یک لیوان چای داغ، نوشته‌های حامد قدوسی hamed_ghoddusi

یک لیوان چای داغ، نوشته‌های حامد قدوسی hamed_ghoddusi

در دانش‌گاه استیونس نیوجرسی اقتصاد درس می‌دهم. حوزه تخصصم اقتصاد خرد کاربردی، اقتصاد انرژی و منابع طبیعی، مدیریت ریسک و کنترل بهینه تصادفی است. به علوم انسانی هم علاقه‌مندم. مسایل توسعه و سیاست‌گذاری ایران را دنبال می‌کنم و گاهی چیزهایی می‌نویسم.

خاطره خوش از ارائه در دانش‌گاه علامه.. دیروز ارائه‌ای در دانش‌گاه علامه داشتم

به خاطر یک سوء برداشت تصور می‌کردم میزبان برنامه گروه آمار و ریاضیات مالی است و در نتیجه مقاله خیلی فنی و نسبتا خشکی را انتخاب کرده بودم. در زمان ارائه متوجه شدم که اشتباه کرده‌ام و مخاطبان عمدتا از گروه اقتصاد هستند. به هر حال سعی کردیم در کنار ارائه اصل مقاله روی جنبه‌های شهودی‌تر و اقتصادتری مساله و خصوصا اصول بنیادی و دینامیک رفتاری بازارهای مجوزهای قابل مبادله (Traded Certificates)، مسأله قیمت گذاری در این بازارها و امکان استفاده از این ابزارها در حوزه‌های مختلف اقتصاد ایران هم متمرکز شویم.. در جلسه تعدادی از اعضای هیات علمی گروه اقتصاد علامه و خصوصا یکی دو نفر از استادان ارشد و بزرگان حلقه به اصطلاح نهادگرا هم حضور داشتند. با وجودی که احتمالا موضوع و زبان مقاله از حوزه کار ایشان دور بود تا آخر جلسه حضور فعالی در بحث‌ها داشتند و سوالات و نقدها و پیش‌نهادهای دقیق و مهمی را طرح کردند که من شخصا خیلی استفاده کردم. ظاهرا به گفته خودشان ارائه بنده هم برای آن‌ها برخی نکات تازه داشت …جلسه را با مجموعه‌ای از نکات و ایده‌های مفید مطرح شده در جلسه و دوستی‌ها و‌ آشنایی‌های جدید ترک کردم و آر ...

سمینارعلمی: دکتر هادی صالحی اصفهانی، استاد دانشگاه ایلینویز، سه‌شنبه ۱۹ دی، ساعت ۳ تا ۴:۳۰، ‌‌مدیریت‌و‌اقتصاد‌دانشگاه‌‌شریف

سمینارعلمی: دکتر هادی صالحی اصفهانی، استاد دانشگاه ایلینویز، سه‌شنبه ۱۹ دی، ساعت ۳ تا ۴:۳۰، ‌‌مدیریت‌و‌اقتصاد‌دانشگاه‌‌شریف

محتوای این جلسه فنی و ریاضی خواهد بود، هر چند در ابتدا مختصری در مورد بازار سوخت‌های زیستی و مکانیسم اعمال سهمیه الزامی صحبت می‌کن

محتوای این جلسه فنی و ریاضی خواهد بود، هر چند در ابتدا مختصری در مورد بازار سوخت‌های زیستی و مکانیسم اعمال سهمیه الزامی صحبت می‌کن

میزبانان گفتند که حضور برای عموم آزاد است.

اسلایدهای ارائه «بازارهای دوسویه».. لطفا فایل ضمیمه را مشاهده کنید

ماست مختار السلطنه، انتخاب با شما است!.. این مطلب را جایی دیدم:

«▪️آورده‌اند که روزی به مختارالسلطنه گفتند که ماست در تهران خیلی گران شده است. فرمان داد تا ارزان کنند. پس از چندی ناشناس به یکی از دکان‌های شهر سر زد و ماست خواست …▪️ماست فروش که او را نشناخته بود پرسید: چه جور ماستی می‌خواهی؟ ماست خوب یا ماست مختارالسلطنه؟! وی شگفت‌زده از این دو گونه ماست پرسید …▪️ماست فروش گفت: ماست خوب همان است که از شیر می‌گیرند و بدون آب است و با بهای دلخواه می‌فروشیم. ماست مختارالسلطنه همین تغار دوغ است که در جلوی دکان می‌بینی که یک سوم آن ماست و دو سوم دیگر آن آب است و به بهایی که مختارالسلطنه گفته می‌فروشیم. تو از کدام می‌خواهی؟!. ▪️مختارالسلطنه دستور داد ماست فروش را جلوی دکانش وارونه از درختی آویزان کرده و بند تنبانش را دور کمر سفت ببندند. سپس تغار دوغ را از بالا در لنگه‌های تنبانش بریزند و آنقدر آویزان نگهش دارند تا همه آب‌هایی که به ماست افزوده از تنبان بیرون بچکد!. ...

