یک لیوان چای داغ، نوشته‌های حامد قدوسی hamed_ghoddusi

یک لیوان چای داغ، نوشته‌های حامد قدوسی hamed_ghoddusi

در دانش‌گاه استیونس نیوجرسی اقتصاد درس می‌دهم. حوزه تخصصم اقتصاد خرد کاربردی، اقتصاد انرژی و منابع طبیعی، مدیریت ریسک و کنترل بهینه تصادفی است. به علوم انسانی هم علاقه‌مندم. مسایل توسعه و سیاست‌گذاری ایران را دنبال می‌کنم و گاهی چیزهایی می‌نویسم.

خطا در مقایسه ثروت شخصی و تولید ناخالص داخلی کشورها

چند جا دیدم که «ثروت» بیل گیتس را با «تولید ناخالص داخلی» کشورها مقایسه کرده و او را ثروت‌مندتر از بسیاری از کشورها دانسته‌اند! مشخصا یک سایت خبری او را از اوکراین ثروت‌مندتر دانسته بود. راستش منطق این مقایسه را نمی‌فهمم٬ هر چند که زیاد دیده‌ام که روزنامه‌نگاران چنین مقایسه‌ای انجام بدهند. «ثروت» یک متغیر ذخیره (Stock) است٬ در حالی که تولید ناخالص داخلی یک متغیر جریان (Flow). در نتیجه این مقایسه مقایسه سیب و گلابی است. شبیه این که ما ارزش ساختمان‌های یک نفر (ثروت) را با اجاره سالیانه ساختمان‌های فرد دیگری (تولید ناخالص داخلی سالیانه) مقایسه کنیم …ثروت یک شخص ارزش فعلی جریان‌های نقدی دارایی‌های او است. برای تخمین مفهوم «تقریبی» مشابهی در سطح کشورها می‌توانیم به انباشت کل سرمایه ملی اشاره کنیم. به چند روش می‌توانیم تخمینی کاملا سرانگشتی از این سرمایه بدهیم. در اقتصادهای مدرن سهم متوسط نیروی کار از تولید ناخالص داخلی حدود ۶۵ درصد و سهم سرمایه حدود ۳۵ درصد است. ...

قیمت‌گذاری آب

قیمت‌گذاری آب

روزنامه تعادل بر اساس مصاحبه با من و آقای میرزایی٬ گزارشی در مورد مدیریت مصرف آب کشاورزی تهیه کرده است که می‌‌توانید این‌جا بخوانید … کانال یک لیوان چای داغ٬ نوشته‌های حامد قدوسی

خطرهای «امپریالیسم علم اقتصاد»

مثل خیلی دیگر از دوستانم٬ من هم در ابتدا به شدت تحت تاثیر چیزی که به آن «امپریالیسم علم اقتصاد» می‌‌گوییم بودم و آن را تحسین می‌کردم. اولین کتاب پیش‌رفته و فنی اقتصادی که خواندم (و البته آن موقع بیش‌ترش را متوجه نشدم) «روی‌کرد اقتصادی به رفتار انسانی» گری بکر بود که یک نسخه‌اش را حوالی سال ۱۳۸۰ در کتاب‌خانه سازمان مدیریت صنعتی پیدا کردم. بکر در این کتاب نظریه‌های معروفش برای تحلیل «اقتصادی» رفتارهای «غیراقتصادی» - از جرم و جنایت گرفته تا ازدواج و فرزندآوری و حتی اعتیاد - را بحث می‌کند. با این کتاب بود که مطمئن شدم اقتصاد دقیقا همان علم اجتماعی است که می‌خواهم تحصیل کنم … «امپریالیسم علم اقتصاد» توصیف جریانی است که در دهه ۸۰ شروع شد و طی آن روی‌کرد مدل‌سازی مدرن اقتصاد (تحلیل تعادل از طریق مدل‌کردن بیشینه‌سازی مطلوبیت فردی در حضور محدودیت‌های بودجه‌ای) به سایر حوزه‌های علوم اجتماعی٬ از جمله علوم سیاسی، حقوق، سیاست‌گزاری عمومی، شهرسازی، و جامعه‌شناسی تعمیم داده شد. این حرکت در برخی حوزه‌ها مثل حقوق و علوم سیاسی خیلی موفق بود و به نوعی جریان غالب تبدیل شد و در برخی حوزه‌ها مثل جامعه‌شناسی ...

