مرجع محتوای تخصصی مطالعات اجتماعی دین: نشستها، همایش ها، پایان نامه ها، معرفی کتاب، مقالات، پژوهشها و یادداشت‌های تحلیلی. اطلاع رسانی، تبادل و دریافت مطلب: مریم محمدی اکمل @maryam_mohamadiakmal


🔻حوزه علمیه قم سکولار است! / حوزه علمیه مشهد نباید فدای قم شود!

📣ابراهیم فیاض در اولین نشست آسیب‌شناسی آموزشی و پژوهشی سازمان حوزه و روحانیت:. 🔸وقتی فقه و کلام فردی باشد، جامعه هم سکولار خواهد شد و به نظر من حوزه علمیه قم سکولار است، چون فقط به احکام فردی می‌پردازد و تن به احکام اجتماعی نمی‌دهد؛ نمونه سکولار بودن قم همین رساله‌های موجود است …🔹حوزه قم، حوزه عقلی اصفهان را نابود کرده و بهاییت در حال رشد است. همچنین حوزه علمیه تبریز را …🔸حوزه علمیه قم دارد به سرعت دکتر تربیت می‌کند و این فاجعه است. امثال تقی‌زاده‌ها در قم و در دانشگاه‌های تهران پر است …🔹 دین‌داری عوامانه در اروپا تولید شده و به ایران صادر می‌شود، حتی برای افراد مرجعیت تعیین می‌کنند؛ این نوع دین‌داری را نمی‌توان کنترل کرد و در این شرایط مرجع دیگر روحانیت نخواهد بود …🔸اهل سنت خطابات قانونیه را ۵۰ سال قبل از ما در کتاب‌های خود به آن پرداخته‌اند و حتی بسیار قوی‌تر مطرح و بحث کرده‌اند … …. 👈نقل از کانال شبکه اجتهاد. «دین و جامعه» کانال مرجع محتوای تخصصی مطالعات اجتماعی دین. کامل را در INSTANT View بخوانید …لینک مطلب👇👇. ...
  • گزارش تخلف

ادامه👆👆

🔸برای روحانی که می‌خواهد حضوری همچون دیگران در جامعه داشته باشد، هیچ چیز سخت‌تر از روی آوردن به سمت رفتار و زندگی دو گانه نیست. اینکه بخواهد برای انجام برخی کارها با لباس شخصی بیرون برود و برای موارد دیگر با لباس روحانیت. او یا باید به این شرایط تن دهد و یا با آن به مقابله بپردازد. شاید مقابله برای او با توجه به شرایطی که ذکر شد راه مناسبی نباشد و روندی فرسایشی را برای روحانی به همراه داشته باشد. اما پذیرش شرایط جدید، نیازمند این است که روحانی خود را توجیه کند. برای مثال، پذیرش عدم کارکرد روحانی در شرایط فعلی جامعه که می‌تواند باورهای روحانی را دچار خدشه کند و او را بیازارد. 🔸بنابراین، روحانی خواهان اصلاح فرهنگ موجود در جامعه است تا او هم قادر باشد، با حفظ آزادی‌های فردی، همراه با همسر و فرزندانش همانند سایر افراد جامعه در اماکن و فضاهای عمومی حضور داشته باشد و از مزایا و امکانات رفاهی موجود در جامعه به راحتی بهره مند شود. مانند هر شهروند دیگری با خانواده‌اش به سینما برود، در رستوران غذا بخورد، با حضور در مراکز خرید نیاز‌های اولیه‌اش را تامین کند، به راحتی از ماشین شخصی اش برای رفت و آ ...
  • گزارش تخلف

🔻 «باز تعریف عدالت در مواجهه و پذیرش سبک جدید زندگی».. 🖌زینب مسگرطهرانی

🔹تصور کنید که هر روز هزاران چشم به شما خیره می‌شوند؛ و هر عمل و گفتاری از شما، موشکافانه مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد. این، می‌تواند بعدی از زندگی هر روزه‌ی یک روحانی باشد که بنابر موقعیت اجتماعی اش، مدام تحت نظارت غیر رسمی جامعه قرار می‌گیرد و از روحانی می‌خواهد هنجارهای موجود در اجتماع را بپذیرد و به آنها پایبند باشد. که عدم توجه به این موضوع می‌تواند باعث بروز محدودیت و ایجاد مرزبندی در روند زندگی روزمره‌ی روحانی شود. نیاز به قرار گرفتن در جریان عادی زندگی و بهره بردن از امکانات و داشتن زندگی خوب و آرام در کنار خانواده، تعامل با جامعه، همه و همه روحانی را برای همسو شدن با جریان‌های اجتماعی مهیا می‌کند. از طرفی، مواجه شدن با دنیای مدرن و استفاده از ابزار ارتباطی و کسب آگاهی از فرهنگ‌های جهانی، گرایش روحانی را به سمت تغییر باورها و بازاندیشی در سنت‌ها براساس نیازهای زمان حال و آینده در حوزه‌های مختلف زندگی افزایش می‌دهد. 🔸پس از آنکه روحانی سبک جدید زندگی را پذیرفت، با مفاهیم متفاوت و مرتبط با این سبک مواجهه می‌شود که یکی از آنها برابری و عدالت خواهی است. این بار خود اوست که مخاطب ...
  • گزارش تخلف

