حسین جاویددانشجوی دکتریمدیر نشر مشاوره و همکاری در زمینه‌ی همه‌ی مراحل تولید کتاب: ۰۹۱۲۲۴۷۲۸۳۸ صرفاً پیام ضروری و کاری:


در متون انگلیسی گاهی ابتدا بخشی از نقل قول می‌آید، سپس جمله‌ی مرتبط با نقل قول، و بعد بخش پایانی نقل قول

مثال:. ️ «What’s the point in that?» I responded. «They don’t even know. they’re sad.». در ترجمه به فارسی رسم است که ابتدا جمله‌ی مرتبط با نقل قول را می‌آورند و سپس کل نقل قول را (در یک بخش). مثال:. جواب دادم: «هدفشان از این کار چیست؟ حتی نمی‌دانند که غمگین‌اند.». بعضی از مترجم‌ها، حتی وقتی دو پاره را پشت سر هم می‌آورند، هر جمله را در گیومه‌های مستقلی قرار می‌دهند، که البته اشتباه است. ...
  • گزارش تخلف

(ایران باستان و روم).. ترجمه‌ی

سیموکاتا بازپسین تن از سلسله‌ی تاریخ‌نگاران یونانی است که از هرودوتوس آغاز می‌شد و همه‌ی ایشان در طول بیش از یک هزار سال دست به کار نگارش روایت‌های جامع از رخدادهای نظامی و دیگر وقایع برجسته‌ی حکومتی در یونان و روم زدند. تئوفیلاکت از پایان دهه‌ی ۶۲۰ میلادی دست به کار نگارش تاریخ شد و روایت اوضاع امپراتوری روم را از سال ۵۸۲ پی گرفت. مناندر پروتکتور، سلف تئوفیلاکت، از همین برهه کار نگارش تاریخش را رها کرده بود. موضوع اصلی تاریخ تئوفیلاکت جنگ‌های رومیان در منطقه‌ی بالکان و نیز جنگ‌های آنان با پارس‌ها است. نقطه‌ی عطف گزارش تئوفیلاکت از رخدادهای خاورزمین شورش بهرام چوبین است. او گزارش مفصلی از قیام در مملکت پارس و استقرار دیگرباره‌ی حکومت قانونی [در پارس] در سال ۵۹۱ داده است. به‌علاوه، در این متن گران‌ارج تاریخی زوایایی از درون شاهنشاهی ساسانی نقل شده که در جای دیگر به قلم نیامده است. ...
  • گزارش تخلف

این نمونه‌ای از اصلاحیه‌هایی است که وزارت محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی، حسب مورد، پس از بررسی کتاب‌ها تقاضا می‌کند

بسیار دیده‌ام که تاریخی که بالای اصلاحیه ذکر می‌شود، آشکار و پنهان، موجب دلخوری نویسنده‌ها و مترجم‌ها از ناشر است. آن‌ها گمان می‌کنند این تاریخ همان تاریخی است که اصلاحیه به ناشر ابلاغ شده؛ از آنجا که معمولا آن‌ها چند هفته و گاهی حتی چند ماه پس از این تاریخ از طرف ناشر مطلع می‌شوند که کتابشان اصلاحیه خورده، دلخور می‌شوند و این سؤال برایشان پیش می‌آید که چرا ناشر با تأخیر زیاد اصلاحیه را به آن‌ها اعلام کرده است. حقیقیت این است که این تاریخ درواقع مرتبط با مکاتبات درون‌سازمانی بررس‌ها است و لزوما همان تاریخ ابلاغ اصلاحیه به ناشر نیست. بنابراین، ممکن است، به‌فرض، بالای اصلاحیه تاریخ شهریورماه خورده باشد اما اصلاحیه در آبان‌ماه به ناشر ابلاغ شده باشد. پس دقت کنید که این تاریخ شما را به اشتباه نیندازد. البته اگر، خدای نکرده، ناشری عامدانه پنهان‌کاری کند و دیرتر اطلاع بدهد، بحثی است جدا. ...
  • گزارش تخلف

ایسنا گزارش داده که فروش اقلام غیرمطبوعاتی، به‌ویژه دخانیات، در کیوسک‌های مطبوعاتی تهران ممنوع شده است

نمی‌دانم چنین چیزی تا چه حد عملی شود، اما به نظرم رسید اگر شورای شهر تهران با همکاری دیگر نهادهای فرهنگی، نظیر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به‌عنوان فعالیت جایگزین، رسما این کیوسک‌ها را محل عرضه و فروش کتاب کند، صدها کتاب‌فروشی در بهترین و دردسترس‌ترین نقاط شهر خواهیم داشت و تحول چشم‌گیری در صنعت نشر ما رخ خواهد داد. درست است که اصولا تقاضا بر عرضه مقدم است، اما چنانچه عرضه در محل‌های مناسب صورت بگیرد، می‌تواند منجر به ایجاد تقاضا شود؛ نمونه‌اش کتاب‌فروشی‌های خوب و شیکی که در پاساژهای تهران افتتاح شدند و خیلی از مردم را که شاید به‌طور معمول به کتاب‌فروشی‌ها سر نمی‌زدند مشتری کتاب کردند. این ایده‌ی جدیدی نیست و از این دست کیوسک‌ها در اغلب کشورهای پیشرفته‌ی دنیا وجود دارد. دست‌کم، برای اینکه مشوق اقتصادی هم وجود داشته باشد، می‌توان کیوسک‌هایی را که به عرضه‌ی هم‌زمان مطبوعات و کتاب می‌پردازند، تا سقف مشخصی (مثلا ۳۰ درصد فضای کیوسک) مجاز به فروش اقلام دیگر (به‌غیر از دخانیات) کرد. ...
  • گزارش تخلف

این که چیزی را بلد نباشیم هیچ اشکالی ندارد، اما این که سعی کنیم چیزی را که بلد نیستیم به بقیه هم یاد بدهیم سراپا اشکال است!