«آمایش سرزمین به عنوان نوش‌داروی کشاورزی»

بعضی کلمات در ایران کارکرد جادویی دارند و تقریبا در هر بحثی می‌توانند به عنوان مهم‌ترین راه‌حل پیش‌نهاد شوند. «آمایش سرزمین» هم از آن دسته است که از بیکاری تا بحران آب و محیط زیست همیشه راه‌گشا است. معمولا هم کسی حوصله مخالفت با آن را ندارد چون با این پاسخ مواجه می‌شود که «پس یعنی شما با برنامه‌ریزی مخالفید؟». به نظر می‌رسد عبارت «آمایش سرزمین» معادل انگلیسی روشنی ندارد. البته در بحث‌های برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای مفاهیم نزدیک به آن وجود دارند ولی این عبارت بیش‌تر از تفکر برنامه‌ریزی مرکزی خصوصا فرانسوی به نظام برنامه‌ریزی ایران رسیده است و حدود پنج دهه است که نقش مسلط خود را حفظ کرده است …آمایش سرزمین احتمالا در برنامه‌ریزی توزیع جمعیت و خصوصا ساختار فضایی و شهری و تعادل محیط‌زیستی کاربرد دارد، ولی وقتی به کاربرد آن در کشاورزی می‌رسیم درک آن برای من مشکل است. به طور خلاصه طرف‌داران آمایش سرزمین در کشاورزی مدعی هستند که با «تبیین الگوی بهینه کشت» در هر منطقه می‌توان بازده کشاورزی را بالاتر برده و از «مصرف بی‌رویه منابع آب» هم جلوگیری کرد.. سوال این است که معدود کارشناسان و طراحان این ...

نیروهای اقتصادی کابینه

فیس‌بوک یادآوری می‌کند که این مطلب را سه سال پیش در چنین روزی - که بحث حول چینش اعضای دولت جدید داغ بود - نوشته بودم. خودم این نوشته را فراموش کرده بودم ولی الان که در گذر زمان نگاه می‌کنم می‌بینم حدس‌های بدی نبوده است. یادآوری این خاطرات جالب است. فرهاد نیلی رییس بانک مرکزی نشد ولی با ریاست پژوهشکده پولی و بانکی کمک زیادی به ارتقاء بحث‌های نظام بانکی در ایران کرد. مسعود نیلی هم کمابیش آن ستاد مشاوران اقتصادی را تشکیل داد. بحث اصلاح نظام بانکی هم هم‌چنان جزو مهم‌ترین گره‌های اقتصاد ایران باقی مانده است …******. در مورد تیم اقتصادی کابینه٬ (۱): من خوش‌حالم که دکتر نیلی به وزارت دارایی گمارده نشد و امیدوارم که به ریاست بانک مرکزی یا شورای عالی مشاوران اقتصادی برسد …وزارت اقتصاد و دارایی همان طور که از اسمش هم پیدا است عمدتا «مالیه» است و کارهای اداری/مدیریتی فراوانی دارد: از مدیریت نظام عریض و طویل و قدیمی مالیات‌گیری تا نظارت بر بانک‌ها و بیمه‌ها تا امور سرمایه‌گذاری خارجی و گمرک و مجمع شرکت‌های دولتی و الخ. راستش مطمئن نیستم طیب‌نیا به لحاظ قدرت مدیریتی چه قدر برای این سمت مناسب باشد ( ...