محتوای این جلسه نسبتا غیرفنی و بیش‌تر روی مباحث شهودی خواهد بود

محتوای این جلسه نسبتا غیرفنی و بیش‌تر روی مباحث شهودی خواهد بود

تکمیل ظرفیت جلسه شنبه.. در نتیجه اگر ثبت‌نام نکرده‌اید لطفا تشریف نیاورید که باعث شرمندگی نشود

ضمنا ممنون می‌شوم اگر برنامه‌تان تغییر کرد به موسسه اطلاع دهید تا فرد دیگری جای‌گزین شود. به امید دیدار دوستان.. تماس با نویسنده.

بعضی دوستان در مورد معنی «بازار دوسویه» در ارائه سه شنبه می‌پرسند. این مطلب قدیمی را بازنشر می‌کنم

بازارهای دوسویه (Two-Sided Markets) و ساختار اقتصاد نوین

بحث مدل‌سازی، درک رفتار، طراحی استراتژی و مقررات‌گذاری بهینه بازارهای دوسویه (Two-Sided Markets) یکی از مباحث داغ و رو به رشد در حوزه‌هایی مثل سازماندهی صنعتی و اقتصاد خرد است. مثال‌هایی از این بازارها در اطراف‌مان فراوان است: اوبر، تپسی، کافه بازار، کیندل، ایتسی، Airbnb و ده‌ها سایت اینترنتی مشابه و حتی کسب و کارهای غیر اینترنتی و فیزیکی مثل مراکز خرید (Shopping Malls)، شهربازی‌ها، رستوران‌های سنتی همراه با موسیقی زنده و امثال آن …ویژگی بازار دوسویه چیست؟ بدون این که وارد مباحث فنی‌تر (مثل برون‌داد شبکه‌ای) شویم به زبان ساده بازار دوسویه (در مقابل بازار یک‌سویه) این است که نفع فروشنده در فراهم آورن مجموعه‌ای هر چه بزرگ‌‌تر از فروشندگان و خریداران و نفع بردن از میزان تراکنش‌های بین آن‌ها است. یک شرکت سنتی هتل‌داری (بازار یک‌سویه) مجموعه‌ای از ساختمان‌ها را خریداری یا اجاره می‌کند و بعد خودش مسوولیت قیمت‌گذاری و فروش خدمات آن‌ها به مشتریان را بر عهده دارد. در مقابل، یک بازار دوسویه در صنعت هتل‌داری (مثل سایت Airbnb) سعی می‌کند که عده‌ بیش‌تری را به عنوان اجاره دهنده منزل در یک طرف و مشت ...

در واقعیت پیوستن به بسترهای متعدد مقداری هزینه برای مشتری دارد: این هزینه می‌تواند از ۱۵ دقیقه وقت برای ثبت‌نام در اکانت دو شرکت م

ضمن این‌که اگر شرکت‌های مختلف تنوع‌های مختلفی از خدمات و کیفیت را ارائه کنند مشتریان ممکن است تمایل به پیوستن به یک یا چند بستر را داشته باشند. البته شرکت‌های فروشنده سخت‌افزار یا بستر هم این را می‌دانند و سعی می‌کنند با برخی سیاست‌ها (مثل تخفیف به مشتریان پر مصرف) آن‌ها را از چند بستری منصرف کرده و به سمت تمرکز خرید روی یک شرکت هدایت کنند. در این صورت معضلی که در ابتدای بحث مطرح کردیم سرجایش خواهد بود و جامعه از این‌که رانندگان بتوانند هم‌زمان برای چند شرکت کار کنند منفعت خواهد برد.. * از دوست گرامی دکتر حسین جوشقانی برای طرح صورت مساله و یادآوری دعوای حقوقی اسنپ و تپسی ممنونم.. تماس با نویسنده. ...

