یک لیوان چای داغ، نوشته‌های حامد قدوسی hamed

بعضی دوستان پیشنهاد کردند که لینکی به متن اصلی که سال ۸۷ منتشر کرده بودم بدهم

کل متن را این‌جا می‌گذارم. امیدوارم سوء تعبیر نشود - این را در پست قبلی هم اشاره کردم - که لزوما این منطق غلط است. هدفم یادآوری آن تلنگر برای احتیاطی بود که لازم است موقع ارائه چنین تحلیل‌هایی داشته باشیم …*** متن نوشته شده در سال ۱۳۸۷ ****. ریشه شکاف در عرضه و تقاضا و در نتیجه قطعی مکرر برق چیست؟ ظاهرا بر اساس آمارها و اطلاعات موجود پاسخ اولیه که مساله را ناشی از کاهش بارش یا تخلیه غیربهینه آب سدها می‌داند، چندان معتبر نیست؛ چرا که سهم این بخش از کل تولید برق کشور اندک است. در واقع همان طور که می‌توان حدس زد، اصل ماجرا به کمبود ظرفیت‌سازی در بخش تولید – متناسب با رشد تقاضا – و نیز ضعف تعمیر و نگهداری زیرساخت‌های انتقال مربوط می‌شود که مهم‌ترین دلیل آن عدم تخصیص منابع مالی به بخش برق در بودجه دولت است …به این ترتیب سوال اولیه به سوال ریشه‌ای‌تر دیگری ترجمه می‌شود و آن این که با توجه به این که برق هم کالایی اقتصادی و جذاب مثل انواع کالاهای دیگر است، چرا باید تولید آن متناسب با رشد مصرف رشد نکند؟ به هر حال رشد مصرف برق امری قابل پیش‌بینی است و تولید برق حرارتی هم دچار محدودیت ورودی‌های ت ...

متاسفانه بخش برق تنها بخشی نیست که در معرض این فرآیند است

بخش آب و فاضلاب شهری نیز نمونه‌ای دیگر از بخش‌هایی است که با پدیده «سرکوب مالی» مواجه هستند و اثرات منفی این پدیده که در قالب عدم سرمایه‌گذاری در تعمیر و نگهداری زیرساخت‌ها بروز کرده است، در چند سال آینده به طور جدی ظاهر خواهد شد. اگر بخش برق در ایران آزاد و قیمت آن واقعی بود و اگر ابزارهای ساده تامین مالی در این بخش فعال بودند، آن وقت هیچ نیازی نبود که بعد از این همه سال برنامه سازندگی، برق پایتخت کشور قطع شود. البته سیاست‌مداران هوشمند می‌توانند همین قطعی ناخواسته برق را هم به فرصتی برای بیان واقعیت‌های ساختاری مساله و توجیه اذهان عمومی نسبت به قیمت واقعی محصولات دولتی و نهایتا الحاق بخش برق به بخش‌های رقابتی و تعادلی اقتصاد تبدیل کنند. درسی از واقعیت که به ‌رغم ناراحتی‌های فراوانی که به بار آورده است، به دلیل هم‌زمانی با طرح تحول اقتصادی دولت اتفاقا در زمان مناسبی رخ داده است. ...

تامل لازم نیست٬ آزادش کنید!

حدود ده سال پیش بود که خاموشی‌ها و قطع برق در کشور دوباره زیاد شده بود. سرمقاله‌ای برای روزنامه دنیای اقتصاد نوشتم و استدلال کردم که سرکوب طولانی‌مدت قیمت برق - از طریق نرخ‌گذاری نادرست- باعث شده تا تعادل درآمد و هزینه بلندمدت در این بخش به هم خورده و انگیزه و توان سرمایه‌گذاری و ساخت نیروگاه‌های جدید و نگهداری و بهسازی نیروگاه‌های فعلی پایین بیاید. عقب افتادن ظرفیت از تقاضا نهایتا خودش را در واقعیت به شکل خاموشی‌ و کیفیت پایین برق نشان می‌دهد …یک نفر ناشناس برایم کامنت طولانی گذاشت و ضمن تمسخر منطق ساده‌ساز «مشکل از دخالت دولت است. بازار را آزاد کنید تا همه چیز به تعادل برگردد و گل و بلبل شود» متذکر شد که در کشورهایی که صنعت برق کاملا خصوصی‌ شده و بازار هم رقابتی است، هم خاموشی‌های جدی اتفاق افتاده (مثلا خاموشی‌های معروف سال ۲۰۰۰ کالیفرنیا) که مداخله دولت و مقررات‌گذار را الزامی می‌کند. البته من با همه جزییات نظرش موافق نبوده و نیستم٬ چون ریشه خاموشی‌های ایران و کالیفرنیا متفاوت است ولی پیام کلی‌اش سخت موثر بود …در این سال‌ها هزاران نظر انتقادی و مفید روی نوشته‌هایم دریافت کرده‌ام. ول ...