روندهای بلندمدت اقتصاد انرژی.. کانال یک لیوان چای داغ٬ نوشته‌های حامد قدوسی

مقاله علمی: ارزش اختیارات مقررات سوخت‌های زیستی

آیا ممکن است تولیدکننده‌ای هم از افزایش و هم از کاهش قیمت نفت خام خوش‌حال شود؟. در این مقاله مدلی از تاثیرپذیری واحد‌های تولیدکننده سوخت‌های زیستی (Biofuels) از تحولات قیمت نفت ارائه شده است. مقررات انرژی‌های نو در برخی کشورها از جمله آمریکا و اروپا تولیدکنندگان سوخت را ملزم می‌کند تا یک مقدار حداقلی (حدود ۱۰ درصد) از هر واحد سوختی که به مصرف‌کننده ارائه می‌کنند را از طریق سوخت زیستی (اتانول یا بیودیزل) تامین کنند. سوخت‌های زیستی معمولا از بنزین گران‌تر هستند و در غیاب مقررات الزام‌آور تولیدکنندگان بنزین این کار را نخواهند کرد. از طریق دیگر وقتی قیمت نفت خام خیلی بالا می‌رود سوخت زیستی از بنزین ارزان‌تر شده و عرضه‌کنندگان سوخت به صورت داوطلبانه درصد سوخت‌زیستی در سوخت را بالا می‌برند تا هزینه سوخت را پایین بیاورند. در این مقاله بحث می‌کنم که این وضعیت خاص باعث می‌شود تا تابع سود تولیدکنندگان سوخت زیستی شبیه مجموعی از یک اختیار فروش (Put) و یک اختیار خرید (Call) باشد. مدل مقاله نشان می‌دهد که حرکت قیمت نفت خام چه در جهت گران‌تر شدن از حدود ۵۰ دلار و چه در جهت ارزان شدن هر دو به نفع تولی ...

پازل قرارداد کار باینری

مدت‌ها است به این موضوع فکر می‌کنم که چرا در بیش‌تر کشورها (خصوصا در آمریکا) «بازاری» برای «کار کم‌تر از تمام وقت» شکل نگرفته است؟ برای اکثریت مشاغل بازار کار کاملا باینری و گوشه‌ای است٬ یعنی فرد یا باید به صورت تمام‌وقت (و حتی بیش از تمام‌‌وقت) در دل محیط رقابتی کار باشد و یا کلا شغلی به دست نیاورد. شکل‌های کار فری‌لنس در برخی مشاغل (مثل برنامه‌نویسی و طراحی گرافیک) وجود دارد٬ ولی در کل بازار کار سهم کوچکی دارد. ضمن این که فری‌لنس بودن ریسک زیادی دارد و مزایای کار رسمی (مثل بیمه درمانی) را هم ندارد …می‌توانیم تصور کنیم که افراد زیادی باشند که به دلایل مختلفی حاضر باشند که حقوقی کم‌تر از حقوق یک کار تمام وقت دریافت کنند و در عوض مقداری سبک‌تر از کار تمام وقت کار کنند. مثلا مرخصی سالیانه‌ بیش‌تر از دو هفته داشته باشند٬ مرخصی مادرانه یا پدرانه چند ماهه داشته باشند٬ روزانه فقط شش ساعت کار کنند، هفته‌ای دو روز از خانه کار کنند، محل کار را سر ساعت ۳ ترک کنند و الخ. حدس زدن مجموعه‌ای دلایل این ترجیحات هم سخت نیست: صرف وقت بیش‌تر با فرزندان٬ نگهداری از والدین٬ عدم پرداخت هزینه اضافی مهدکودک، ...