جدایی اسنپ از تسپی: تک‌خانگی و چندخانگی عرضه‌کنندگان

شرکت تپسی از رقبش اسنپ به شورای رقابت شکایت کرده است. براساس ادعای تپسی ظاهرا شرکت رقیبش - اسنپ- به رانندگان این اجازه را نمی‌دهد که به صورت دلخواه اقدام به استفاده از سرویسهای تاکسی آنلاین کنند. رانندگان مجبور می‌شوند که یا فقط برای اسنپ کار کنند و یا با پرداخت هزینه اضافی و مخفی‌کاری گوشی‌های جداگانه‌ای خریداری کنند که اپ هر شرکت فقط روی یکی از آن‌ها نصب شده باشد.. موضوع مطرح‌شده یکی از سوالات استراتژیک همیشگی در بازارهای دوسویه است و تنها عناوینی مثل محتوای انحصاری یا تک/چند‌خانگی (Single Homing versus Multi-Homing) بحث می‌شود. معادلش در حوزه‌های دیگر این است که آیا مثلا یک شرکت سازنده کنسول‌ بازی (مثلا سونی) به تولیدکنندگان نرم‌افزار بازی اجازه بدهند که نسخه دیگری از آن را برای بسترهای دیگر (مثلا نینتندو) هم به فروش برسانند یا نه. یا آیا یک فیلم یا موسیقی بتواند هم‌زمان روی چند سایت محتوای آن‌لاین به فروش بفروشد یا نه. سوال این است که آیا این رفتار شرکت اسنپ (به اصطلاح تک‌خانگی یا Single-Homing) برای این شرکت‌ها (و نیز برای رفاه مشتری و مازاد اجتماعی) بهینه است یا چند خانگی؟ متناسب ...

ثبت نام و اطلاعات بیشتر:

ثبت نام و اطلاعات بیشتر:

تاکسی‌های اینترنتی و نرخ روزهای «زوج و فرد»

ظاهرا برخی تاکسی‌های اینترنتی قیمت خدمات خود را در روزهای تعطیلی ناشی از آلودگی و زوج/فرد افزایش داده‌اند، برخی کم و برخی بیش‌تر. استدلال‌ استاندارد این است که عرضه ماشین کم‌تر شده است و برای تامین نیاز مشتریان باید نرخ را بالا ببرند تا راننده‌های بیش‌تری فعال شوند و عرضه و تقاضا جفت و جور شوند. چون داده کافی نداریم نمی‌توانیم قضاوت دقیقی روی جزییات داشته باشیم ولی حداقل می‌توانیم موضوع را از منظر نظری بحث کنیم. از منظر نظری افزایش نرخ می‌تواند به خاطر محدود شدن عرضه یا به خاطر قیمت‌گذاری انحصاری باشد. این دو نیرو با هم خیلی تفاوت دارند: ۱) اگر بازار عرضه راننده به اندازه کافی منعطف نباشد حتی اگر بازار رقابتی باشد قیمت‌ها بالا می‌رود چون عرضه ماشین به خاطر محدود شدن پلاک‌ها کم می‌شود. ۲) اگر رفتار فروشنده انحصارگرانه باشد، با توجه به کاهش حساسیت قیمتی مشتری در این روزها (کاهش کشش قمتی تقاضا) او می‌تواند قیمت فروش را بالا ببرد و حاشیه سود خوبی کسب کند …حال به این مورد دقت کنیم: شرکت اوبر اخیرا با بازی کردن موقت با نرخ‌ها در شهرهای مختلف آمریکا سعی کرده اثر تغییرنرخ ساعتی روی سود و رفتار ...

سعی خواهم کرد تقریبا نیمی از جلسه را به تشریح مبانی و کلیات بازارهای دوسویه و نیم دیگر را به مقاله خودمان اختصاص بدهم

سعی خواهم کرد تقریبا نیمی از جلسه را به تشریح مبانی و کلیات بازارهای دوسویه و نیم دیگر را به مقاله خودمان اختصاص بدهم

زمان: ۳ شنبه، ۵ دی، ساعت ۱۵ الی ۱۶:۳۰، دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف

ارائه مقاله تخلف اعضای اوپک، شنبه ۲ دی

جهت اطلاع دوستان علاقه‌مند: اگر توفیق باشد، روز شنبه ۲ دی ساعت ۱:۳۰-۳:۰۰ در موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی (موسسه نیاوران) مقاله اخیرمان در مورد تخلف اعضای اوپک (مشترک با مهدی راستاد و مسعود نیلی) را ارائه خواهم کرد. میزبانان برنامه اعلام کردند که سالن برنامه برای تعدادی مهمان بیرون از موسسه هم جا دارد. اصل مقاله اخیرا در مجله Energy Economics چاپ شده است … به نظر نمی‌رسد هماهنگی خاصی برای ورود به نشست لازم باشد ولی برای احتیاط دوستان علاقه مند در یک پیام کوتاه نام خود را به من بدهند تا یک لیست اسامی به مدیران برنامه بدهم. … تماس با نویسنده. ...