🔹نظرسنجی دین و جامعه: باتوجه به احتمال فیلتر شدن تلگرام، به نظر شما علاوه بر ادامه کار کانال تلگرامی، کانال موازی دین و جامعه در ک

ایتا – ۲۴. 👍👍👍👍👍👍👍 ۳۵٪. سروش – ۲۱. 👍👍👍👍👍👍 ۳۰٪. ویسپی – ۱۱. 👍👍👍 ۱۶٪. تم تم – ۷. 👍👍 ۱۰٪. بله – ۳.
  • گزارش تخلف

🔻مقاله: بررسی پدیدارشناسانه‌ دین از منظر جان دی کاپوتو.. ✍️۱_مجید موحد مجد؛

عضو هیأت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز.۲_ علی فتوتیان؛. دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز. 🔹در این مقاله نظرات پدیدارشناسانه‌ی کاپوتو در مورد دین مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور در ابتدا با بنیان‌های نظری وی آشنا شده که مهمترین آن‌ها رویکرد پدیدارشناسانه‌ی هایدگری، لویناسی می‌باشد. او در رویکرد خود با قایل بودن به حذف هرگونه متافیزیک و به تبع آن مفاهیم مطلق‌انگار در حوزه‌ی مطالعات دین‌شناختی به دنبال سوژه‌زدایی از معرفت دینی است و برای این مهم از رویکرد پدیدارشناسانه‌ی لویناس و رویکرد آنتولوژیک هایدگر برای تقرب به هستی دین مدد می‌جوید. در نهایت این‌که نبایستی رویکردهای دین‌شناختی پسامتجدد را جدای از فلسفه‌های پسامتجدد سده‌ی اخیر در نظر گرفت و این‌که این حوزه تا چه اندازه در معرفت‌بخشی مطالعات دینی شخص موثر است وابسته‌ی با نسبتی است که وی با پساتجدد و نظرات پیرامون آن برقرار می‌کند و این‌که چنین رویکردهایی تا چه اندازه در مقام اثبات ادعای خود برامده‌اند، وابسته به چنین نسبتی است و اصولا هم در چارچوب معرفت‌شناختی چنین نسبتی بایستی درک شود … …. 👈لینک مقاله:. و جامعه» کان ...
  • گزارش تخلف

🔻سومین کتاب از مجموعه‌ کتابهای سرو منتشر شد. 🔻 …📖مطالعات شیعه‌شناسی در ایتالیا?

🔹مجموعه مقالات بیانکاماریا اسکارچا امورتی. ترجمه‌ی لیلا کرمی. از سری کتاب‌های سرو (مطالعات فرهنگ شیعی) ۳. دبیر مجموعه: محسن حسام مظاهری. نشر آرما.۳۶۰ صفحه رقعی …. بیانکاماریا اسکارچا امورتی (Biancamaria Scarcia Amoretti) متولد ۱۹۳۸م، اسلام‌شناس و شیعه‌شناس ایتالیایی و استاد دانشگاه رم است. تا کنون کتاب‌ها و مقالات بسیاری از وی در موضوع اسلام و تشیع منتشر شده است که از آن جمله می‌توان «سازگاری و جنگ مقدس در اسلام» (۱۹۷۴م)، «دنیای اسلام: درک واقعیات امروز با نگرش تاریخی» (۱۹۸۱م)، «شیعیان در جهان» (۱۹۹۴م)، «پانزده قرن تاریخ جهان اسلام» (۱۹۹۸م)، «مطالعه بر قرآن» (۲۰۰۹م) و «نقش‌آفرینی‌های زنان در جهان اسلام: مطالعه‌ای تاریخی سیاسی» (۲۰۱۵م) را نام برد. کتاب «مطالعات شیعه‌شناسی در ایتالیا» مجموعه‌ی یازده مقاله‌ی منتخب در موضوع اسلام، ایران و شیعه، و نخستین اثری است که از وی به زبان فارسی ترجمه و منتشر می‌شود. این مقالات در فاصله‌ی سال‌های ۱۹۷۴ تا ۲۰۱۰ میلادی توسط وی نگاشته شده‌اند.. ...
  • گزارش تخلف

