حسین جاویددانشجوی دکتریمدیر نشر مشاوره و همکاری در زمینه‌ی همه‌ی مراحل تولید کتاب: ۰۹۱۲۲۴۷۲۸۳۸ صرفاً پیام ضروری و کاری:


استفاده‌ی هم‌زمان از «سن» و «سالگی» حشو ایجاد می‌کند و به فصاحت جمله لطمه می‌زند

وقتی از «سالگی» استفاده می‌کنیم، نیازی به استفاده از «سن» نیست …مثال‌های نادرست:. در سن بیست سالگی به فرانسه مهاجرت کرد. در سن هشتاد سالگی درگذشت. در روستا به دنیا آمد و تا سن پانزده سالگی همان جا ماند. درست:. در بیست سالگی به فرانسه مهاجرت کرد. در هشتاد سالگی درگذشت. در روستا به دنیا آمد و تا پانزده سالگی همان جا ماند. پیوستن به گروه اخبار کتاب:. ...
  • گزارش تخلف

هنگام بررسی متن‌های ویراسته در مؤسسات مختلف نشر، گاه با یادداشت‌هایی از ویراستارهای محترم مواجه می‌شوم که بسیار باعث تعجب‌اند

مثلا، ویراستار با لحن نه‌چندان محترمانه‌ای نظرش را راجع به خطایی که فکر می‌کند در متن رخ داده بیان کرده یا جوری تعیین تکلیف کرده که انگار نویسنده یا مترجم متن است! بگذریم که گاه کار ویراستار به تکه‌پرانی و تمسخر هم می‌کشد. ویراستار باید از اولین کلمه‌ی کتاب تا آخرین نقطه‌ی آن در نظر داشته باشد که امانتی در دست دارد و مالک حقیقی این امانت کسان دیگری‌اند. فقط ویراستارهای ناشی‌اند که تا چند تا کلمه و عبارت را جابه‌جا می‌کنند فکر می‌کنند شریک آفرینش متن شده‌اند و در جایگاهی قرار دارند که می‌توانند با پدیدآور آن عتاب و خطاب کنند. ...
  • گزارش تخلف

از صفحه‌ی فیس‌بوک حسین جاوید

غرب، وقتی از «bestsellers» حرف می‌زنند، دست‌کم فروش چند ده هزار تایی و چه بسا چند صد هزار تایی و میلیونی کتاب‌ها را مد نظر دارند. در ایران، ما واژه‌ی «پرفروش» را آن‌قدر دست‌مالی کرده‌ایم که از معنی واقعی‌اش تهی شده است. همه‌اش مشغول بازی با الفاظ هستیم؛ پرفروش‌ترین کتاب پاساژ ممدآقااینا، پرفروش‌ترین کتاب سایت شفتالوبوک، پرفروش‌ترین کتاب کتاب‌فروشی‌هایی که صاحبانشان مجردند، پرفروش‌ترین کتاب محله‌ی خاله‌ام‌اینا، پرفروش‌ترین کتاب با جلد بنفش‌رنگ، و قس‌علی‌هذا. اگر بررسی کنی، می‌بینی در هر کدام از موارد مشابه بالا کتاب کلا از پنج تا بیست سی نسخه فروخته!. از جمله به‌دلیل نوع قوانین مالیاتی‌مان، نظام یکپارچه‌ی عرضه و فروش کتاب نداریم. بنابراین، هیچ‌کس نمی‌تواند مدعی شود می‌داند از هر کتاب دقیقا چند نسخه در سراسر کشور یا حتی در تهران فروش رفته است. همه‌ی کتاب‌فروش‌ها کتاب‌های نشر متبوعشان را جزو «پرفروش‌ها» معرفی می‌کنند. حتی تیراژهای چاپ‌شده در شناسنامه‌ی کتاب‌ها هم می‌تواند غیرواقعی باشد. اگر هم بخواهیم نسبی نگاه کنیم، پرفروش‌های واقعی در صنعت نشر ما یک مشت کتاب به قول خودمان «خالتور» هستند ...
  • گزارش تخلف

به‌جای پیشوند عربی «بلا»، خیلی مواقع، می‌شود از پیشوند فارسی «بی» استفاده کرد و کلمات ساده‌تر و زیباتری ساخت:

بی‌عوض. بلاجواب: بی‌جواب. بلادرنگ: بی‌درنگ. بلاتردید: بی‌تردید. بلااستثنا: بی‌استثنا. بلاصاحب: بی‌صاحب. بلامانع: بی‌مانع. بلامحل: بی‌محل. پیوستن به گروه اخبار کتاب:.
  • گزارش تخلف