اثر انتخاب ترامپ روی بازار جهانی انرژی

طبعا باید منتظر ماند و جزییات بیش‌تر را دید٬ چون هم ترامپ نشان داده که صحبت‌های قبلی‌اش را تغییر می‌دهد و هم تعامل درونی جمهوری‌خواهان با ترامپ در حوزه انرژی روشن نیست. ولی این‌ها مواردی است که می‌شود بر اساس اطلاعات فعلی حدس زد:.۱) ترامپ وعده مقررات‌زدایی از صنعت انرژی و گسترش سبد «همه منابع انرژی» را داده است. در نتیجه لابی انرژی فسیلی از انتخاب او سخت خوش‌حال است. می‌دانیم که یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران صنعت شیل جزو مشاوران نزدیک او است. احتمالا موانع اکتشاف و حفاری و نیز ساخت خط لوله‌ به نسبت قبل خیلی کم‌تر خواهد شد و تولید گاز و نفت شیل آمریکا ممکن است رشد بیش‌تری داشته باشد. در عمل ولی دقت کنیم که هم ذخایر فیزیکی نفت (نه گاز) غیرمتعارف آمریکا محدود است و هم نفت شیل آمریکا در قیمت‌های پایین نفت خیلی رقابتی نیست. در نتیجه حتی با فضای مثبت دولت هم ممکن است تغییر «قابل ملاحظه» در عرضه و صادرات نفت رخ ندهد..۲) تولیدکنندگان ذغال‌سنگ و برق ذغال‌سنگی بسیار نفع خواهند برد٬ چون برنامه بازنشسته کردن و محدود کردن برق ذغال‌سنگی احمالا متوقف شده یا کند خواهد بود. آمریکا منابع سرشار ذغال‌سنگ ...

کوتاه در مورد اثر انتخابات آمریکا روی کشورمان

حداقل در برنامه ۱۰۰ روز اول ترامپ صحبتی از برجام نیست و تمرکز بیش‌تر روی سیاست داخلی و تجارت خارجی (خصوصا پیمان نفتا، تجارت آزاد آمریکای شمالی) است. البته در برنامه گفته شده که‌ «همه» دستورات اجرایی خلاف قانون اساسی اوباما را لغو خواهد کرد. با این تفسیر ممکن است برجام هم مشمول دستورات اجرایی شود، چون مصوبه قوی کنگره را ندارد.. احتمال دیگر این است که اگر بر سر پیش‌برد برنامه‌های داخلی مثل قانون سرمایه‌گذاری زیرساخت‌ها با کنگره (یا توافق ‌های دوحزبی) به اختلاف بخورند ممکن است برجام را به عنوان یکی از موضوعات غیرمناقشه‌برانگیز (از منظر حزب حاکم) هدف بگیرند و به عنوان هدف تبلیغاتی قربانی کنند. البته از این زاویه هم لغو برنامه بهداشتی اوباما هدفی با اولویت‌‌ بالاتر است که سال‌ها در وعده‌های انتخاباتی جمهوری‌خواهان بوده و احتمالا زمان زیادی را به خود اختصاص داده و می‌تواند ضربه‌گیری برای توجه به برجام باشد …این بحث فقط در سطح صوری و حقوقی و فقط تا این‌جا است که آیا اصولا پرداختن به برجام در دستور کار کوتاه‌مدت و میان‌مدت قرار خواهد گرفت یا نه. ولی حتی اگر با درصدی احتمال موضوع توجه سیاست‌مدا ...

