این رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی است. ارتباط با مدیر کانال:


ایران، جامعه در مخاطره

مدت‌هاست که فکر می‌کنم وظیفه جامعه‌شناسی آن است که نظریه‌ای درباره جامعه ایران ارائه کند، نظریه‌ای که اول جامعه ایران را توصیف کند، دوم پیدایش آن در شکل و قواره فعلی را توضیح دهد و تبیین کند و سوم، به تبع توصیف و تبیین‌هایش، راهکارهای خروج از وضع فعلی را تشریح کند. من هر قدر به نظریه‌ای واحد که همه ابعاد جامعه ایران را در سه وجه فوق در بر داشته باشد فکر می‌کنم، بیشتر به ناممکن بودن آن می‌رسم و اندک اندک به این فکر افتاده‌ام که مجموعه‌ای از نظریه‌ها لازم است که وجوه مختلف جامعه ایران را در سه وجه فوق در بر بگیرند و دست آخر از سرجمع آن‌ها شاید بشود یک نظریه تا حد لازم منسجم استخراج کرد. من فکر می‌کنم اولین نمونه از چنین نظریه‌ای – یا تلاش برای نظریه‌پردازی – در قالب «ایران، جامعه در مخاطره» قابل بروز باشد. چرا؟. ایران امروز جامعه‌ای را در بر گرفته که به جهات زیر در مخاطره است:.۱. بحران آب فراگیر و به تهدید تمدن ایرانی تبدیل شده است.۲. فرسایش خاک به حد نگران‌کننده‌ای رسیده و تهدیدی برای امنیت غذایی و سلامت تبدیل شده است.۳. ریزگردها تقریبا همه ایران را فرا گرفته‌اند.۴. فرونشست زمین پدیده ش ...
  • گزارش تخلف

عاشورا، روایت‌های سطح‌بندی‌شده. عاشورا مثل بقیه رخدادهای بزرگ تاریخ انسان، تا ابد بازخوانی خواهد شد

این کار از بازخوانی‌های بسیار سطحی تا پیچیدگی‌های بسیاری که هستی انسان و جامعه به آن‌ها وابسته است امتداد خواهد داشت. قرائت اسطوره‌ای و بر مبنای شهادت علی شریعتی، قرائت مبتنی بر نهی از منکر و امر به معروف مرتضی مطهری، قرائت تاریخی آیت‌ا … صالحی نجف‌آبادی، تا قرائت مبتنی بر عاشقی عارفانه مولانا در میدان بازخوانی‌های معرفت‌اندیش درباره عاشورا با یکدیگر هم‌زمان حضور خواهند داشت و گذر تاریخ هر روز ظرفیت بازخوانی با زوایای دیگری را به این واقعه خواهد بخشید. عاشورا از این جهت نیز عظیم است که فقط رخدادهای باعظمت ظرفیت آن‌را دارند که فرهنگ و تاریخ را تا به این حد به خود مشغول کنند و موضوع تاریخ شوند. ماکس وبر می‌گفت کار تاریخ تبیین رخدادهایی است که به لحاظ فرهنگی مهم هستند و عاشورا از آن جهت که به لحاظ فرهنگی مهم است، موضوع تاریخ می‌شود. عاشورا اما میدان بازخوانی‌های دیگر است. داستان جنگ تروا را شنیده‌اید و دیده‌اید. جنگ تروا شاید قدیمی‌ترین داستان از مجموعه داستان‌های با ریشه یونانی است. داستان اصلی چنان توأم با اسطوره‌ها و مملو از رمز و رازهای دنیای یونانی و آمیخته با رفتار خدایان و اسطوره‌پ ...
  • گزارش تخلف