بد نیست قبل از بازنشر و باور کردن کمی گوگل‌ کنیم!

موضوعی که می‌نویسم - داستان آلفردو - فقط از باب مثال برای یک موضوع کلی‌تر است و خود مطلب مورد نقد اهمیت خاصی ندارد.. داستان «آلفردو و شکل‌گیری مافیای ایتالیا» را احتمالا در کانال‌‌های مختلف دیده‌اید یا اگر ندیده‌اید فورا روی انواع و اقسام سایت‌های پرخواننده پیدا خواهید کرد. داستان - که البته نسخه‌های متعدد دارد - می‌خواهد بگوید که وقتی مقررات اضافه‌ای به اقتصاد اضافه شود، مافیایی هم برای دور زدن آن شکل می‌گیرد و فساد در جامعه بیش‌تر می‌شود. اصل حرف شاید خیلی غلط نباشد و با مقداری اما و اگر می‌توان آن را پذیرفت. ولی برای انتقال این پیام نیاز به داستان‌سازی و خلق حوادث جعلی در تاریخ نیست …داستان آلفردو مدعی است که مافیا به خاطر ممنوعیت نوشیدنی الکلی در زمان موسیلینی به وجود آمده و مخترع آن هم یک جوان صاحب دکه بوده که یک تنه با سوء استفاده از این ممنوعیت ظرف چند سال به قدرت‌مندترین فرد کشور پیچیده‌ای مثال ایتالیا تبدیل می‌شود! در واقعیت مافیای سیسیلی نزدیک به دو قرن قبل به وجود آمده و زمینه‌های شکل‌گیری آن بین کشاورزان منطقه را هم می‌دانیم. از جست و جو‌ها به نظر هم نمی‌رسد ایتالیا در یک ق ...

قیمت کالاهای مصرفی در طول زمان

جایی بحث صنعت لباس شد و یادم افتاد که یکی از اولین درس‌های اقتصاد در عمل را از مشاهده قیمت شلوار و کفش در ایران گرفتم. اگر اعداد درست در خاطرم مانده باشد، در یک بازه نزدیک به ده سال (از حدود ۷۴ تا ۸۴)، قیمتی در بازه حدود ۸-۱۰ هزار تومان بابت شلوار جین و کتان و کفش راحتی کاری پرداخت می‌کردم. آن موقع برایم جالب بود که چه طور قیمت بسیاری از کالاها و خدمات در این مدت ده سال به مقدار قابل توجهی بالا رفته است (مثلا کرایه تاکسی از ۱۵ تومان در سال ۷۴ به ۲۰۰-۳۰۰ تومان رسیده بود) ولی قیمت پوشاک هر سال تقریبا همان است.. بعدتر که بیش‌تر با اقتصاد آشنا شدم فهمیدم دو نیروی اصلی پشت این ماجرا است: ۱) ثابت نگه داشتن نرخ ارز که باعث می‌شد قیمت ریالی اجناس وارداتی از این نوع تغییر زیادی نکند. ۲) پویایی تولید این محصولات در سطح جهانی و انتقال مراکز تولید به کشورهایی مثل چین و بنگلادش و ویتنام که باعث می‌شد قیمت دلاری آن‌‌ها در سطح جهانی در طول زمان حتی کاهشی باشد …وقتی می‌پرسند چرا دولت نرخ ارز را زیاد نمی‌کند و به اصطلاح آن‌را واقعی* نمی‌کند به مورد شماره یک بحث بالا اشاره می‌کنیم تا پیچیدگی قضیه را (خص ...