مرور ادبیات از باب تزیین نیست!

در بین بحث و نقدهای جالبی که حول نقد کتاب دکتر رنانی شکل گرفته است برخی نکته‌ها چشم‌گیر است. در چند جا این نظر بیان شد که «این کتاب که «پایان‌نامه» دانش‌جویی نیست که نیاز به ارجاع به ادبیات و منابع داشته باشد». بد نیست چند کلمه‌ای در مورد این شکل برخورد با مساله «ادبیات علم» حرف بزنیم …الزام ارجاع به ادبیات و مقالات معتبر از حیث «تزیین و صحنه‌آرایی» نیست که مثلا باید به صورت صوری در پایان‌نامه دانش‌جویی رعایت شود، ولی اگر در کتابی که از دید خودش مدعی است قرار است سیاست کلان کشور را تحت‌تاثیر قرار دهد رعایت نشود نه تنها اشکالی ندارد بل‌که تحسین هم ‌شود. اتفاقا برعکس، اگر دانش‌جویی در مرور دقیق ادبیات غفلت کند ممکن است حداکثر یک قدم فرمال در پژوهش را رعایت نکرده باشد، ولی مقاله و کتاب سیاستی اگر مبتنی بر بنای عظیم ادبیات روز علم نباشد ممکن است منجر به نتایج مخرب واقعی شود …معاف کردن توصیه‌های سیاستی از اتکا به ادبیات و مدل‌های استاندارد شبیه این است که مهندسی پل مهم و حساسی را طراحی کند ولی به هیچ فرمول و جدول و استاندارد و دستورالعمل و نرم‌افزار رایج رجوع نکند و مدعی شود که دارد پل می‌س ...

نقد کتاب «اقتصاد سیاسی مناقشه اتمی». دکتر حامد قدوسی. ماهنامه «برای فردا»

Ghoddusi_Renani.pdf (458 KB)

دانلود و مشاهده در تلگرام

آقای بهرامی فایل مصاحبه‌ها را به همراه این توضیح در تلگرام قرار دادند

جا دارد که مجددا از ایشان تشکر کنم.

نقد کتاب «اقتصاد سیاسی مناقشه اتمی ایران، درآمدی بر عبور تمدن‌ها» اثر دکتر محسن رنانی

مصاحبه دکتر حامذ قدوسی اقتصاددان ایرانی ساکن آمریکا. حدود ۱۱ سال از شروع نگارش کتاب «اقتصاد سیاسی مناقشه اتمی» اثر «دکتر محسن رنانی» می‌گذرد و هم چنین بیش از سه سال از انتشار آن در فضای مجازی. این کتاب از زمان انتشار، واکنش‌های متعددی را برانگیخت و خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها و مجلات متعدد نسبت به انتشار آن واکنش نشان داده‌اند و مصاحبه‌ها و مطالب متعدد در باره آن نگاشته شد و نقد هایی هم از سوی برخی برآن وارد شد، اما متاسفانه تاکنون نقد جدی و کارشناسی درمورد آن بسیار اندک بوده است. دکتر حامد قدوسی، در ویژه نامه عید نوروز ۹۴، نقدی جدی بر این کتاب داشته‌اند که در لینک زیر می‌توانید آن را مطالعه کنید. yon. ir/۸QFx. اما این نقد مربوط به زمانی است که جلد دوم کتاب منتشر نشده بود. چندی است که دکتر رنانی جلد دوم کتابشان را هم منتشر کرده‌اند (که در آن برخی ابهامات جلد اول برطرف شده است. ازقضا در پرونده‌ای که ماهنامه «برای فردا» درباره دکتر رنانی تهیه کرده است، به سراغ دکتر حامد قدوسی رفتیم و نظر ایشان را بعد از انتشار جلد دوم جویا شدیم. ...