محرم و ساز و دهل سر تپه. برخی نگرانند که حرمت تاسوعا و دهه محرم شکسته شود

من این نگرانی‌ها را جدای از وجه سیاسی آن‌ها، دست کم گرفتن فرهنگ و تمدن ایران و ایرانیان می‌دانم. تمدن و فرهنگی که یاد نگرفته باشد شادی و حزن را چگونه در کنار هم تلفیق کند اصلا توانایی تاب آوردن چند هزار ساله ندارد. نوروز شادترین و طولانی‌ترین مراسم و عید ایرانیان است. نوروز قریب هر سی سال با محرم و صفر هم‌زمان می‌شود و ایرانیان حتما در قریب ۱۴۰۰ سال آموخته‌اند که چگونه بزرگ‌ترین عید خود را با عمیق‌ترین حزن خویش هم‌ساز کنند. من اولین هم‌زمانی نوروز و محرم را که خوب به یاد دارم. آن‌ها که برای عید دیدنی وارد می‌شدند قبل از سال نو مبارک، می‌گفتند «بر قاتلین سیدالشهدا لعنت». آن‌ها عمیقا آموخته بودند که حرمت محرم و عید را با هم نگه دارند و هیچ کسی هم برای‌شان پیغام هشدار و ابراز نگرانی نفرستاده بود. بگذارید خاطره‌ای بگویم. مردمان روستای مصلح‌آباد هر سیزدهم فروردین را بر تپه‌ای در جنوب روستا جمع می‌شوند و با بازی و یک عید دیدنی دسته‌جمعی شادی می‌شوند. ...
  • گزارش تخلف

بی‌بی و اسب کدخدا

کدخدای مصلح‌آباد تنها اسب روستا را نگهداری می‌کرد و آن هم به یک مقصود خاص، برای این‌که اسب تعزیه باشد. اسبی که به تعزیه‌خوان‌های سپاه امام حسین و یزید به یکسان سواری می‌داد و برای تعداد زیادی از عزاداران روستای مصلح‌آبادی یکی از مهم‌ترین نمادهای تعزیه و عزاداری بود. تعزیه بدون اسب، چیز مهمی کم داشت. نگهداری اسب کار پرهزینه‌ای است آن هم اسبی که همه سال هیچ کاری جز خدمت به تعزیه در دهه محرم و چند روزی در کل محرم و صفر نداشت. کدخدا البته وضعش آن‌قدر خوب بود که از پس نگهداری سالیانه یک اسب برآید. مادربزرگم «ایران» نام داشت و او را از کودکی همگی «بی‌بی» صدا کرده بودیم. پیرزنی عمیقا مذهبی و از صمیم قلب ارادتمند امام حسین (ع)، که تعزیه برایش قداستی عجیب داشت و گاه چنان می‌گریست که گویی کل صحنه عاشورا را هر سال به چشم خویش می‌بیند. نذر جالبی داشت: هر تابستان وقت برداشت محصول جو، حدود ده بیست کیلو جو را که نصف گونی می‌شد برای اسب تعزیه می‌فرستاد. یادم هست از وقتی آن‌قدر بزرگ شده بودم که توانایی بردن فرغون را داشتم، مسئول ویژه بردن این جو برای اسب کدخدا بودم. ...
  • گزارش تخلف

چند روزی است متنی را می‌خوانم. عبارت ساده‌ای در آن نوشته شده بود که خیلی معنادار است

بارها آن را درک کرده‌ایم اما ذکر دوباره آن خالی از فایده نیست. «خط مشی گذاری با طرح مسأله برای حکومت آغاز می‌شود که ممکن است از طریق رسانه‌ها، گزارشهای موجود، نتایج پژوهشهای انجام شده، ارتباطهای مردمی، اجتماعات و انجمنها، سازمانهای مردم نهاد یا بروکراسی‌ها رخ دهد.» بهبود سیاست گذاری فقط وقتی ممکن است که چیزی ابتدا برای حکومت مسأله شده باشد. این را نوشتم تا بگویم: جامعه وقتی روی خوش نمی‌بیند که «خیلی چیزهای واقعا مهم برای حکومت‌ها مسأله نمی‌شوند؛ از محیط زیست تا آموزش عالی؛ از فساد تا فراغت مردم؛ از هدر رفت منابع تا تخریب سرمایه اجتماعی؛ از ناکارآمدی مدیریت تا روابط خارجی.» ...
  • گزارش تخلف

M:. جامعه وقتی روی خوش به خود نمیبیند که:

