمی نامید از آن رو که می‌کوشد تا زیست اجتماعی و طبیعی را کمی و محاسبه پذیر سازد. در چنین نگاهی محیط زیست تابعی از توسعه شهری محسوب می‌شود که می‌توان در زمان ضرورت آن را از میان برداشت. گسترش سکونت گاه‌های شهری به جنگل‌ها، مراتع و زمین‌های کشاورزی در کنار حذف و انقراض گونه‌های کمیاب گیاهی و جانوری، آلودگی و خشکی ...
  • گزارش تخلف

سبزوارنگار/اهمیت بازخوانی سنت-مهران صولتی*

برگزاری کنگره بزرگداشت هفتصدمین سالگرد شکل گیری نهضت سربداران در مهد پیدایش آن یعنی شهرستان سبزوار از آن دست اقدامات شایسته‌ای است که به هیچ رو نباید در هزارتوی روزمرگی‌ها ی همایش‌های مشابه به فراموشی سپرده شود بلکه باید فرصتی تلقی شود تا هم برای پژوهش‌های آکادمیک و هم جهت مباحثات عرصه عمومی الهام بخش و انگیزه آفرین باشد. در کشاکش رویارویی سنت و مدرنیته در کشورهایی با مختصات فرهنگی ایران، مقوله بازخوانی تاریخ اعصار پیشین هر روز از اهمیت بیشتری برخوردار می‌شود و شاید از همین روست که کانون نوشته حاضر عبارت از تاکید بر ابعاد گوناگون و حیاتی چنین خوانشی می‌باشد:. ۱-کنگره و اهمیت بازخوانی گذشته در افق امروز: برای زمان‌های طولانی ایرانیان تصور می‌کردند که الزاما باید از گذشته خود فاصله بگیرند تا بتوانند مدرن شوند. در همین ایام نظرات گسستی که بر وجود شکافی عمیق و پرنشدنی میان دیروز و امروز تاریخی ما حکایت می‌کرد از رونق زایدالوصفی برخوردار شدند، ولی غور ژرف اندیشانه در رفتار و آثار غربیان نشان داد که اتفاقا ایشان به عنوان بنیان گذاران مدرنیته، خود در زمره سنتی‌ترین افراد بشر محسوب می‌شوند. غر ...
  • گزارش تخلف