نقد کتاب مناقشه اتمی.. قبلا بر اساس نسخه اولیه کتاب نقد مختصری در وبلاگم نوشته بودم

بعدا که نسخه کامل کتاب بیرون آمد متوجه خطاهای فنی فاحش‌تری (مثل استفاده از متغیرهای با ریشه واحد (Unit-Root) در یک رگرسیون و گزارش افتخارآمیز نتایج این رگرسیون به عنوان کشفی از رفتار جدید بازار نفت! در جهت حمایت از فرضیه نویسنده) و یا تفسیر نادرست از مفهوم تعادل و استراتژی گم‌راه‌سازی در یک مدل نظریه بازی و امثال آن شدم و به نظرم نیاز به یک نقد مفصل‌تر بیش‌تر احساس شد …بعد از مرور متوجه شدم که متاسفانه کتاب نقد فنی جدی از سوی جامعه اقتصاددانان دریافت نکرده بود. در واقع در حالی که جامعه آن را جدی گرفته و در حجم زیاد خوانده شده بود، جامعه متخصصان اقتصاد عملا توجهی به کتاب نشان نداده و در نتیجه نقدی هم نوشته نشده است. البته دو نقد نسبتا کوتاه و از دید من بسیار درست و به‌جا از سوی آقایان دکتر محسن مسرت و دکتر غلامحسین حسنتاش وجود دارد که بیش‌تر چارچوب مفهومی و نوآوری ادعایی کتاب را نقد کرده بودند. مطلب آقای مسرت در الف منتشر شده و خوانندگان متعددی در نظرات پای مطلب هم نقدهای فنی مهمی را اضافه‌ کرده‌اند …بدون هیچ تعارف و ملاحظه‌ای باید این حدس را قایل شویم که خود این پدیده که هیچ اقتصاددان ...

فواید تن دادن به مرور هم‌کارانه (Peer Review)

اقتصاد جزو رشته‌هایی است که مرور هم‌کارانه را بسیار جدی می‌گیرد. علاوه بر فرآیند سخت و نفس‌گیر داوری در ژورنال‌های برتر (که نرخ پذیرش‌شان گاه کم‌تر از ۵٪ مقالات ارسالی است، یعنی ۹۵٪ شانس رد شدن)، یک سنت بسیار مفید - که در رشته‌های دیگر کم‌تر دیده‌ایم - استفاده از منتقد (Discussant) در کنفرانس‌ها و کارگاه‌ها است.. منتقد شرکت‌کننده دیگری از همایش است - که ممکن است خودش هم مقاله نداشته باشد و فقط به منظور نقد یک مقاله دیگر دعوت شده باشد - که پس از ارائه مقاله اصلی توسط نویسنده، به مدت حدود ۵-۱۵ دقیقه نقد دقیق و فنی خود را نسبت به مقاله ارائه می‌کند، تقریبا شبیه به یک گزارش داوری ژورنال ولی به شکل شفاهی. گاه شنیدن جمع‌بندی، نقدها و پیش‌نهادهای منتقد از گوش دادن به خود مقاله اصلی مفیدتر است …قرار گرفتن مداوم و دائمی در معرض داوری دقیق هم‌کارانه در ژورنال‌ها و همایش‌ها عامل مهمی برای صیقل دادن ذهن و فروتن‌کردن محققان در نتیجه توجه دادن دائمی آن‌ها به ضعف‌های‌شان است. حتی به‌ترین مقالات و برترین محققان نیز ممکن است پس از ارسال مقاله با گزارش‌های داوری دقیق ۵-۶ صفحه‌ای (و گاه طولانی‌تر) مواجه ...

تالاب‌ها علایم حیاتی ایران زمین هستند!