پیچیدگی‌های مدیریت اقتصادی آب کشاورزی

این مطلب به عنوان سرمقاله روزنامه تعادل نوشته شده است …*****. منابع محدود آب در کشوری نیمه‌خشک مثل ایران باید بر اساس اصولی مثل احتیاط در مصرف٬ بهینه‌سازی بین‌دوره‌ای٬ تخصیص به کاراترین موارد مصرف و نهایتا حفظ محیط‌زیست تخصیص داده شوند. ولی متاسفانه آب از منابع و کالاهایی است که مساله بازارهای مفقوده (Missing Markets) در تولید و تجارت و مصرف آن بسیار ملموس و برجسته است. دلیل مفقود بودن بازارها در حوزه آب به موارد متعددی مثل روشن نبودن یا قابل اعمال نبودن حقوق مالکیت٬ درونی نشدن هزینه‌‌های خارجی٬ عدم اطمینان‌های ناشی از قیمت‌های بازاری٬ هزینه‌های مبادله بالا و مشکل جفت و جور کردن فروشنده و خریدار و نهایتا سنت و تفکر رایگان بودن آب در گذشته بر می‌‌گردد.. در اکثر جوامع، منابع آب - خصوصا آب‌های زیرزمینی - جزو منابع مشترک بین هزاران مصرف‌کننده هستند و حقوق مالکیت و محدودیت مصرف روشنی روی آن‌ها تعریف نشده است. در نتیجه هر کاربری بدون توجه به اثرات خارجی ‌‌ (Externalities) رفتار خود - مثلا تخریب ساختار سفره زیرزمینی در اثر اضافه‌برداشت - سعی می‌کند حداکثر منفعت را از منبع در دست‌رس کسب کند و ...

ادامه مطلب پیچیدگی‌های مدیریت اقتصادی آب کشاورزی.. ****

علاوه بر سیاست‌های قیمتی٬ حمایت از فناوری‌های نوین در زمینه به کارگیری فناوری‌های جدید آبیاری و کشاورزی نیز در دستور کار قرار دارد. ولی در واقعیت کشاورزان آن‌قدر که در ابتدا به نظر می‌رسد از نوع این فناوری‌ها استقبال نمی‌‌کنند. هر چند این پدیده را به جد در ایران مشاهده می‌کنیم ولی موضوع مختص کشور ما نیست و پدیده‌ای جهانی است. یک دلیل سرعت پایین به کارگیری فناوری‌های جدید، پرهیز کشاورزان از ریسک و محافظت خود از اثرات ناشناخته فناوری‌های جدید است. مطالعات رفتاری نشان می‌دهد که کشاورزان ترجیح می‌دهند که چند درصد به‌بود بهره‌وری یا بازده را فدا کنند و به تولید به روش سنتی و شناخته‌شده ادامه دهند، ولی در عوض فناوری به کار نگیرند که تجربه نشده است و ممکن است کل محصول آن‌‌ها را بر باد دهد. گسترش بازارهای بیمه و مدیریت ریسک کشاورزی از عواملی است که به گسترش این فناوری‌ها کمک می‌کند …جالب است که حتی اگر کشاورزان قانع شوند که چنین فناوری‌‌هایی را به کار بگیرند، افزایش بهره‌وری آب در بخش کشاورزی لزوما باعث نمی‌شود که آب مازاد به طبیعت برگردد. چرا که استفاده کنندگان قبلی - بر اساس رفتاری که به آن ...

لزوم تجدید ساختار نظام گزینش آموزش عالی

دانش‌‌گاه‌های دولتی خوب یکی از قابل‌دفاع‌ترین نهادها در ایران هستند که در هشت دهه گذشته عمل‌کرد قابل قبولی برای ایجاد فرصت‌های جابه‌جایی اجتماعی عمودی داشته‌اند. هر چند کسب و کار کلاس کنکور و تدریس خصوصی در دو دهه قبل تا حدی این مسیر را مختل کرده ولی باز به لطف دلایل مختلف، هنوز هم کسب رتبه خوب و تحصیل در یک دانش‌گاه درجه یک یکی از مطمئن‌ترین مسیرها برای بالارفتن در نردبان اقتصادی-اجتماعی است. ضمن این‌که رقابتی بودن ورود عملا شانس تخصیص منابع دولتی برای قابل‌ترین متقاضیان را تضمین کرده است (هر چند مثل هر گزینش دیگری مقداری خطا هم در آن وجود دارد) …چون منابع محدود است مجبوریم که برای ورود به دانش‌گاه‌های خوب (و نیز رشته‌های حساسی مثل پزشکی) امتحان ورودی رقابتی داشته باشیم. ولی این وسط این سوال اساسی مطرح است که آیا لازم است همه چند صد هزار متقاضی ورود به دانش‌گاه هزینه مرده (Deadweight Cost) شرکت در رقابت کنکور و آمادگی چند ساله برای آن را بپردازند؟ می‌دانیم که آماده شدن برای کنکور اثر اندکی روی مهارت‌های واقعی افراد دارد (اگر اثر منفی نداشته باشد) و بیش‌تر یک مکانیسم تفکیک (Screening) ...