«آنچه» به معنی «آن چیز که»، «هر چیز که» و «هر چه که» است و بعد از آن نباید از «که» استفاده کرد

درواقع، «آنچه که» اشتباه است. در متون نثر و نظم کلاسیک ما هم «آنچه» بدون «که» به کار رفته است. بیطار از آنچه در چشم چارپای می‌کند در دیده‌ی او کشید و کور شد. (گلستان سعدی). شنیدم آنچه بیان کردی، لیکن به عقل خود رجوع کن. (کلیله و دمنه). آنچه از زمانه بدل آن نتوان یافت علقه‌ی برادری است. (مرزبان‌نامه). آنچه دی کاشته‌ای می‌کنی امروز درو/ طمع خوشه‌ی گندم مکن از دانه‌ی جو (ظهیر فاریابی). ...
  • گزارش تخلف

«کشف» وقتی اتفاق می‌افتد که ما از وجود مکان، نیرو، ماده، جاندار یا پدیده‌ای که از قبل در جهان هستی بوده آگاه می‌شویم و آن را می‌یا

مثلا، آتش، آهن، جاذبه، قاره‌ی امریکا، ذره‌ی هیگز، نوع جدیدی از بندپایان و مقبره‌ی پادشاهان مصر باستان جزو «کشف» های بشر هستند. وقتی اتفاق می‌افتد که ما با استفاده از دانش خودمان، و عموما برای آسان‌تر یا لذت‌بخش‌تر کردن زندگی، وسیله‌ای یا چیزی را می‌سازیم. مثلا، سلاح، گاوآهن، آسیاب، دینامیت، برق، ماشین بخار و کامپیوتر جزو «اختراع» های بشر هستند. پیوستن به گروه اخبار کتاب:. ...
  • گزارش تخلف

«شوک» درست است نه «شک».. مثال درست: شوک عجیبی به او وارد شد.. «جوک» درست است نه «جک»

مثال درست: همیشه چند تا جوک بامزه در آستین داشت. «هول» به معنی «هراس» و «حرص» و «دستپاچه شدن» است و «هل» به معنی «فشار دادن». مثال درست: مخور هول ابلیس تا جان دهد/ هر آن کس که دندان دهد نان دهد (سعدی). مثال درست: از هول حلیم افتاد تو دیگ. مثال درست: بهزاد هول شده بود. مثال درست: ماشین را هل دادیم تا روشن شد. پیوستن به گروه اخبار کتاب:. ...
  • گزارش تخلف

بعضی از کلمات تنوین‌دار عربی به فارسی راه یافته‌اند

کلمات عربی تنوین‌داری که در زبان فارسی کاربرد دارند کلماتی‌اند که تنوین نصب () دارند. به‌عنوان مثال، «قطعا»، «واقعا»، «احتمالا»، «مثلا» و «جمعا». از سال‌های دور، این بحث در جریان بوده که تنوین را به شکل «ن» بنویسیم، یعنی، به‌عنوان مثال، بنویسیم: «قطعن»، «واقعن»، «احتمالن»، «مثلن» و «جمعن». در مقام ویراستار، ما نباید کاری به بحث‌ها داشته باشیم. طبق دستور خط فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تنوین نصب به همان شکلی که در عربی نوشته می‌شود در خط فارسی هم به کار می‌رود. بنابراین، کلمات تنوین‌دار را باید با تنوین نوشت. در حال حاضر، بیش از آنکه شاهد استفاده از «ن» به‌جای تنوین باشیم، می‌بینیم که نویسنده‌ها در گذاشتن تنوین سهل‌انگاری می‌کنند، یعنی، به‌عنوان مثال، می‌نویسند: «قطعا»، «واقعا»، «احتمالا»، «مثلا» و «جمعا». باید حواسمان باشد که هیچ کلمه‌ی تنوین‌داری با «ن» نوشته نشود و هیچ تنوینی هم جا نماند. ...
  • گزارش تخلف

از بزرگ‌ترین مشکلات ویرایش در کشور ما این است: خیلی از نویسنده‌ها و مترجم‌ها گمان می‌کنند چون حرفه‌شان نوشتن و ترجمه کردن است «ویر

ویراستاری کاری تخصصی است و نیاز به نیروهای متخصص و آموزش‌دیده دارد. هر کس که رانندگی بلد است لزوما نمی‌تواند تعمیرکار اتومبیل هم باشد؛ پس اینکه نویسنده و مترجم هستیم دلیلی بر این نیست که ویراستار هم هستیم. ...
  • گزارش تخلف