این نوشته نسبتا بلند است و در تجارت فردا هفته جاری منتشر شده است …ایران از چهارگوشه در معرض پیامدهای منفی ناشی از نابودی انواع مختلف تالاب‌ها و دریاچه‌هاست: در شمال غرب دریاچه آب شور ارومیه، در جنوب غرب هورهای آب‌شیرین خوزستان و نیز هورهای کشور همسایه عراق، در جنوب شرق دریاچه‌ آب شیرین هامون و در شمال مرداب انزلی. به این‌ها باید داستان نابودی تالاب‌های درون سرزمینی مثل دریاچه بختگان (استان فارس) و تالاب گاوخونی (استان اصفهان) را هم افزود. در یک تجمیع کلان، گزارش‌های متعددی از نابودی حدود ۶۰ درصد از سطح تالاب‌های کشور در یک بازه زمانی نسبتا کوتاه (کم‌تر از دو دهه) خبر می‌دهند …البته باید تاکید کرد که کاهش سطح تالاب‌ها و به خطر افتادن آن‌ها محدود به ایران نیست و بسیاری از کشورها (حتی کشورهای پر‌آب اروپایی) هم با مساله مشابهی مواجه بوده و هستند. در واقع کنوانسیون رامسر (۱۹۷۵) با هدف محافظت از حدود ۱۲۰۰ تالاب موجود در سطح دنیا - که ۲۶ مورد آن در ایران است - شکل گرفت و تعداد تالاب‌های تحت پوشش آن اکنون به حدود ۲۲۰۰ رسیده است …مختصصان منابع طبیعی، اقلیم‌شناسی و زیست‌شناسی مکانیسم‌های طبیعی و ...

ادامه مطلب «تالاب‌ها علایم حیاتی ایران زمین هستند!»

با توجه به وضعیت بحرانی اکثریت مطلق تالاب‌های اصلی کشور مداخله سیاست‌گذار، جامعه محلی، جامعه جهانی و نهادهای مردم‌نهاد برای احیا و پایدارسازی آن‌ها الزامی است. در این‌جا به چند محوری که می‌تواند پیوند دهنده جامعه اقتصاددانان و کارآفرینان ایرانی با این مساله باشد اشاره می‌کنیم. هر چند هدف اولیه باید این باشد که در اثر فعالیت‌های بشری هیچ تالابی در طبیعت از بین نرود، ولی در مسیر مداخله برای نجات و احیای تالاب‌های آسیب‌دیده در گذشته منطق هزینه/فایده مجبور است تا حدی رعایت شود …۱) ارزش‌گذاری احیای تالاب: باور کلی این است که تالاب‌ها جزو منابع طبیعی زیرقیمت ارزش‌گذاری شده (Undervalued) به شمار می‌آیند. از دید اقتصادی اولین سوالی که با آن مواجه می‌شویم این است که ارزش حیاتی یک تالاب را چه طور ارزیابی کنیم تا بتوانیم آستانه هزینه‌های مقبول را شناسایی کنیم؟ ارزش‌گذاری تالاب‌ها به دلایل مختلف (از جمله کم‌بود اطلاعات، ناشناخته بودن مکانیسم‌ها و وجود ابهام‌ها) پیچیده و دشوار است. با این‌حال باید قدم‌های اولیه را برداشت. پس از نزدیک نیم قرن سدسازی فعالانه در کشور به اندازه کافی داده‌هایی تولید شده ...

ادامه مطلب «تالاب‌ها علایم حیاتی ایران زمین هستند!»

تالاب‌ها علایم حیاتی اکوسیستم کشور هستند که به سرعت ناپایداری در بهره‌برداری انسانی از منابع طبیعی را در چهره خود نشان می‌دهند. علاوه بر مداخله‌های نادرست، ایران در حال ورود به یک وضعیت جدید اقلیمی نیز است و ادامه حیات در کشور مستلزم یک بسیج ملی برای بازتعریف شیوه بهره‌برداری و مدیریت منابع طبیعی و گنجینه‌های اکوسیستمی کشور از یک سو و تقویت زیرساخت‌های فیزیکی حوزه اب و انرژی و محیط‌زیست از سوی دیگر است. افزایش تاب‌آوری محیط‌زیست کشور در مقابل شوک‌های متعددی که با آن رو خواهد شد باید جزو اولین اولویت‌های هر سیاست‌مدار و شهروند مسوولی باشد که علاقه‌مند به تداوم حیات در ایران زمین است …از طرف دیگر نجات تالاب‌های بحرانی علامت بسیار ملموس و قدرت‌مندی از توان کشور برای بسیج نیروها در راستای حل معضلات ملی آن به شمار می‌آید. در نتیجه نتایج احیای یک دریاچه یا تالاب را نباید به آن تالاب خاص محدود کرد، بل‌که باید اثرات سرریز (Spillover) آن را در هم نظر داشت. تجربه‌های موفق احیای هامون و ارومیه و هورالعظیم و گاوخونی و انزلی فتح‌المبین امروز ما در مقابل دشمن جدید است و می‌تواند شور و نشاط جدیدی به ...