بحران آب با سوالات جزیی‌تر

گفتن این‌که «به علت کم‌بود آب ایران در ۲۰ سال آینده تبدیل به خرابه خواهد شد و ۵۰ میلیون نفر مجبور به مهاجرت» و «جنگ آب در ایران شروع شده است» و الخ ممکن است جذابیت خبری و روزنامه‌نگارانه داشته باشد و به درد تبلیغات بخورد، ولی ارزش تحلیلی و سیاست‌گزاری زیادی ندارد. موضوع باید به اقلام مشخص‌تری مثل موارد زیر شکسته شود تا بشود از آن نتایج مفیدی گرفت. به نظرم می‌‌رسد به برخی از سوالات زیر پاسخ روشن و قابل اعتماد داده نشده که بتوانیم به جمع‌بندی جدی برسیم …۱) «سرانه آب شیرین تجدیدپذیر» در ایران (که الان حدود ۱۶۰۰ مترمکعب است) در ۲۰ سال آینده به چه عددی (یا بازه‌ احتمالی) خواهد رسید؟.۲) سهم تفکیکی «تغییرات اقلیم» و «رشد جمعیت» در این روند چیست؟.۳) نقطه بحرانی «سرانه آب شیرین تجدیدپذیر» برای مصارف «غیرکشاورزی» کجا است؟ چه قدر با آن فاصله داریم؟ آیا در ۲۰ سال آینده به آن‌جا می‌رسیم؟.۴) برای بحرانی‌نشدن وضعیت آب در ایران، مصرف آب کشاورزی در ایران باید به زیر چه عددی برسد؟.۵) اگر مصرف آب کشاورزی به آن حد کاهش پیدا کند٬ اثر آن روی اشتغال این بخش، مهاجرت جمعیت به شهرها و تولید غذا و امنیت غذایی در ...

پاراداکس مدیران بازنشسته در بخش دولتی٬ قسمت اول

به کارگیری افراد بازنشسته در سمت‌های مدیریتی و فنی دولتی یک موضوع حل‌نشده برای دولت‌‌ها است که معمولا با راه‌حل‌های مسکن‌وار رفع شده و حل ریشه‌ای آن به تعویق افتاده است.. طبق قاعده رایج در دنیا، افراد باید بعد از سال‌های مشخصی از خدمت دولتی این بخش را ترک کنند تا فضا برای افراد جوان‌تر باز شود و گردش دائمی از استعدادها و فرصت‌ها در جریان باشد. پس چرا این منطق ساده در نظام اداری ایران عمل نکرده و الان بحران‌آفرین شده است و دولت مجبور است مرتبا دست به راه‌حل‌های کوتاه‌مدتی مثل صدور مجوزهای موردی بزند؟. نگاهی به توزیع سنی و تجربی مدیران اداری در ایران کمی به درک ریشه‌های بحران کمک می‌‌‌کند. پس از انقلاب به دلایلی که همه می‌دانیم مدیریت نظام اداری از افراد باتجربه خالی شد و افراد جوان بی‌تجربه یا با تجربه کم (و طبعا بدون گزینش و آموزش کافی) ناگهان وارد سمت‌های مدیریتی شدند و به جای این‌که فقط بخشی از کارراهه خود (مثلا ۲۰٪ آخر آن) را در این سطح فعالیت کنند عملا بیش از ۳۰ سال است که از ابتدا تا به آخر همیشه مدیر بوده‌اند و تقریبا هیچ وقت در سمت یک کارشناس فعالیت نکرده‌اند. این وضعیت باعث شده ...