رای مردمی را بخاطر رای نیاوردن کاندیدای مورد نظرمان دروغ و تقلب بیانگاریم اما اختلاف سیصدهزارتایی را دموکراسی ناب تلقی کنیم و رای اکثریت جامعه. نزدیک به سی سال از عمر برخی مدیران ما میگذرد و عده‌ای همچنان بدنبال چپاول بیت المال اند و دستان کثیفشان را می‌توان در قرار دادهای نفتی و صادرات وارداتی دید. و وقتی همان. جامعه. گیرشان می‌اندازد دستگاه قضایی را منکر می‌شوند و تخریبش می‌کنند. بشود دل مردم را با حقوق‌های میلیونی آزرد. بشود ساعت‌ها با بمب و. هیاهوی خبری بدترین و خبیث‌ترین دشمنان این مردم را بزک کرد و فقیری کارگری دانشجویی کارمنذی را به وعده‌های دروغین گول زد و در آخر سر گفت ما که به شما وعده‌ای نداده بودیم …متاسفم برای اندیشمندانی از ما که برای رسیدن به اهدافشان به خود جرات می‌دهند از هر وسیله‌ای استفاده کنند. آری در برخی هیات‌های ما قوانین اسلام زیر پا گذاشته می‌شود و همگی قبول داریم. ...
  • گزارش تخلف

آموزش و پرورش: سیمی کردن و کتب کمک آموزشی. محمد فاضلی

چند سالی است که علاوه بر همه مشکلاتی که برای طیفی از والدین ایجاد می‌کند – از انتخاب مدرسه گرفته تا تهیه ملزومات تحصیل که بر خانواده‌ها فشار وارد می‌کند – معضل دیگری را نیز ایجاد کرده است. تجربه دو سه سال گذشته خود من با تنها پسرم از همین دست معضلات حکایت می‌کند. والدین با ثبت نام و برخی مشکلات که در جابه‌جای مملکت فرق می‌کند، کتاب‌های درسی را تهیه می‌کنند. این کتاب‌ها به شیوه معمول صحافی شده‌اند اما در چند سال اخیر معلمان همان روز اول مدرسه از دانش‌آموزان می‌خواهند که کتب را سیمی کنند. معلم‌های سال پیش خواسته بودند کتاب‌ها به این نحو سیمی شوند که کل شیرازه بریده شده و صفحاتی خاصی از کتاب برگه سفید قرار داده شود و دوباره به صورت سیمی صحافی شود. معلمان امسال کوتاه آمده‌اند و فقط سیمی شدن را درخواست کرده‌اند. دو مغازه لوازم‌التحریر نزدیک خانه ما از پذیرش این کار به علت تعداد مراجعه‌کنندگان برای سیمی کردن کتاب‌ها دانش‌آموزان سر باز زدند و یک دفتر فنی موجود در محل نیز فقط دو کتاب را به قیمت ۶ هزار تومان سیمی کرده و بقیه را به روزهای دیگر حواله کرده است. من برای تأمین شش هزار تومان و قریب ۳ ...
  • گزارش تخلف

سفرنامه فرنگ – قسمت پنجم

جماعتی که تذکره فرنگ مطالبه می‌کنند، کثیرشان هر یک به وجهی از سرآمدان ایرانیان‌اند. اغنیا و اصحاب کسب و کار، اطباء و وکلا و صاحب‌منصب‌ها که بضاعت‌شان زبانزد است، علما و رجال اونیورسیته‌های ایران هم که حضور در محافل علم و دانش فرنگ را غنیمت می‌دانند، و اهل هنر و صناعت که آوازه‌ای دارند در این زمانه هنرپرور، همه مشتریان تذکره فرنگ‌اند. این دوسیه‌ها که سفارت‌های اجنبی می‌سازند از سرآمدان، اگر نیک بکاوند و به فراست در آن‌ها مداقه کنند، کمینه صیدشان دانستنی‌های گرانسنگ است از اندازه معاش و دخل و خرج، کار و پیشه، و زیر و بم سرآمدان. دوسیه را یک هفته بعد با افزودن یک ورق کامل کردم و به وقت خروج، گفتند دو هفته بعد سراغ بگیرید جهت تعیین تکلیف و همین کار بکردم. سفر را برای دوازده روز و شب تمهید کردیم، شش شب مادرید و بارسلون و چهار شب اقامت در پاریس و دو شب که اکثر اوقات در طیاره سر می‌شد، صرف عزیمت و مراجعت. طیاره از طهران عزیمت می‌کرد به مدینه دوحه در قطر، و هفت ساعت معطلی داشتیم تا طیاره بعدی بپرد از دوحه تا مادرید؛ و یازده روز بعد دوباره طیاره می‌پرید از پاریس به دوحه و از دوحه تا طهران. تمهی ...
  • گزارش تخلف