معرفی کانال «اقتصاد نفت و انرژی»

رامین فروزنده دوست خوب‌ و خوش‌اخلاق‌، کانال اقتصاد نفت و انرژی را راه‌ اندازی کرده است و مطالب مفیدی در آن می‌نویسد. پیشینه تحصیلی رامین که ترکیبی از مهندسی نفت و اقتصاد است در کنار دقت و پشتکاری که برای نوشته‌ها صرف می‌کند باعث می‌شود بتوانیم مطالبش را جدی بگیریم … ...

اسلایدها سمینار جایزه نوبل ۲۰۱۶: هولمستروم و هارت

هر سال بعد از اعلام برنده جایزه نوبل اقتصاد سمیناری در دانش‌گاه‌مان برگزار می‌کنیم و به زبان (نسبتا) ساده مشارکت علمی برندگان را به دانش‌جویان و سایر علاقه‌مندان توضیح می‌دهیم. امسال من و همکارم در مورد مشارکت علمی هولمستروم و هارت صحبت کردیم که اسلایدهایش را می‌توانید این‌جا دریافت کنید.. کانال یک لیوان چای داغ٬ نوشته‌های حامد قدوسی ...

بحث شیرین و گم‌راه‌کننده صادرات هندوانه.. متاسفانه این رویه در کشور ما کمی کم‌رنگ است

در این دو سه سال فکر می‌کنم کم‌تر گزاره‌ای به اندازه «فاجعه نابودی منابع اب از طریق صادرات هندوانه» در رسانه‌ها تکرار شده باشد. خود من هم تقریبا هر جایی در ایران در مورد اقتصاد آب صحبت داشته‌ام تقریبا اولین سوال/واکنش این بود که «با صادرات هندوانه چه کنیم؟». مدعی پایه این گزاره‌ها این است که ۱) هندوانه‌های صادراتی حجم عظیمی آب مصرف کرده‌اند و ۲) درآمدی که تولید کرده‌اند ارزش این همه آب را نداشته است.. متاسفانه بخش اول این گزاره چندان با اعداد و ارقام «ردپای» آب محصولات سازگار نیست. به عنوان یک قاعده شهودی محصولاتی که خیلی خیس به نظر می‌رسند (مثلا گوجه‌فرنگی یا خیار یا هندوانه یا کاهو) اتفاقا ردپای آب خیلی «کمی» دارند. در مقابل محصولات خشک و جان‌دار مثل بادام و پسته و بامیه و قهوه یا دانه‌های روغنی مثل زیتون ردپای آب خیلی بالاتری دارند (چیزی در مقیاس ۱۰ تا ۵۰ برابر بیش‌تر از محصولات جالیزی). هندوانه علی‌رغم ظاهر پرآبش تنها ۳۰۰-۵۰۰ لیتر آب برای هر کیلو مصرف می‌کند، این عدد برای گندم حدود ۱۵۰۰ و برای پسته و بادام حدود ۸۰۰۰ لیتر است.. معنی پاراگراف قبلی لزوما این نیست که هندوانه به‌ترین ان ...