اخیرا کانال‌هایی در حوزه‌ی ویرایش و درست‌نویسی می‌بینم که نویسندگانشان از درست‌نویسی متن‌های خودشان هم عاجزند و نوشته‌هایشان مشحون از اشتباهات نگارشی و ویرایشی است و حتی رسم‌الخط یکسان هم ندارند! برخی هم یک نسخه «غلط ننویسیم» خریده‌اند و هر روز یک بخش آن را تایپ می‌کنند و در کانالشان می‌گذارند و معلم درست‌نویسی شده‌اند و گاهی هم نظریه‌های جدید ارائه می‌کنند! این‌ها مصادیق «کل اگر طبیب بودی، سر خود دوا نمودی» و «مرا به خیر تو امید نیست، شر مرسان» هستند!. ...
  • گزارش تخلف

پیش‌تر هم بارها نوشته‌ام که ویرگول گذاشتن بین نهاد و گزاره اشتباه است. این مثال را ببینید:

کتابدار وارد شد. در جمله‌ی بالا «کتابدار» نهاد است و «وارد شد» گزاره. بین آن‌ها، به‌درستی، از ویرگول استفاده نشده است. حالا این مثال را ببینید:. کتابدار که مردى عظیم‌الجثه بود اما ظاهرى بیمارگونه و رنگ‌پریده داشت و سایه‏هایى زیر چشم‏هایش دیده مى‏شد و فرق سرش طاس بود و کپه‏اى مو آن را دوره کرده بود و تنه‏ى بلندش را در عرق‌گیرى آبى پوشانده بود که جابه‌جا رنگش رفته بود و وصله‏هایى نیلى روى آرنجش داشت وارد شد. در مثال بالا هر آنچه پس از «کتابدار» و پیش از «وارد شد» آمده جزو متعلقات نهاد است. ساختار جمله هیچ تغییری نکرده است. بنابراین، اینجا هم، به‌رغم طولانی بودن جمله، نیازی به ویرگول نداریم. ...
  • گزارش تخلف

بنا به ضرورت، گاهی نام، اصطلاح، عبارت یا جمله‌ای به زبانی غیر از فارسی در میان متن فارسی می‌آید

در صفحه‌بندی باید دقت کرد که این موارد در یک سطر واحد قرار گرفته باشد و این‌طور نباشد که بخشی از آن‌ها در یک سطر و بخش دیگر در سطر بعدی باشد. خط فارسی از راست به چپ نوشته می‌شود و اغلب خطوط پرکاربرد دنیا از چپ به راست؛ این تضاد می‌تواند به دشوارخوانی یا اشتباه‌خوانی مواردی منجر شود که به خط دیگری در میان متن فارسی نقل می‌شوند. بررسی و اصلاح این موارد بر عهده‌ی کسی است که نمونه‌خوانی نهایی متن را بر عهده دارد. ...
  • گزارش تخلف

آگهی ثبت‌نام بعضی از کلاس‌های ویرایش طوری است که آدم فکر می‌کند با آگهی استخدام هیئت علمی دانشگاه هاروارد مواجه است!

متقاضیان باید فلان مدرک تحصیلی را داشته باشند، به زبان انگلیسی و فلان نوع از ویرایش مسلط باشند، در آزمون ورودی و مصاحبه شرکت کنند و بهمان اطلاعات را داشته باشند و قس علی هذا! سرتاته این کلاس‌ها را هم بگردی، یک ویراستار «واقعی» از دلشان درنیامده، چون از همین آگهی‌ها معلوم است که این عزیزان جهان ویرایش را با جهان تحصیلات آکادمیک و مباحث تئوریک اشتباه گرفته‌اند. ...
  • گزارش تخلف

بحث درست یا غلط بودن کلمه‌ی «توسط» بحث مفصلی است فعلا نمی‌خواهم وارد این بحث شوم (فقط همین را بگویم که «توسط» غلط نیست!)

به هر حال، این که برای فرار از به کار بردن کلمه‌ی «توسط» به کلمات و عبارات عجیب‌و‌غریب‌ روی بیاوریم نه‌تنها دردی را دوا نمی‌کند، بلکه گاهی به کژتابی و مشکلات بزرگ‌تر هم منجر می‌شود. خیلی‌ها برای اینکه به ناشر کتابی اشاره کنند و «توسط» را هم به کار نبرند به چنین جمله‌هایی می‌رسند:. کتاب فلان از سوی نشر بهمان منتشر شد. این کتاب از طرف نشر فلان منتشر خواهد شد. «سو» به معنای سمت و جهت است و «از سوی» هیچ ربطی به «کنش» ندارد، «از طرف» هم (علاوه بر همان معنای «از سوی») مفهوم واسطه‌گری را می‌رساند (مثلا، می‌گوییم «زهرا از طرف نسترن برای ثبت‌نام آمد»). بنابراین، مثال اول درواقع دارد به سمت جغرافیایی اشاره می‌کند و مثال دوم می‌گوید فلان کتاب به سفارش فلان نشر در یک جای دیگر (معلوم نیست کجا!) منتشر خواهد شد!. اگر خیلی با این «توسط» مشکل دارید، راه‌حلش «از سوی» و «از طرف» نیست؛ باید جمله را طوری بنویسید که نیاز به هیچ‌یک از این‌ها نباشد. مثلا، این‌طور:. نشر فلان کتاب بهمان را منتشر کرد. ...
  • گزارش تخلف