حسین جاویددانشجوی دکتریمدیر نشر مشاوره و همکاری در زمینه‌ی همه‌ی مراحل تولید کتاب: ۰۹۱۲۲۴۷۲۸۳۸ صرفاً پیام ضروری و کاری:


حرف اضافه‌ای که با «اثر» به کار می‌رود «بر» است، نه «در»

در ادبیات کلاسیک فارسی هم (به‌جز انگشت‌شمار استثنائاتی که می‌تواند خطای کاتبان باشد) همواره ترکیب «بر اثر» را می‌بینیم. البته معنی «بر اثر» در متون کلاسیک فارسی «در پی» و «به دنبال» است. مثال:. خواجه به درگاه آمد و پیش رفت و اعیان و بزرگان و سرهنگان و اولیا و حشم بر اثر وی درآمدند. (تاریخ بیهقی). امروزه «بر اثر» معنی «در نتیجه‌ی» و «به علت» می‌دهد. به هر حال، «بر اثر» درست است، نه «در اثر». ...
  • گزارش تخلف

پیام دوست فرهیخته‌ی گران‌قدر، جناب آقای محمود فاضلی بیرجندی:.. آقای جاوید عزیز

مطالب شما خوب و از سر دلسوزی است. برخی از آنچه نوشته‌اید مرا یاد خطایی انداخته که تازه رایج شده و هر شب موقع خرید در بقالی به آن برمی‌خورم. بقال به کسی که مثلا دوغ باز یا ماست چکیده می‌خواهد می‌گوید: «تست کن. بعد ببر.». من درمی‌آیم که «چه‌کار کنم؟». تکرار می‌کند: «تست کن.». می‌گویم: «یعنی بچشم؟». می‌گوید: «خب، بله.». می‌گویم: «عزیزم، چرا همین را نمی‌گویی؟ ...
  • گزارش تخلف

«این کتابه منه.». «آدمه خوبیه.». «خیلی بزرگ.»

«این‌ها دروغ.». صدها یا شاید هزاران بار جملات مشکل‌داری مثل جملات بالا را دیده‌اید، مشکلی که به مشهور شده است. چرا فارسی‌زبان‌ها، حتی باسوادها، گاهی در این موارد دچار مشکل می‌شوند؟ چرا نمی‌توانند تشخیص دهند که باید بنویسند «این کتاب منه»، «آدم خوبیه»، «خیلی بزرگه» و «این‌ها دروغه»؟ سعی می‌کنم خیلی ساده مشکل را ریشه‌یابی کنم و شیوه‌ی اجتناب از اشتباه را هم توضیح دهم. خط‌های پرکاربردی که در دوره‌ی باستان و دوره‌ی میانه در ایران رواج داشته‌اند خط‌هایی بوده‌اند که واکه‌های کوتاه در آن‌ها نشان داده نمی‌شده اما خوانده می‌شده است (خط اوستایی را که حروف آن جدا از هم نوشته می‌شوند و خط بسیار کاملی است استثنا کنیم). در خط‌های زبان‌هایی که نیای مستقیم زبان فارسی امروز هستند هم این ویژگی وجود داشته است. یعنی چه؟ به زبان ساده می‌گویم. ...
  • گزارش تخلف

نشانه‌های جمع در زبان فارسی «ان» و «ها» هستند

کلمات فارسی و همچنین کلماتی را که از زبان‌هایی غیر از عربی به فارسی راه یافته‌اند حتما باید با نشانه‌های جمع فارسی جمع بست. درضمن، بهتر است تا جای ممکن کلمات عربی را هم با نشانه‌های جمع فارسی جمع بست (مثلا، به‌جای «معلمین»، «معلمان» یا «معلم‌ها» را به کار برد)؛ این شیوه از دیرباز در زبان فارسی سابقه داشته است. مثلا، سعدی کلمه‌ی عربی «عالم» را با «ان» فارسی و به شکل «عالمان» جمع می‌بندد و می‌سراید: «همه‌ی قبیله‌ی من عالمان دین بودند/ مرا معلم عشق تو شاعری آموخت.» حافظ کلمه‌ی «ساکن» عربی را به «ان» جمع می‌بندد: «ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت/ با من راه‌نشین جرعه‌ی مستانه زدند.» و نظامی حتی کلمه‌ی «ملک» (به معنی پادشاه) را با «ان» جمع می‌بندد: «از ملکان قوت و یاری رسد/ از تو به ما بین که چه خواری رسد.». تفاوت «ان» و «ها» در این است که «ان» (an)، به‌عنوان نشانه‌ی جمع، قدیمی‌تر است و در زبان‌های ایرانی سابقه‌ی بسیار زیادی دارد. an صورتی است که در فارسی میانه کاربرد داشته است. این صورت در زبان فارسی باستان به شکل anam بوده است. در ابتدای دوره‌ی جدید زبان فارسی بیشتر جمع‌ها با «ان» هستند و هر چ ...
  • گزارش تخلف