بازگشت کشور به بازارهای بین‌المللی بدهی

این مطلب را به عنوان سرمقاله روزنامه تعادل روز ۳۱ تیر نوشته‌ام …****. وزیر امور اقتصادی و دارایی دیروز در مصاحبه‌ای با بلومبرگ از تلاش کشور برای انتشار اوراق قرضه بین‌المللی بعد از سال‌ها جدایی از بازارهای بدهی بین‌المللی خبر داده است. این تلاش البته قبلا نیز سابقه داشته است. در اواخر دهه هشتاد دولت وقت کوشید که اوراق ارزی (خصوصا در شکل صکوک) با بهره‌های جذاب منتشر کند که نهایتا به نتیجه نرسید. معمولا اوراق بین‌المللی توسط کشورهایی منتشر می‌شود که اقتصادهای بزرگ‌تر و پایدارتری دارند و اعتبار دولت و اقتصاد آن بالا است. در نتیجه حرکت به این سمت قدم مهم و مثبتی به حساب می‌آید و امیدواریم که با موفقیت به نتیجه رسیده و راه جدیدی پیش روی اقتصاد ایران بگشاید …انتشار اوراق قرضه در سطح بین‌المللی می‌تواند چند هدف را دنبال کند. هدف اول گشودن تدریجی حساب سرمایه و جذب سرمایه‌گذاران علاقه‌مند به فرصت‌های با سود ثابت (Fixed Income) است تا از این طریق بخشی از نیازهای سرمایه‌ای کشور تامین شود. ولی هدف مهم‌تر در این مقطع، معرفی ایران به عنوان یک مقصد جذاب و معتبر سرمایه‌گذاری و استفاده ضمنی از اعتبار ح ...

ادامه مطلب «بازگشت کشور به بازارهای بین‌المللی بدهی»..۴) فرآیند انتشار: انتشار اوراق (خصوصا برای بار اول) نیاز به کارگردانی و صحنه

رتبه‌بندی٬ بازاریابی، عرضه در بازار مناسب و طراحی عناصر اگر به دقت و توسط متخصصان باتجربه و حرفه‌ای انجام نشود ممکن است کل فرآیند انتشار را با شکست مواجه کند و یا در به‌ترین حالت باعث افت قیمت فروش و در نتیجه گران شدن تامین سرمایه از این مسیر شود. انتخاب پذیره‌نویس و بازاریاب این اوراق مهم است. یک گزینه محتمل برای مدیریت فرآیند انتشار (خصوصا برای اسناد صکوک) بانک توسعه اسلامی و بانک‌های اسلامی منطقه هستند است که متاسفانه در فضای ژئوپلیتیک فعلی منطقه و نفوذ برخی کشورها در آن‌ها احتمال موفقیت آن زیاد نیست..۵) رتبه‌بندی: در فرآیند انتشار اوراق قرضه، رتبه‌بندی اوراق توسط نهادهای معتبر بین‌المللی نقش کلیدی دارد. بسیاری از سرمایه‌گذاران نهادی (که مشتریان عمده چنین اوراقی هستند) برای سرمایه‌گذاری روی اوراق با درجه اعتباری پایین‌تر از یک حد مشخص محدودیت دارند و در نتیجه فقدان رتبه‌بندی یا رتبه‌بندی ضعیف به ناگهان تقاضا برای اوراق را پایین آورده و نرخ بهره مورد انتظار را بالا می‌برد که نتیجه آن گران شدن اوراق برای کشور صادرکننده است. در نتیجه اطمینان از کسب رتبه‌بندی مناسب پیش از انتشار اوراق م ...