«دغدغه کارراهه» Career Concern

فاما در مقاله‌ای در سال ۱۹۸۰ حدس زده بود که با وجود «بازار کار رقابتی» اصولا نیازی به قراردادهای انگیزشی برای حل مساله عاملیت نیست٬ چون فشار بازار و قیمت‌گذاری مداوم مدیران و متخصصان در این بازار خود به خود انگیزه کار کردن را به آن‌ها می‌دهد. هولمستروم در مقاله‌ خیلی مهمی نشان می‌دهد که این حدس درست نیست و بازار نمی‌تواند جای‌گزین کامل «قراردادها» شود. جالب بود که این مقاله را حتی برای انتشار به ژورنال‌های علمی نداد و به عنوان فصلی در یک کتاب چاپ کرد. سال‌ها بعد به درخواست سردبیر ژورنال RES مقاله در سال ۱۹۸۹ بازنشر شد …بر خلاف پست قبلی، در مساله «دغدغه کارراهه» عامل رفتار دینامیکی (چند دوره‌ای) دارد و می‌داند که عمل‌کرد خوب در این دوره نه تنها باعث پاداش فوری می‌شود بل‌که باعث می‌شود تا «باور» بازار در مورد قابلیت‌های او در دوره‌های بعدی هم مثبت باشد. چنین شرایطی را در بازار کار نیروهای متخصص مثل ورزشکاران، اعضای هیات علمی، مدیران، نظامیان، هنرمندان و الخ می‌بینیم. در این نوع مشاغل ارائه عملکرد قوی یا استثنایی در چند سال اول کاراهه باعث تثبیت اعتبار و شهرتی می‌شود که نتایج مثبت آن برای ...

بده‌بستان «کارایی» و «اطمینان خاطر»

از شهودهای مهمی که همان ابتدا در نظریه قراردها می‌آموزیم (و دو نفر از پیش‌گامان این حوزه هم امسال برنده جایزه نوبل شدند) بده‌بستانی (Trade-Off) است که بین «کارایی» و «بیمه» (یا اطمینان خاطر) وجود دارد. صورت ساده مساله این است که محصول خروجی یک سازمان تابعی از میزان تلاش کارگزار (Agent) به علاوه یک نویز تصادفی است. وجود این نویز باعث می‌شود که کارگزار هر قدر هم تلاش کند نتواند از کمیت محصول خروجی مطمئن باشد. به عنوان مثال کشاورزی که محصولی را کشت می‌کند در هر صورت در معرض شوک‌های تصادفی بارش و دما و آفات هست و در نتیجه بازده محصولش حاصل جمع تلاش و تخصص خودش و عوامل تصادفی بیرونی است …وقتی با چنین شرایطی سر و کار داریم تضاد مهمی بروز می‌کند: اگر بخواهیم از قراردادهای انگیزه‌ای قوی (High Powered) استفاده کنیم باید پرداختی به کارگزار را مستقیما به محصول خروجی مشروط کنیم تا او با حداکثر انگیزه کار کند. ولی از طرف دیگر عامل تصادفی (و خارج از کنترل او) باعث می‌شود تا دریافتی‌اش یک متغیر تصادفی بوده و در نتیجه ریسک زیادی به زندگی شخصی وی وارد کند. مثلا صاحب زمین ممکن است به کشاورز بگوید که ۵۰ ...

مقاله علمی: «حجم جست و جوی گوگل به عنوان پیش‌بینی ‌کننده تلاطم قیمت در بازار انرژی»

در این مقاله جدیدمان نشان می‌دهیم که اطلاعات حجم جست و جوی کلمات کلیدی مربوط به انرژی در گوگل، قابلیت پیش‌بینی تلاطم (Volatility) قیمت برای شش حامل انرژی (دو نوع نفت خام، دو نوع بنزین، نفت سفید و گاز طبیعی) در بازه دو هفته آینده را دارد. جست و جوی گوگل به عنوان نماینده ‌ای (Proxy) از توجه بازیگران کلیدی به مساله عمل می‌کند که با یک تاخیر زمانی خود را در افزایش تلاطم قیمتی در بازار نشان می‌دهد. ما فهرستی شامل نود کلمه اصلی جست و جو در گوگل را بر اساس قدرت پیش‌بینی آن‌ها بررسی کرده و ترکیبات مختلف کلمات که پیش‌بینی پذیری تلاطم‌ها در بازار انرژی را نسبت به مدل‌های سنتی GARCH افزایش می‌دهد شناسایی می‌کنیم. مقاله تلاشی برای ترکیب مدل‌های سنتی اقتصادسنجی با داده‌های اینترنتی است … کانال یک لیوان چای داغ٬ نوشته‌های حامد قدوسی ...