«بایست» و «باید» در دوره‌ی جدید زبان فارسی (یعنی تقریبا از هنگام حمله‌ی اعراب به ایران تا روزگار ما) مترادف هستند و فقط در لحن تما

اما باید بدانیم که این دو در دوره‌ی میانه‌ی زبان فارسی تفاوت زمانی داشته‌اند و در شش صیغه صرف هم می‌شده‌اند. «بایست» صورت ماضی داشته است و «باید» صورت مضارع. امروزه «بایست» حالت غیررسمی‌تری پیدا کرده و صورت‌های عامیانه‌اش، یعنی «باهاس» و «باس»، مختص زبان کوچه‌بازاری در پایین‌ترین سطح آن هستند. با این حال، کاربرد «باید» و «بایست» به‌جای یکدیگر غلط نیست. ...
  • گزارش تخلف

دوستان پرشماری سؤالاتی درباره‌ی جدانویسی یا پیوسته‌نویسی کلمات مرکب دارند

کتاب‌های «دستور خط فارسی» و «فرهنگ املایی خط فارسی» تا حدود زیادی سؤالات را پاسخ می‌دهند. پیش از این، لینک دانلود این دو کتاب را در کانال ویراستار گذاشته بودم اما، برای سهولت بیشتر، فایل خود کتاب‌ها را در دو پست بعدی می‌گذارم تا بتوانید مستقیما آن‌ها را دریافت کنید. توجه داشته باشید که خود فرهنگستان زبان و ادب فارسی امکان استفاده‌ی رایگان از این کتاب‌ها را فراهم کرده و دانلود آن‌ها از نظر قانونی و اخلاقی بدون مشکل است. ...
  • گزارش تخلف

«اوتیسم» (autism) اسم است، نه صفت. «اوتیستیک» (autistic) صفت است

بنابراین، فردی که اوتیسم دارد اوتیستیک است. برای اشاره به این نازنینان نباید اسم را به‌جای صفت به کار ببریم. مثلا، نباید بگوییم «بچه‌های اوتیسم» بلکه باید بگوییم «بچه‌های اوتیستیک» یا «بچه‌های مبتلا به اوتیسم». اگر موضوع هنوز برایتان جا نیفتاده، به این دو جمله دقت کنید و ببینید کدام‌یک درست است:.۱) امیل زولا، نویسنده‌ی ناتورالیسم فرانسوی، در سال ۱۸۴۰ به دنیا آمد.۲) امیل زولا، نویسنده‌ی ناتورالیست فرانسوی، در سال ۱۸۴۰ به دنیا آمد. ...
  • گزارش تخلف

بهترین کتاب سال به انتخاب فایننشال تایمز. برگزیده‌ی نویسندگان نیویورک تایمز

نامزد نهایی جایزه‌ی انجمن ملی منتقدان کتاب امریکا. «هایدریش مغز هیملر است»، اولین رمان لوران بینه، با موفقیت چشم‌گیری در فرانسه و سراسر دنیا مواجه شد. این رمان ماجرای ترور راینهارد هایدریش، از برجسته‌ترین چهره‌های رایش سوم، را روایت می‌کند، عملیاتی که جنبش مقاومت چک آن را با کمک انگلستان برنامه‌ریزی کرده بود. تمام ماجراها واقعی‌اند، اما نگاه ظریف و خلاقانه‌ی لوران بینه و بازآفرینی‌های او چنان هنرمندانه است که خواننده را از ابتدا تا انتهای کتاب کنجکاو و مشتاق نگه می‌دارد. «هایدریش مغز هیملر است» تصویری است فراموش‌ناشدنی از سال‌هایی که جهان زیر چکمه‌های سربازان هیتلر رو به نابودی می‌رفت، اما همچنان بسیار بودند کسانی که با گذشتن از جانشان در پی آینده‌‌ای روشن‌تر برای انسان بودند …. مغز هیملر است | لوران بینه | سیامند زندی ...
  • گزارش تخلف