از نویسنده مهمان: حقوق پزشکان در ایران و آمریکا.. مقدمه

بحث فیش‌های حقوقی برخی مدیران دولتی و پزشکان این روزها بسیار داغ شده است. صرف نظر از این که این بحث بسیار مفید و آموزنده برای جامعه خواهد بود چیزی که این روزها بسیار آزار دهنده است حجم وسیع آمار و اطلاعات عجیب و غربیی است که معمولا بدون سند ارائه می‌شوند و متاسفانه خیلی هم سریع بازپخش می‌شوند. به عنوان مثال در مقاله‌ای که توسط سایت الف بازنشر شده، ادعا شده است که متوسط درآمد ماهانه پزشکان در آلمان تنها بین ۴ هزار تا ۷ هزار یورو است. و نتیجه گیری شده است که چون تولید ناخالص داخلی آلمان حدود ۱۵ برابر درآمد سرانه‌ی ایران است، بنابراین پزشکان ایرانی به نسبت بسیار بیشتر از پزشکان آلمانی حقوق در یافت می‌کنند.. در این نوشته کوتاه بدون انجام هر گونه داوری و یا ارزش گذاری تنها سعی می‌کنم اطلاعات دقیق‌تری ارانه کرده و نکات ظریفی برای استفاده‌ی بهتر از داده‌های زیادی که در اطراف وجود دارد بیان کنم. خلاصه کلام این است که باید حواسمان جمع باشد که اگر چه آمار و اطلاعات ابزار بسیار مفید هستند ولی استفاده‌ی غلط از آن‌ها می‌تواند به نتیجه گیری‌های غلط هم منجر شود. نکته آخر اینکه متاسفانه دسترسی به داده ...

در مقایسه‌های آماری باید حواسمان جمع باشد که در تله‌ی این گونه نمونه برداری‌های خراب نیافتیم

نمونه برداری تصادفی یک راه فرار از شر نمونه برداریهای خراب است.. درآمد پزشکان در آمریکا. درآمد پزشکان متخصص آمریکایی گستره‌ی بسیاری زیادی دارد و بسته به ایالت محل کار، تخصص و تجربه‌ی پزشک تفاوت بسیاری با هم دارند. منبع داده‌های این نوشته یک نمونه برداری از ۴۴۴۰۰ پزشک آمریکایی است که توسط Medical Group Management Association در سال ۲۰۱۴ انجام شده است. نکته‌ی مهم در این نمونه برداری این است که سعی شده است نمونه‌ی انتخاب شده نماینده صحیحی از جمیعت تمام پزشکان آمریکا باشد و به تعبیری نمونه برداری خراب نباشد.. ستون دوم جدول زیر متوسط درآمد ماهانه تخصص‌های مختلف در آمریکا را نشان می‌دهد. به عنوان مثال پزشکان خانواده، به طور متوسط، کمترین درآمد را دارند که ماهانه کمی بیشتر از ۱۷ هزار دلار (۵۹ میلیون تومان) دریافت می‌کنند. در مقابل جراحان مغز و اعصاب بیشترین درآمد ماهانه را دارند که حدود ۶۶ هزار دلار (۲۳۱ میلیون تومان) است. توجه کنید که این درآمد ماهانه است و نه سالانه.. ...

خودروهای خودران و بازار کار

فناوری خودروهای خودران به سرعت در حال تحول است و دور از انتظار نیست که ظرف یک دهه این خودروها را در شکل گسترده در برخی شهرها ببینیم. البته علاوه بر مشکلات فنی، هنوز مسایل مهمی مثل جنبه‌های اخلاقی، فلسفی و حقوقی ماجرا باقی است که باید حل شود. مثلا وقتی خودروی خودران با مساله تراموا (Trolley Problem) مواجه شود چه تصمیمی باید بگیرد؟ به عنوان مثال اگر راندن به سمت چپ مستلزم تصادف با یک کودک و راندن به سمت راست مستلزم کشتن یک فرد بالغ باشد (و راه دیگری هم نباشد) تصمیم خودرو چه باید باشد؟ اگر انتخاب یک مسیر باعث زیان مالی ده میلیون دلاری و انتخاب مسیر دیگر باعث زخمی کردن یک انسان باشد چه گزینه‌ای باید انتخاب شود؟ و هزاران سناریوی دیگر از این جنس که باید الگوریتم یا قاعده‌‌‌هایی برای تصمیم‌گیری در مورد آن‌ها طراحی شود. ضمن این‌که مسوولیت حقوقی پس از تصادف هم روشن نیست. اگر خودرو با کسی تصادف کرد و او را کشت یا زخمی کرد چه کسی مسوول است؟ صاحب خودرو؟ ...