جمع‌بندی زایش‌های تاریخ. بعضی آدم‌ها جمع‌بندی زایش‌های تاریخ‌اند

آدم‌های قبلی دست‌آوردهای کوچک و بزرگ‌شان را به تاریخ عرضه می‌کنند و به یک‌باره همه آن‌ها در وجود یک آدم ترکیب می‌شود و تجلی می‌کند و جمع‌بندی زایش‌های تاریخ می‌شود. محمدرضا شجریان در شمار همین آدم‌هاست. حافظ، سعدی، مولانا، خیام، شاملو، فریدون مشیری، اخوان ثالث، سایه و بسیاری دیگر قله‌ها ساخته‌اند از شعر و شجریان خوشه‌چین همه این‌هاست که خود هر کدام دست‌آورد تاریخ هستند. این قله‌ها در صدای او جاودانگی را بازتولید می‌کنند. موسیقی مقامی و ردیف و هزاران ملودی که به عمق یک تاریخ غنا دارند، و تمام تلاش خاندان‌های موسیقی ایران که عمدتا از میانه عصر قاجار موسیقی امروز ایران را مدون کردند، و همه اصالت، خلاقیت و فرهیختگی نهفته در موسیقی بزرگان موسیقی ایران از ردیف‌دان‌ها و تصنیف‌سازهای عصر قاجار تا استادان بزرگ معاصر هم‌چون نورعلی برومند، فرامرز پایور، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، فرهاد فخرالدینی، پرویز مشکاتیان، و ده‌ها هنرمند دیگر به هم آمیخته است تا محمدرضا شجریان، جمع‌بندی زایش‌های تاریخ موسیقی ایران باشد. او حداقل زاییده تاریخ هنر شعر و موسیقی است، حتی اگر از نامش در موسیقی فیلم (دلشدگان) و ...
  • گزارش تخلف

سفرنامه فرنگ – قسمت چهارم

گره افتادن در کار تحصیل تذکره فرنگ، گشایشی است برای معاش شماری دیگر، و بی‌سبب نگفته‌اند که خداوند‌گر ز حکمت ببندد دری، ز رحمت گشاید در دیگری، و در این فقره در به روی کسانی بسته و به روی دیگرانی گشوده است. شماری از «قمپانی‌های سیاحی» دست به کار شده‌اند و از کار تعیین موعد تا تأمین مدرک برای سیاحان تمام می‌کنند و این خود مشغله‌ای است در این روزگار که ایرانیان را بیکاری عظیم می‌آزارد. عظیم‌تر کاری هم می‌کنند به این قرار که بابت هر نفر سیاح ۷۰ کرور تومان پول رایج ایران می‌ستانند به وجه تضمین، و تذکره می‌ستانند از سفرای اجنبی برای سیاحان، و این نه معمول است برای همه سفارت‌ها. وجه نزد قمپانی سیاحی ضمانت است تا سیاح به ایران مراجعت کند. آفتاب بر فراز آسمان نرسیده و هنوز وقت نماز پیشین نیامده بود که با اهل و عیال جلوی سفارت بودیم. شماری از تذکره‌جویان، فزون‌تر ایشان مشتری قمپانی‌های سیاحی، پیش‌تر حاضر آمده بودند. ساعتی به انتظار در خاک ماتادورها نشستیم، چه از آستان سفارت که داخل شوید، خاک مملکت اجنبی است. حساب و کتاب بسیار نوشته بودم برای این سفر که فزون‌تر از استطاعت نشود. مشتری یکی از قمپانی ...
  • گزارش تخلف

سفرنامه فرنگ – قسمت سوم. جمیع اوراقی که سفارت مطالبه کرد از این قرار بود:. - اسناد سجلی

- اسناد مالکیت املاک. - صورت وضعیت دارایی در بانک. - گردش حساب بانکی. - اسناد شغلی. - سابقه پرداخت بیمه. - تأیید رزرو هتل برای کل سفر. - تیکت طیاره از ابتدا تا انتهای سفر. - بیمه مخارج سلامت و طبابت. شش فقره اول همگی باید به لفظ اسپانیایی فراهم می‌شد. ...
  • گزارش تخلف