مشارکت زنان در بازار کار.. پس قسمت بوده که این‌جا رسما منتشر شود

فایل خلاصه‌ای از یک ارائه که دقیقا ده سال پیش (۱۳۸۶) در دفتر مطالعات فرهنگی شریف و چند مرکز دیگر داشتم است و جمع‌بندی از ادبیات (تا آن موقع) روی این سوال بود که چه عواملی تحولات بلندمدت مشارکت زنان (خصوصا زنان متاهل) را در بازار کار توضیح می‌دهد. البته در این ده سال مقالات مهم دیگری در این حوزه منتشر شده‌اند و برخی نتایج را تغییر داده‌اند که طبعا آن موقع از آن‌ها اطلاع نداشتیم. موضوع مشارکت زنان در بازار کار ایران هم از ابعاد مهم خیلی مهم شده است: چه از جهت شوک‌های محتمل به بیکاری و چه از حیث رفتار‌های پازل‌وار. از جمله این‌که با پژوهش‌هایی که جواد صالحی اصفهانی و مهدی مجبوری و سایران انجام داده‌اند به‌تر به مشخصات «پازل عدم مشارکت زنان» در ایران پی برده‌ایم. این پازل به این نکته اشاره می‌کند که علی‌رغم افزایش قابل ملاحظه در سطح تحصیلات و سواد زنان ایرانی، نرخ حضور آنان در بازار کار نزدیک سه دهه است که تقریبا ثابت است و بالا نرفته است.. تماس با نویسنده. ...

به جای برچسب بر نقد ویران‌گر* و بی‌رحم تمرکز کنیم …مقاله آفتاب یزد هر چند خود مطلب فاسدی بود ولی امیدواریم که بهانه‌ و تلنگری برای

البته از نیمه پر لیوان شروع کنیم که وضعیت امروز خیلی امیدوارکننده‌تر از سابق است. به خوبی به خاطر دارم که حدود ۱۵-۲۰ سال پیش، دسته‌بندی‌هایی که وجود داشت خیلی شدیدتر از اکنون بود و بیش‌تر این دسته‌بندی‌ها در نهایت از ساده‌سازی ‌های افراطی و ناآشنایی با طرف‌های دیگر بر می‌خواست: یک طرف، مسعود و هم‌کاران و شاگردانش را متهم می‌کرد که «اقتصاد مهندسی» درس می‌دهند و «ریاضیات» را سوار بر علم اقتصاد کرده‌اند! طرف دیگری هم فرشاد و همه هم‌کارانش و شاگردانش را چپ و توده‌ای مخفی و آشکار می‌دانست! طرف سومی هر نوع تحلیل مبتنی بر اقتصاد جریان اصلی را نقشه شاگردان «فریدمن» می‌دانست! و الخ.. در این دو دهه اتفاقات مثبت زیادی افتاده است که این شکاف را کوچک کرده است: اولا اقتصادخوانده‌هایی از طیف‌های مختلف در مجامع متنوع علمی داخل و خارج ادامه تحصیل دادند و دیدند که واقعیت ماجرا با آن چیزی که «ساده‌سازها» روایت‌ها می‌کنند متفاوت است. هم کسانی که تحت تاثیر نقد اقتصاد مهندسی بودند وقتی خود ادامه تحصیل دادند دیدند که زبان ریاضی و تکیه بر مدل‌سازی و تحلیل آماری، زبان رایج و مسلط علم اقتصاد - حتی در چپ‌روترین ...

خلاصه حرف این‌که، در میانه انواع بحران‌های سخت و نگران‌کننده‌ای که کشور ما با آن درگیر است، این شکل از صورت‌بندی و پرداختن به اختل

وقتی وضعیت بحرانی است اتفاقا بیش‌تر از حالت عادی به انواع و اقسام دیدگاه‌ها و متدولوژی‌ها نیاز داریم تا مطمئن باشیم که در تحلیل یک سیاست جنبه‌های مختلف مساله را می‌بینیم، ندانسته زیاده‌روی نمی‌کنیم، نقطه کور تحلیلی نداریم و احتمال یافتن راه‌حل را بیشینه می‌کنیم. فرشاد و مسعود و بسیاری دیگر از اسم‌ها هر یک به نوع خود سرمایه فکری و مایه برکت و رونق بازار اندیشه در این کشور هستند. شمول و تنوع و آزادی بیان آرا و احترام به بقیه و تمرکز روی نقد استدلال‌ها و الخ ارزش‌هایی هستند که ما باید از آن دفاع کنیم. مترسک ساختن از حریف و شکست او در نبرد خیالی سفید و سیاه مطلق در حد کل‌کل‌های قبل بازی آبی و قرمز است و در شان تحلیل‌گران جدی نیست. حتی اگر با هیچ کدام از شیوه‌های تحلیلی و نتایج استدلال‌های رقیب هم‌دلی نداریم، حداقل حق حیات فکری و معنوی او را به رسمیت بشناسیم، ترور شخصیتی‌اش نکنیم و به قول ولتر جان‌مان را بدهیم که او هم بتواند حرفش را بزند … تماس با نویسنده. ...