مدیریت ریسک در اوراق رهنی‌سازی‌شده.. قول داده بودیم که بحث ریسک اوراق رهنی‌سازی‌شده را پی بگیریم

بحث‌هایی که بعد از بحران مالی ۲۰۰۸ صورت گرفت تا حد خوبی آناتومی این ریسک‌ها را روشن کرد و می‌شود از آن‌ها درس گرفت …مدل رایج برای عرضه وام‌های مسکن در کشورهایی مثل آمریکا مدل «اعطا به منظور فروش مجدد» (Originate to Distribute) است که در آن بانک (یا موسسه شبه‌بانکی) به جای این‌که روی نرخ بهره وام‌های اعطایی حساب کند روی «کارمزد» اعطا و امضای قرارداد وام مسکن حساب می‌کند …در مدل سنتی اعطا به منظور نگهداری (Originate to Hold) بانک خود تا به آخر با مشتری باقی می‌ماند و «ریسک‌های بازپرداخت وام را تحمل می‌کند». در حالی که در مدل جدید اعطا به منظور فروش، بانک تنها یک کارگزار است که مشتری را جذب کرده و با مشتری بر سر جزییات مختلف قرارداد به توافق می‌رسد. وقتی که قرارداد وام نهایی شد کل بسته وام به صورت به نهاد دیگری به فروش می‌رسد. از این حیث نقش بانک به کسانی مثل نمایندگی‌های بیمه نزدیک ‌تر می‌شود.. همان طور که می‌شود حدس زد خطر این مدل این است که چون بانک خودش ریسک وام‌های معوقه را تحمل نمی‌کند و تمام ریسک را به فرد دیگری منتقل می‌کند انگیزه‌ای برای ارزیابی دقیق متقاضیان یا اطمینان از کیفیت ...

درون‌سازی رفتارهای خطرناک شرکت‌ها

در پاسخ به پست قبلی برخی دوستان استدلال کردند که حضور وزیر نفت برای مدیریت آتش‌سوزی در یک شرکت خصوصی یا خصولتی (به ظاهر خصوصی ولی با حمایت دولت) برای جلوگیری از سرایت آتش به بقیه مجموعه‌ها و در واقع مدیریت برون‌دادهای منفی (Negative Externality) موضوع بود و در نتیجه از منظر حاکمیتی توجیه‌پذیر است.. متاسفانه این استدلال نقش عالی‌ترین مقام بخش انرژی کشور را در حد رییس یک عملیات آتش‌نشانی پایین می‌آورد و نشان از یک مشکل ساختاری عمیق است. از طرف دیگر خبرهایی می‌شنویم که شرکت‌های خصوصی‌سازی شده بعد از واگذاری به بخش خصوصی استاندارهای ایمنی خود را تقلیل داده‌اند و احتمال حوادث در آن‌ها بالا رفته است.. صنعت انرژی صنعت خطرناکی است و حتی در صورت رعایت همه استانداردها هم احتمال حادثه و آتش سوزی در این صنعت بیش از بقیه صنایع است. مطالبه ملی بعد از این حادثه باید «یک ممیزی مستقل در مورد ریشه‌های حادثه» باشد. در صورتی که این ممیزی به این نتیجه رسید که تقصیر یا قصور مدیریت شرکت در این حادثه نقش داشته است٬ در این صورت هلدینگ خلیج فارس به عنوان یک شرکت تجاری/خصوصی باید هزینه‌هایی که به خزانه ملی تحمیل ...