🔻واکنش‌ها به ارتداد خفی.. 🖋جواد شریفی.. 🔹تقریبا دو هفته از انتشار یادداشت «ارتداد خفی» می‌گذرد

در این مدت با واکنش هایی غیرمنتظره و خلاف توقع روبرو شده‌ام. به طوری که اگر آن واکنش‌ها را می‌دانستم یا آن یادداشت را نمی‌نوشتم یا بدان گونه نمی‌نوشتم. اما چه واکنش هایی انتظار می‌رفت و چه واکنش‌های خلاف انتظاری صورت گرفت؟. انتظارم این بود که بخاطر نشر مطالبی که می‌پندارم واقعیت دارند ولی شوربختانه دستمایه‌ای برای سوء استفاده بر ضد روحانیت شیعه و جمهوری اسلامی شده‌اند؛ از سوی همان کسانی که «آباء حوزه» (اساتید و مسئولان) خواندمشان توبیخ و سرزنش شده و مورد بی مهری قرار گیرم. اما …. از میان اساتید گوناگونم در حوزه:. برخی اصل ادعای مرا مطابق واقع دانستند ولی به ادبیات تند و شاید مبالغه آمیز و کاربست سورهای کلی مانند «همه، بسیاری، همیشه، هیچ» انتقاد داشتند. (این نقد را پذیرفتم.). برخی اصل ادعای من (وجود انحراف‌های عقیدتی ریز و درشت در میان طلاب) را پذیرفته بودند ولی معتقد بودند درصد این افراد به اندازه‌ای نیست که بتوان آن‌ها را «جریان» خواند و این گونه انحراف‌ها همیشه در تاریخ حوزه علمیه وجود داشته مانند کسروی و حکمی زاده و … و علت این انحراف‌ها قابل انتساب به آن «سه گانه جادویی» نیست. ...
  • گزارش تخلف

🔻 دین داری و «نوهراسی».. به گفته نظامی گنجوی؛

از نوی، انگور بود توتیا. وز کهنی، مار شود اژدها …. گل که نو آمد همه راحت دروست. خار کهن شد که جراحت دروست.۲- از طرف دیگر، نوعی ترس از تجدد نیز، همیشه همراه ماست؛ فوبیای «نوهراسی» و نگرانی از تبعات امر جدید. میل به کهن داریم و حفظ عادت مألوف. با تعجب زمزمه میکنیم؛. هردم از این باغ بری میرسد. نغزتر از نغزتری میرسد …. سنگ شنیدم که چو گردد کهن. ...
  • گزارش تخلف

♦️درباره دوگانه «زایر-محقق».. ✍️محمدرضا پویافر. [بخش دوم و پایانی]

- مناقشه نهایی در مورد علم و پژوهش اساسا در این مورد است که از عینیتی که سالهاست از آن حرف می‌زنیم و مدعای آن را داریم، چه کاربردی انتظار داریم؟ به ویژه در پژوهشهای کیفی که هدف، نه تبیین و پیش بینی، بلکه فهم و تفسیر مناسب از واقعیت مورد بررسی به ویژه از طریق همدلی با کنشگران و مردمی است که درگیر آن مسأله یا واقعیت اجتماعی هستند، حد این بی طرفی ارزشی کجاست؟. تعیین این حد و مرز به ویژه از آن رو اهمیت دارد که بدانیم در یک پژوهش کیفی- مثلا پیاده روی اربعین- از یک سو محقق باید نگاه خود را به عنوان ناظر بیرونی نسبت به واقعیت حفظ کند تا روایت او از یک آیین پیاده روی زیارتی بزرگ روایتی منطبق بر واقعیت – و نه مطابق با میل او یا برخی از زایران باشد. از سوی دیگر هم باید بتواند تا جایی به موضوع نزدیک شود تا بتواند چنین تجربه پیچیده، عمیق و چندلایه‌ای از دین را دقیقا از نگاه یک مومن دلباخته درک کند. دوگانگی در تجربه متناوب بین زیارت و پژوهش از همین روست. و البته که مطابق با نظر حسن محدثی این کار، به ویژه برای پژوهشگر مومن دیندار کاری به شدت سخت‌تر از یک پژوهشگر غیر دیندار خواهد بود. اما این را هم ب ...
  • گزارش تخلف

♦️درباره دوگانه «زایر-محقق».. ✍️محمدرضا پویافر. [بخش ۱ از ۲]

در اولین نشستی که بعد از بازگشت از سفر پژوهشی اربعین در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با حسن محدثی و سید جواد میری داشتم، دکتر محدثی از تجربه پژوهش تجربی در آیین پیاده روی اربعین به عنوان تجربه دوگانه «زایر-محقق» نام برد. این عبارتی بود که در کنار تیم پژوهشی خودم در میدان اربعین نه تعریف، بلکه تجربه کرده بودم. من - در واقع مای جمعی تیم تحقیق - این دوگانگی را در مسیر این پژوهش کیفی که موضوعش خیر دینی در اربعین بود، تجربه کرده بودیم. در نتیجه درک مصداق داشتن آن برای بخشی از مطالعات اجتماعی تجربی برایم به سادگی قابل درک و تأیید بود. سومین نشست من در مورد آیین پیاده روی اربعین در سال ۹۶ در پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، با علیرضا شجاعی زند برگزار شد. حین بحث ام در مورد دلالت‌های روش شناختی تجربه پژوهش گروهی کیفی در اربعین به تحقق مفهوم «زایر-محقق» و کنش دوگانه «زیارت- پژوهش» در این پژوهش گروهی اشاره کردم. پس از بحث من، دکتر شجاعی زند به این مفهوم و استفاده از آن به شدت انتقاد کرد. او گفت که فرد پژوهشگر در یک موقعیت مشخص دینی یا زایر است، یا محقق و نمی‌تواند هر دو باشد. اخیرا ...
  • گزارش تخلف

🔻جواد من.. ✍ الان از پیشم رفت به طرف خانه؛

جواد، پسرم را می‌گویم، نویسنده‌ی آن یادداشت جنجالی «ارتداد خفی»؛. 🔻وقتی به من پیشنهاد زیارت مشهد الرضا علیه السلام داده شد علاوه بر شوق زیارت، در گوشه‌ی ذهنم این بود که باید بروم؛. ↩️ باید جواد را ببینم؛ هم با او درد دل کنم و هم پای درد دلش بنشینم؛. او طلبه‌ای است به تمام معنا با وقار و اهل گفت و گو؛. هم شجاع است و هم منطقی؛. هم دغدغه مند است و هم برای خودش نقشه‌ی راه دارد؛. اصلا یک دنده نیست؛. به راحتی اشتباهش را می‌پذیرد و محکم روی آن چه به نظرش صحیح است می‌ایستد؛. 🔺 به نظر من پدید آورنده‌ی نقاط صحیح دو یادداشت اخیرش ذهن خلاق خود او است؛. ...
  • گزارش تخلف

‍ 🔻معرفی کتاب: دین پژوهی. تجربی.. مولف: دکتر محمدرضا طالبان

سال: ۱۳۹۲. محل نشر: تهران. نوبت چاپ: اول. صفحات: ۲۷۰. شمارگان: ۱۰۰۰. ناشر: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی. چکیده:. دین‌‌پژوهی‌ عنوانی‌ است‌ عام‌ برای‌ دانش‌های متنوعی‌ که‌ هر یک‌ از منظری‌ خاص‌ به‌ بررسی و مطالعه‌ی دین‌ می‌پردازند. کلام و فلسفه، اصلی‌ترین حوزه‌های معرفتی دین‌‌پژوهی‌ هستند که عمدتا در باب‌ محتوای دین و حقانیت‌ نظری‌ دعاوی دینی‌ به مطالعه می‌پردازند. ...
  • گزارش تخلف

🔻 «زائر-محقق» امکانات بیشتری برای فهم جهان زندگی دینی دارد.. 👈 گفتگوی حسن محدثی با خبرگزاری مهر

حسن محدثی، جامعه شناس دین با بیان اینکه انسان به دلیل فقر وجودی‌اش به زیارت نیازمند است، گفت: وقتی‌که شما هم محقق و هم زائر هستید، امکانات بیشتری برای فهم درست‌تر دارید. خبرگزاری مهر، گروه دین و اندیشه_خداداد خادم: شاید همواره فکر می‌کنیم دنیای زائر و دنیای محقق دو دنیایی است که نمی‌توان همزمان در آنها زیست کرد. چرا که همواره ممکن است که احساسات و عواطف حاصل از دنیایی زائرانه حجابی بر کشف حقایقی که لازمه دنیای محققانه است بشود. حسن محدثی گیلوایی، استادیار جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز از واژه‌ زائر-محقق یاد می‌کند. وی معتقد است نه تنها دیندار بودن حجاب برای کشف حقیقت درپژوهش‌هایش نشده بلکه این امکان را به او داده که بتواند حقایقی را که یک محقق غیر دیندار نمی‌تواند یا به سختی می‌تواند درک کند را بهتر درک کند. گفت‌وگویی با این استاد جامعه شناسی دین در این زمینه داشته‌ایم که مشروح آن آمده است؛. *شما به عنوان یک جامعه شناس و برای انجام پروژه پژوهشی هم به سفر حج تمتع رفته‌اید و هم در پیاده روی اربعین شرکت کرده‌اید و اخیرا در یکی از مصاحبه‌های خود از اصطلاح زائر_محقق استفاد ...
  • گزارش تخلف